Thập Ngũ Dạ Vọng Nguyệt Ký Đỗ Lang Trung – Vương Kiến

十五夜望月寄杜郎中 王建

中庭地白樹棲鴉,
冷露無聲濕桂花。
今夜月明人盡望,
不知秋思落誰家。



Phiên âm

Thập ngũ dạ vọng nguyệt ký Đỗ lang trung

Vương Kiến (*)

Trung đình địa bạch thụ thê nha,
Lãnh lộ vô thanh thấp quế hoa.
Kim dạ nguyệt minh nhân tận vọng,
Bất tri thu tứ lạc thuỳ gia?

Dịch nghĩa

Ngắm trăng đêm rằm gửi quan lang trung họ Đỗ

Ở sân bên trong đất trắng, quạ đậu trên cây
Sương móc lạnh lặng lẽ ướt đẫm hoa quế
Đêm nay mọi người đều ngắm trăng sáng
Chẳng biết ý thu ở tại nhà ai đây?

 (*) Vương Kiến 王建 (751-835) tự là Trọng Sơ, sinh giữa thế kỷ thứ 8, người Khoản Châu, Dĩnh Xuyên (nay là Hứa Xương, Hà Nam, Trung Quốc), đỗ tiến sĩ niên hiệu Đại Lịch (766-779) thứ 10, từng làm quan Tư Mã Thiểm Châu. Ông trước tác Nhạc phủ cung từ rất được người ta khen ngợi, nổi tiếng ngang với Trương Tịch. Tác phẩm: Vương Tư Mã tập. (Theo thivien.net)

Bài thơ này cũng ko có gì đặc sắc nổi bật cho nên bạn Dật Ly không thuộc, đi Google rất vất vả. Tại vì bạn DL chỉ nhớ đúng 1 câu thơ dịch là “Đêm nay thu hứng rơi vào nhà ai”😀, có điều câu này search trên mạng thì chả ai dịch như vậy, suy ra hoặc là có ai đó dịch nghiệp dư cho bạn DL nghe, hoặc là (ly kỳ hơn) bạn DL tự dịch trong tiềm thức mà không biết (hehe, tự kỷ :P)

Có lẽ chỉ là 2 câu cuối là có điểm hay ho –  vì là đọc lên thì hay nhưng bạn DL không hiểu rõ lắm ý tứ của nó. Phải chăng nhà thơ muốn hỏi là: Ai cũng đang ngắm trăng nhưng không biết có người nào mới có hứng thú mà làm thơ?😛

Cũng có cách hiểu khác là nhà thơ đang biểu lộ nỗi nhớ nhà, nhớ cố hương, hay nhớ 1 người ở xa (Đỗ Lang trung? boylove :P). Đêm nay trăng sáng đẹp có người đứng ngắm say mê nhưng ko biết tâm tình thì lại bay tới nơi nào, kiểu như  “Cử đầu vọng minh nguyệt, đê đầu tư cố hương”  aizzz.

Trung thu sắp tới, hai vị tiền bối có hứng thú dịch chăng?

Anh Ca

About Hoasinh Anhca
Trì Trung Hoa sinh hưởng lạc - Chi Thượng Anh ca mạn đề

18 Responses to Thập Ngũ Dạ Vọng Nguyệt Ký Đỗ Lang Trung – Vương Kiến

  1. Si says:

    Có cái tranh gì mà giống cử bôi yêu minh nguyệt thế???

    Like

  2. Vũ Khánh says:

    “Đêm nay thu hứng rơi vào nhà ai” Nếu đúng là tiềm thức thì…chúc mừng Dật Ly đã lượm được hạt châu sáng, giữa mùa trăng này ! Tin rằng…kỳ khảo thí này, chánh chủ khảo YL sẽ khuyên tới tấp cho bạn DL ! Quả thật là câu thơ rất hay, rất Việt ” tín, nhã”.
    (DL đang nỗi niềm cố quận ?)

    Like

  3. Si says:

    Không hiểu vị YL kia lên chức chánh chủ khảo từ bao giờ? mà đã có “chánh” chủ khảo thì phó chủ khảo là ai?
    Ai là người có thể khuyên tới tấp cho bạn DL đây? ở VN chỉ nghe nói tới chim khuyên chứ chưa nghe nói tới khuyên chim bao giờ, nhỉ?😛
    @ Dật Ly: ta đang ăn uống lắm quá, bây giờ xôi thịt lắm, khó mà dịch thơ🙂
    @ Anh Vũ Khánh: tín trong “tín, nhã” có nghĩa là gì?

    Like

  4. Vũ Khánh says:

    Mình nói tới tấp những vòng khuyên (đỏ) của chủ khảo xưa, vậy mà lại nhận được tới tấp những…dấu ?. Nếu là người nhận được những dấu ? tới tấp (!), thì…DL ơi, nên nói sao đây ?
    Đành ngâm rằng: ” Kim dạ nguyệt minh nhân tận vọng, Bất tri thu tứ tại thuỳ gia? – Đêm nay thu hứng rơi vào nhà ai ?”…vậy ! YL – chánh chủ khảo nghĩ sao?
    Trăng đang dần…Trung thu. (DL đang nỗi niềm cố quận?)

    Like

  5. Ôi chao, e đọc cmmt-s của 2 vị huynh đài mà loạn cả đầu, hic ý tứ trừu tượng quá😦
    E có 1 câu hỏi nhỏ, hy vọng 2 vị tiền bối giải đáp giúp😛

    Chả là e hơi tò mò về cái chuyện dịch thơ. Bản thân e thì cùng lắm cũng chỉ dám thưởng thức cái hay của mỗi bài thơ thôi chứ hầu như ko bao giờ dịch thơ, bởi vì e cảm thấy dịch thơ thường thay đổi mất bài thơ nguyên gốc (tất nhiên có thể là hay hơn chứ ko nhất thiết là tệ đi :P). Thú thực là e ít khi đọc các bản dịch thơ lắm (tiếng Việt còn đỡ, đôi khi thấy mấy bản dịch tiếng Anh, viết khí ko phải, đọc chả có cảm giác gì cả, rời rạc và vô duyên :()

    Theo 2 vị thì thông thường người ta dịch thơ làm gì?

    – Nếu là để chuyển thể đọc cho dễ thì => (i) khó dc sát nghĩa, (ii) có nx từ ngữ trong bản gốc rất chi là đặc sắc mà khi dịch thường ko bảo đảm dc, (iii) mặc dù góp phần phổ biến bài thơ (vì ko phải ai cũng học tiếng Hán Việt) nhưng lại làm người đọc quên đi bài thơ gốc, chỉ nhớ mỗi bản dịch…

    – Để thi thố xem ai có khả năng làm thơ hay hơn, tức là xem bài thơ gốc như là 1 đề bài => tác phẩm làm ra thường gò ép và nhàm chán (vì cũng chỉ là mấy ý mấy tứ đó thôi) mà chấm điểm cũng khó (vì ngta có câu “văn/thơ mình vợ/chồng người” :P)

    – Phóng tác: chỉ mượn 1 vài ý thơ, hay 1 nét tình cảm nào đó trong bài => làm ra 1 bài thơ mới, coi bài thơ gốc chỉ là nguồn cảm hứng.

    Cá nhân 2 vị huynh đài thích kiểu nào hơn? Vì sao? (hihi, coi như e đang làm survey trưng cầu ý kiến thôi :P)

    @ VK huynh: Cảm ơn lời khen về “hạt châu sáng”, có điều chỉ là “chim ngáp phải ruồi” thôi ạ😛 Cũng đang có chút “tư cố hương”😛

    Anh thị Ca

    Like

  6. Vũ Khánh says:

    ” người ta dịch thơ làm gì?” – DL có nhớ câu chuyện, đại ý: Loài người bảo nhau xây đài lên cao chống lại trời. Đang khi nguy cấp, may có vị thần (thông minh thế) hiến kế: Hóa phép làm cho mỗi nhóm người nói một thứ tiêng. Ngọc Hoàng y lời. Thế là chẳng ai hiểu ai nữa. Thành ra đài cao dở dang. Thiên đình vô sự. Từ ấy, mới có chuyện phải dịch ngôn ngữ để hiểu nhau. Văn hay phải dịch cho người khác hiểu được cái hay. Thế thì may ra mới lại bảo được nhau xây đường mà lên trời (?)

    Like

  7. Tks Vk huynh, nhưng nếu để hiểu thì đã có phần dịch nghĩa rồi còn gì🙂
    Vd e học Nhật ký trong tù, vì có bản dịch nên e chả bao giờ đọc phần nguyên văn… mà cái hay cái tài của Bác nó lại nằm ở đó, có phải là phí rồi ko😦

    Dạo này Anh ca đang bấn loạn nên hỏi mấy câu hơi ngớ ngẩn😛

    Anh Ca

    Like

  8. Si says:

    người ta dịch thơ còn có lý do khác: có người bảo người ta, dịch đi, thế là dịch…🙂

    Like

  9. Vũ Khánh says:

    Dật Ly à, ” Thiên địa hồng trần, Hồng nhan đa truân”. Hồng Hà nữ sĩ dịch: ” Thuở trời đất nổi cơn gió bụi – Khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên”. Rồi,..gì ấy nhỉ ? ” Cô vọng ngôn chi ngôn thính chi…” Cụ Tản dịch là:” Nói láo mà chơi, nghe láo chơi, Giàn dưa lún phún hạt mưa rơi…”.Thời đến các cụ chữ Hán đầy mình cũng còn nắc nỏm. Mà thôi, cứ như YL nói: Có người bảo người ta, dịch đi, thế là dịch… Miễn là ra hàng Việt, nhỉ ?

    Like

  10. Si says:

    http://tratu.soha.vn/dict/vn_vn/N%E1%BA%AFc_n%E1%BB%8Fm
    Nắc nỏm
    Động từ
    (Ít dùng) thấp thỏm, hồi hộp vì một việc biết là sắp đến nhưng chưa biết cụ thể ra sao

    nắc nỏm chờ kết quả thi
    nắc nỏm mừng thầm

    Động từ
    (Khẩu ngữ, Ít dùng) như tấm tắc

    nắc nỏm khen đẹp
    ——-
    ko hiểu từ nắc nỏm trong comment của anh VK, phải tra từ điển ngay…
    ——-
    hehehe….

    bird, have you got satisfied with the comments?

    Like

    • Si says:

      by the way, i think the information is incorrect. The word is an adverb, not a verb….

      Like

      • Hehe, cái từ đó cũng khó hiểu thật, e cứ nôm na cho là giống với ‘thấp thỏm’ (thắc thỏm), kiểu như là ko chắc chắn về 1 cái j đó, hihi, tiếng Việt nó thiệt á là tượng thanh tượng hình nha :))
        E cũng hem nghĩ là động từ mà là tính từ, vì “còn” là động từ To BE cho nên sau nó sẽ là adj😛 (ko biết trạng từ trong tiếng Việt là như thế nào hehe)
        Đã sơ bộ hiểu dc động cơ (motivation) dịch thơ của 2 vị nhân huynh😛

        DL

        Like

  11. Vũ Khánh says:

    Dật Ly ép người nhé ! Nhưng cũng đành lòng vậy, cầm lòng vậy cho xong. Tạm dịch chơi thế này:Ngắm trăng đêm rằm gửi quan Lang trung họ Đỗ

    Ở sân bên trong đất trắng, quạ đậu trên cây
    Sương móc lạnh lặng lẽ ướt đẫm hoa quế
    Đêm nay mọi người đều ngắm trăng sáng
    Chẳng biết ý thu ở tại nhà ai đây?
    Dịch thơ:
    Sân trắng xóa, quạ im cây,
    Lạnh lùng hoa quế canh chầy sương sa
    Cùng trông trăng sáng muôn nhà,
    Đêm nay thu hứng biết là riêng ai ?

    Like

  12. Vũ Khánh says:

    Câu 2, canh chầy hay đẫm đầy hay hơn, HS, AC ?

    Like

  13. Si says:

    theo ý kiến của em thì em thích đẫm đầy hơn, với cả “canh chầy” nghe “anh” quá, thay đổi phong cách 1 chút cũng hay – regards – Liên

    Like

  14. Hic, e tưởng “dịch thơ là 1 nghệ thuật và người dịch cũng là nghệ sị”, dich thơ là thú vui, là sở thik, thế mà VK huynh thì “DL ép người nhé, thôi thì cầm lòng cho xong”, YL thì “nể lắm mới dịch”😦 Miễn cưỡng thế thì từ nay e ko dám đem thơ lên mời dịch nữa😛

    Hehe, đùa chút thôi chứ mở blog ra thấy mấy bài thơ dịch, xúc hết cả động😛
    E cũng vote cho “đẫm đầy” thay vì “canh chầy”, thực ra thì e cũng ko thik chữ “đẫm đầy” lắm, nghe nó rất chi là “đầm đìa máu chảy”, “vương đầy sương sa” thì sao ạ?
    Nhưng mà cái cụm “lạnh lùng hoa quế” thì rất là đẹp, rất là gợi cảm😉
    Đợi a VK ra quyết định cuối cùng rùi e sẽ mang bài thơ dịch của a lên trên bài viết.

    Hoa Sinh tỷ thế lào rùi? Vẫn chưa xong “Trong sân đất trắng quạ đầy cây” à?😛

    Anh Ca

    Like

  15. Vũ Khánh says:

    Nhị vị cô nương quyết định giùm. Thế nào cũng xin lĩnh ý. (Sến quá hè !). Những muốn thay câu 3: “Cùng trông trăng sáng ai mà – Đêm nay thu hứng biết là riêng ai ?” YL + DL cho là sao ?

    Like

  16. Pingback: Trong sân đất trắng quạ đầy cây « Hoasinh_Anhca

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

becomingnguoiviet

An outsider's view on what is going on inside Vietnam

Rie's Bento & Cooking

in healthy way with Love

Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Vì công lý và hòa bình cho Biển Đông

Nghiên cứu lịch sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

About Words - Cambridge Dictionaries Online blog

Commenting on developments in the English language

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN

đang hoàn thiện

Nghiên cứu quốc tế

Tư liệu học thuật chuyên ngành nghiên cứu quốc tế

My kitchen of love ~

What's behind my kitchen door

%d bloggers like this: