Trúc Nô Minh – Trần Nhân Tông

Hôm nọ vừa mới chuyện phiếm với nàng YL, nàng than thơ cổ VN hay thế sao mà ít người đọc, ít người dịch😦

Ngẫm lại thì bạn AC đúng là ít đọc thơ VN thời xưa thực. Thú thực thì trừ ra Nguyễn Du với Bà huyện TQ bạn AC hay đọc cho vui, còn nx người khác thì ít khi đọc. Thời còn đi học, sách giáo khoa năm nào cũng có vài bài thơ chữ Hán của các tác giả Việt, nhưng mà có lẽ ko đúng vs gu của bạn AC cho nên hầu như ko nhớ rõ. Chỉ ấn tượng mang máng, cụ Nguyễn trãi thì làm 1 bài dài dằng dặc Cáo Bình Ngô (mà chưa bao giờ bạn AC có kiên nhẫn đọc hết – sorry nếu xát muối vào vết thương lòng của bạn YL); cụ Nguyễn công trứ thì ngông nghênh vênh váo; cụ j đó “thẹn với Vũ Hầu”; rồi cụ j đó nữa “đoạt sáo chương dương độ”, rồi cụ Phan thì “đập đá ở côn lôn” vv và vv. Thơ nào cũng chất thép chất sắt tùm lum, mà bản thân bạn AC thì lại cứ phải nx thứ buồn buồn tui tủi😛 (à, trừ cái “Dụ chư tỳ tướng hịch văn” của cụ Hưng Đạo, vô cùng là thik :P)

Kể ra thì Ức Trai cụ cũng có thơ tình lá chuối vườn chuối, hoặc là “tự bạch” về “tấm lòng son”, về ước muốn “ao cạn vớt bèo cấy muống, đìa thanh dọn cỏ ương sen” nghe cũng “sến” lắm, cơ mà ko có thik cụ Ức Trai nên ít khi đọc thơ cụ ý (cũng ko có lý do cụ thể tại sao mà hem thik, rất là cảm tính thôi). Nàng Hồ xuân hương thì… nói thế nào nhỉ, cũng cảm tính ko thik luôn, thơ gì mà…😛

Bạn AC có lẽ chỉ hợp với các thể loại “thiên hạ hà nhân khấp Tố Như” với lại “Cảnh đấy người đây luống đoạn trường”… Thik cả thơ cụ Nguyễn Khuyến nữa, cứ có cái j đó âu sầu bi thảm, đọc nghe rất phê😛 (sở thik biến thái :P)

Hôm trước YL nàng giới thiệu cho mấy bài thơ Việt cổ, quả thực cũng rất hay, có lẽ do bạn AC đã ko có thiện cảm từ trước cho nên ít khi tìm hiểu, cho nên bỏ sót nx “viên ngọc quý”, như bài uống rượu 1 mình của Trần Quang Triều, hay bài cắm thuyền làm thơ của Ức trai cụ… YL bạn giới thiệu cho thơ của “Phật hoàng” Trần Nhân Tông, khen là đẹp, là đậm chất thiền (đồng nghiệp cho nên “đồng thanh tương ứng”?)😛

Cụ Trần Nhân Tông thì mình cũng thik, vì thik cụ ở cái Hội nghị Bình Than năm nào, thiệt á là nhiệt huyết nha. Thik cụ vì cụ làm vua tốt, sau lại rời bỏ hồng trần mà đi tu, cảm thấy cụ thiệt là cao siêu (ko phải ai cũng thoát dc cõi trần tục, mềnh là mềnh thik nx người ngoan đạo, đạo nào cũng thế).

Có lẽ cuộc đời cụ khá là thành công, nhất là về công danh, và đầu óc cụ khá thoáng đáng cho nên thơ cụ rất chi là ĐẸP, nhẹ nhàng, thoải mái, thơ mộng và lãng mạn.  Ko có niềm hoài cổ 1 thời xa vắng, ko có bi thương vong quốc hận, ko có uất ức vì chí ko thành, cũng càng ko có sầu tương tư, thương hoa tiếc nguyệt (chất sến). Thơ cụ chầm chậm, ko vui cũng chả buồn, đọc lên cảm giác thấy cụ rất chi là hài lòng vs cuộc đời (đọc kỹ thì cảm thấy hơi có chút vui vui, có lẽ cụ vui vì giác ngộ dc :P)

1. Thiên Trường vãn vọng
Thôn hậu, thôn tiền đạm tự yên,
Bán vô, bán hữu tịch dương biên.
Mục đồng địch lý quy ngưu tận,
Bạch lộ song song phi hạ điền.

Ngắm cảnh chiều ở Thiên Trường

Trước thôn, sau thôn, khí trời mờ nhạt như khói,
Bóng chiều tà nửa không, nửa có.
Trẻ chăn trâu thổi sáo dẫn trâu về hết,
Từng hàng cò trắng bay xuống ruộng.

2. Xuân Vãn

Niên thiếu hà tằng liễu sắc không,
Nhất xuân tâm sự bách hoa trung.
Như kim khám phá đông hoàng diện,
Thiền bản bồ đoàn khán truỵ hồng.

Chiều Xuân

Thuở trẻ chưa từng hiểu rõ “sắc” với “không”,
Mỗi khi xuân đến vẫn gửi lòng trong trăm hoa.
Ngày nay đã khám phá được bộ mặt chúa xuân,
Ngồi trên nệm cỏ giữa tấm phản nhà chùa ngắm cánh hoa rụng.

3. Đăng Bảo Đài Sơn

Ðịa tịch đài du cổ,
Thời lai xuân vị thâm.
Vân sơn tương viễn cận.
Hoa kính bán tình âm.
Vạn sự thủy lưu thủy,
Bách niên tâm dữ tâm.
Ỷ lan hoành ngọc địch,
Minh nguyệt mãn hung khâm.

Lên núi Bảo Đài

Đất hẻo lánh, đài thêm cổ kính,
Theo thời tiết, mùa xuân về chưa lâu.
Núi mây như xa, như gần,
Ngõ hoa nửa rợp, nửa nắng.
Muôn việc như nước tuôn nước,
Trăm năm lòng lại nhủ lòng.
Tựa lan can nâng ngang chiếc sáo ngọc,
Ánh trăng sáng chan hoà trước ngực.

Ví dụ 1 số bài để thấy sự an nhàn bình thản trong thơ cụ, chỉ chép phần Hán Việt và dịch nghĩa, phần dịch thơ có thể tìm thêm trên thivien.net.

Đào xới 1 hồi, bạn AC gặp dc 1 bài hơi khác thường 1 chút của cụ, hihi, về cả thể thơ lẫn ý thơ — khá là ấn tượng vs bài này. Vậy cho nên post lên đây, mời VK huynh và YL tỷ ra tay dịch thử, ngắn gọn và súc tích:

竹奴銘

傲雪心虛,
凌霜節勁。
假爾為奴,
恐非天性。

Trúc nô minh

Ngạo tuyết tâm hư,
Lăng sương tiết kính.
Giả nhĩ vi nô,
Khủng phi thiên tính.

Dịch nghĩa

Trải tuyết lạnh mà tâm thông suốt,
Dầu giải trong sương mà đốt cứng cỏi.
Mượn ngươi làm tôi đòi,
Sợ rằng trái với tính tự nhiên của nhà ngươi.

Bài thơ này HAY nha, ngắn củn à, mà cái tứ “mượn trúc vi nô” cũng hơi là độc đáo đó.  Hihi, đúng là AC bạn có chút xấu chơi, ý đồ làm khó 2 vị nhân huynh. Cơ mà thách thức càng lớn thì thú tính (tính thú vị) càng cao chứ hả?😛

Bonus cái tranh bạn AC vẽ (phát huy tinh thần narcissist tự hát tự khen hay) để làm thuốc lắc trợ thi hứng cho 2 vị hehe

Cố lên VK, cố lên YL, dịch 100bài rồi bạn AC sẽ mò mẫm đi tìm tài trợ in ra bán (cho người ta gói xôi, hihihi joking :P)

Anh Ca

About Hoasinh Anhca
Trì Trung Hoa sinh hưởng lạc - Chi Thượng Anh ca mạn đề

22 Responses to Trúc Nô Minh – Trần Nhân Tông

  1. Cáo Bình Ngô (mà chưa bao giờ bạn AC có kiên nhẫn đọc hết – sorry nếu xát muối vào vết thương lòng của bạn YL) –> đúng là xát muối rồi đấy, nên xin lỗi bằng cách mời ta 1 bữa ăn ngon ở sân bay Singapore….
    Cụ đoạt sáo chương dương độ là Trần Quang Khải, bài đó hay!
    Ùa mấy cái tranh vẽ khoe ra hết đi, sao khoe mỗi 1 tranh thế… (mẹ vẽ con khen đẹp hehehe)

    Hủ Sinh

    Like

  2. Hic, cũng muốn dịch lắm, nhưng gần đây tâm rất loạn, ko tập trung được mà dịch thơ…. haizzzz
    Mà lý do tâm loạn là 2 tuần nay ở nhà ăn uống nhiều quá, thân “phì” lê la khắp quán Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái, Việt… cộng thêm ăn nhiều các loại hoa quả mùa hè, nhãn, chôm chôm, mít, sầu riêng… vừa ngọt vừa đậm hương…

    Hủ Sinh

    Like

    • Huhu, ăn nhiều thế, ngon thế, đáng ganh tị thế thì phải làm j cho nó tiêu bớt đi chứ :((
      Ganh tị lắm đây😦
      Ko biết đâu, kêu là ko ai đọc thơ V, dịch thơ V mà ko chịu đi tiên phong😦

      DL

      Like

  3. Pingback: Trúc nô minh – tiếp câu chuyện về thơ Trần Nhân Tông… « Hoasinh_Anhca

  4. By the way, bài Xuân Vãn thứ 2 ta ko hiểu ý câu thứ 3 và sự liên hệ với bài thơ, nàng có kiến giải gì?

    Bài Đăng Bảo đài Sơn ta thích, sẽ cho vào danh sách dịch….

    Hủ Sinh

    Like

    • Theo thô thiển ý của bạn DL thì bài này ý thơ tương tự với bài Tống Xuân Từ của Vương Nhai (thời Đường), mà có lần e đã so sánh với Xuân Hiểu của Mạnh Hạo nhiên, xem tại:
      http://www.facebook.com/note.php?note_id=491089750935

      Trong khi bác Mạnh Hạo Nhiên thương xót “ko biết đêm qua hoa rơi nhiều hay ít”, thì bác Vương Nhai:

      Tống Xuân Từ

      Nhật nhật nhân không lão,
      Niên niên xuân cánh quy.
      Tương hoan hữu tôn tửu,
      Bất dụng tích hoa phi.

      Ngày ngày quen dần với chữ “Không”
      Năm năm xuân đi rồi xuân lại
      Thôi thì có rượu cứ uống đi đã,
      Cần quái gì để ý hoa rơi!!!!

      Trần Nhân Tông cụ cũng thế, hồi trẻ thì chưa giác ngộ, cho nên “gửi lòng ở trăm hoa” – hoa nở thì vui, hoa rụng thì bùn😛

      Nhưng mà năm nay thì đã ngộ ra dc bản chất của mùa xuân, của thời gian, của cuộc đời, ect.(đoạn này e lại tự ý suy diễn hehe), cho nên dù có thấy hoa rơi vẫn có thể thản nhiên ngồi ngắm, giống như bác Vương Nhai “cần quái j để ý hoa rơi”

      Có lẽ cụ Trần đồng thanh tương ứng vs cụ Vương Nhai😛

      (*) Đông Hoàng là vị chúa tể mùa xuân, xem tại http://www.zdic.net/cd/ci/5/ZdicE4ZdicB8Zdic9C57492.htm

      Like

  5. Si says:

    Ta thấy nàng giải nghĩa hay đấy… cũng thích luôn bài Vãn Xuân này…. sẽ cho vào danh sách dịch…. cheers

    Like

    • Ơ hờ, YL bạn cũng “Chứng minh khoa học” thế🙂
      Hay là hôm nào e thi giữa kỳ xong sẽ làm 1 bài so sánh bình loạn giữa các chất Zen của các cụ này vs cụ Mãn Giác… Theo như cái logic suy luận trên thì cụ Mãn Giác tuy là đi tu nhưng mà chưa “ngộ đạo” vì vẫn rất chi là háo thắng hehe
      “Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận
      Đình tiền tạc dạ nhất chi mai”

      (Đừng có mà nói là xuân tàn thì hoa rụng hết nhé
      Trước đình tối hôm qua lão nạp thấy có nở 1 cành mai đấy :P)

      Cơ mà mềnh thì mềnh trần tục nên mềnh thik câu này lắm😛

      Anh Ca

      Like

  6. Vũ Khánh says:

    ” nàng YL than thơ cổ VN hay thế sao mà ít người đọc, ít người dịch !”. Mới cảm khái làm sao ! Cái mạch nguồn văn hóa Việt sẽ còn tiếp tục mãi bởi những lời than thở ấy ! Hoàn toàn đồng ý với nàng YL, phải không bạn AC ?
    Bạn AC giải nghĩa rất hay đấy. Mấy bài đó đúng là đích đáng rồi. Song bài Trúc nô minh thật lạ, ấn tượng. Mới thật là Phật (+) Hoàng Trần Nhân Tông. YL và AC có thấy thế ?
    (YL thật khéo dẫn dụ – xứng đáng Chánh chủ khảo đó AC à). Biết đâu sau này có một cuốn sách chưa từng có – Cổ thi tuyển dịch – Tác giả Yên Liên nữ sĩ . Chọn toàn những bản dịch trước nay “Tín, đạt, nhã”! Chẳng thú vị lắm thay ! Nên làm, nên làm ! YL cố lên nhé ! Nếu tg mời, chúng ta sẵn lòng …chia phần. AC có đồng ý ? (Vỗ tay, chạm cốc)

    Like

  7. Vũ Khánh says:

    ” Cụ Trần Nhân Tông thì mình cũng thik, vì thik cụ ở cái Hội nghị Bình Than năm nào, thiệt á là nhiệt huyết nha. Thik cụ vì cụ làm vua tốt, sau lại rời bỏ hồng trần mà đi tu, cảm thấy cụ thiệt là cao siêu (ko phải ai cũng thoát dc cõi trần tục, mềnh là mềnh thik nx người ngoan đạo, đạo nào cũng thế).

    Có lẽ cuộc đời cụ khá là thành công, nhất là về công danh, và đầu óc cụ khá thoáng đáng cho nên thơ cụ rất chi là ĐẸP, nhẹ nhàng, thoải mái, thơ mộng và lãng mạn. Ko có niềm hoài cổ 1 thời xa vắng, ko có bi thương vong quốc hận, ko có uất ức vì chí ko thành, cũng càng ko có sầu tương tư, thương hoa tiếc nguyệt (chất sến). Thơ cụ chầm chậm, ko vui cũng chả buồn, đọc lên cảm giác thấy cụ rất chi là hài lòng vs cuộc đời (đọc kỹ thì cảm thấy hơi có chút vui vui, có lẽ cụ vui vì giác ngộ dc )”
    Nghe như khí vị của Lời bạt sách của YL nữ sĩ . Rất có phong cách riêng. Xin có lời rất chi là tán thưởng.

    Like

  8. Si says:

    Anh Vũ Khánh lại “con hát bố khen hay rồi”… Nếu anh Vũ Khánh tán thưởng, đề nghị “nôn”😀 ra hai bài dịch thu hứng rơi vào nhà ai với trúc nô minh….😀

    Like

  9. Vũ Khánh says:

    Ahem, DL cứ hay dùng kiếm khí chộ nhau ! Nam mô A di đà Phật !(Nhưng mà khá thú vị đấy, đó mới là phong cách DL). Có ngay đây: (Đức Phật Hoàng từ bi)

    TRÚC NÔ MINH 1
    Ngạo tuyết lòng vẫn trống,
    Dầm sương đốt chẳng rời.
    Muốn mượn làm tôi tớ,
    Còn e trái nết trời.

    TRÚC NÔ MINH 2
    Dãi tuyết lòng vẫn trống,
    Dầm sương đốt chẳng rời.
    Muốn dùng làm thần tử,
    Còn e trái nết trời.

    Like

  10. Vũ Khánh says:

    Ô, dốt kỹ thuật nên.
    Bản 2 định thế này, câu cuối : Muốn dùng ngươi sai khiến – Chỉn e trái nết trời.
    Mời Nhị vị cô nương chỉ giáo. Xin miễn chấp nhé.

    Like

  11. Si says:

    Hai bản dịch của anh VK em sẽ đăng vào post “…tiếp câu chuyện về thơ Trần Nhân Tông”, vì không muốn đăng bản dịch vào bài bình thơ của em Dật Ly, sợ phá hỏng bài viết😀 –

    Like

  12. Vũ Khánh says:

    Dật Ly à, khéo không ta bị mê theo tếng kèn dẫn dụ của Huyết Liên nữ quái mất (?). Nhưng mà cái âm mưu trước thuật để có cái gói xôi của nàng ta kể cũng dễ chịu đấy. Hơn nữa, ta chắc cũng được chia phần? Thế nên, ngộ cầm lòng mà…hy vọng cố đổi lấy nắm xôi – mà cũng chưa dám chắc !?.
    Trẻ nào biết “sắc” với “không”,
    Mỗi khi xuân đến gửi lòng cho hoa.
    Chúa Xuân rõ mặt bây giờ,
    Bồ đoàn ngồi ngắm sân chùa hoa bay.
    (“Lặng ngắm” hay “ngồi ngắm” hay hơn ?)
    (Khi YL được DL đãi tiệc tại – Phi trường tửu quán thì…ai đó bên trời ngồi bồ đoàn chép miệng vậy.). Cách dịch nghĩa của DL thích đấy – vừa teen vừa cổ.

    Like

  13. Vũ Khánh says:

    Trẻ trung nào biết “sắc, không”,
    Mỗi khi xuân đến gửi lòng cho hoa.
    Chúa Xuân rõ mặt bây giờ,
    Bồ đoàn ngồi ngắm sân chùa hoa bay.

    (YL, DL lấy bản này nhé !)

    Like

  14. Tks anh Vk, why not lặng ngắm ạ, ngồi ngắm có vẻ hơi bình dân học vụ chăng?😛
    Hic, cái âm mưu “dịch thuật, in sách, gói xôi” là của em, ko phãi là c YL đâu. YL tỷ dịch thơ là thú vui tao nhã, có mỗi e AC là thô bỉ học và trần tục với đời nên mới có ý nghĩ đem thơ đi bán gói xôi thui😛

    Anh Ca

    Like

  15. Pingback: Xuân vãn – Trần Nhân Tông « Hoasinh_Anhca

  16. Pingback: Đăng Bảo Đài sơn – Trần Nhân Tông | Hoasinh_Anhca

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

becomingnguoiviet

An outsider's view on what is going on inside Vietnam

Rie's Bento & Cooking

in healthy way with Love

Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Vì công lý và hòa bình cho Biển Đông

Nghiên cứu lịch sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

About Words - Cambridge Dictionaries Online blog

Commenting on developments in the English language

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN

đang hoàn thiện

Nghiên cứu quốc tế

Tư liệu học thuật chuyên ngành nghiên cứu quốc tế

My kitchen of love ~

What's behind my kitchen door

%d bloggers like this: