Trúc nô minh – tiếp câu chuyện về thơ Trần Nhân Tông…

Bạn Dật Ly kia xát muối vào lòng ta nhưng thôi ta vốn quân tử không chấp những kẻ có sở thích biến thái😀

Lại nói (hehe cái chữ ‘lại nói’ này là favourite của ai kia) ta “đồng thanh tương ứng” với cụ Trần Nhân Tông, (thấy người sang bắt quàng làm họ luôn, chỉ có lợi chứ không có hại), về căn bản ta cũng

Ko có niềm hoài cổ 1 thời xa vắng, ko có bi thương vong quốc hận, ko có uất ức vì chí ko thành, cũng càng ko có sầu tương tư, thương hoa tiếc nguyệt…. chầm chậm, ko vui cũng chả buồn…

cho nên dù có bị xát tý  muối thì lòng ta cũng vui vẻ, từ bi hỷ xả mà ăn bữa tối hoành tráng do bạn Dật Ly đãi ở sân bay Singapore trong vài tuần nữa… Riêng khoản chất sến thì trái với cụ Trần Nhân Tông ta có hơi nhiều, nhờ công phu hàng ngày luyện cải lương Hồ Quảng của Vũ Linh thần tượng🙂

Quay lại chuyện thơ cụ Trần Nhân Tông, hai câu: “Thôn hậu, thôn tiền đạm tự yên- Bán vô, bán hữu tịch dương biên” trong bài Thiên Trường Vãn Vọng được bầu vào danh sách 50 câu thơ hay thả lên trời ở Văn Miếu Quốc tử Giám Tết năm 2010.

Chỉ đáng tiếc là, tuy thơ cụ được bầu, nhưng nguyên tác thì ko được cung cấp, thậm chí tên bài thơ cũng ko được đưa, mà đưa trên báo chỉ là 2 câu thơ dịch, tên người dịch cũng chẳng đưa nốt🙂 …

(bonus information: cùng năm Mãn Giác thiền sư cũng được chọn 2 câu đã dịch ra như sau: Việc còn chờ trước mặt, Trên đầu tóc đã phai…😀 không biết con chim biết chuyện người ta không thèm đưa tên bài thơ, đưa nguyên bài thơ, đưa nguyên tác bài thơ, đưa tên người dịch… như thế này… có thấy tức tưởi không).

Tóm lại, hai câu dịch thơ cụ không biết dịch giả là ai được tuyển chọn thả trên bầu trời Văn Miếu năm 2010 (đồng thời đăng trên báo Văn nghệ hay gì đó) như sau:

Thôn trước thôn sau tựa khói lồng

Bóng chiều dường có lại dường không

Hai câu dịch này ta thích, vì thế có ý đi tìm nguyên bài dịch để đọc, và xem người dịch là ai để ngưỡng mộ, nhờ đến bạn thân Google, nhưng ngạc nhiên chưa, không tìm ra bản dịch nào có hai câu chính xác như thế này cả???😀

Hai câu gần giống là trong bản dịch của Ngô Tất Tố:

Trước xóm sau thôn tựa khói lồng,
Bóng chiều man mác có dường không.
Mục đồng sáo vẳng trâu về hết,
Cò trắng từng đôi liệng xuống đồng.

Bản dịch của Ngô Tất Tố ta thấyhay (sẵn ngưỡng mộ vị tiền bối này dịch cực hay bài Bình Ngô đại cáo của thần tượng Ức Trai lão gia),  có lẽ 2 câu trên là ‘dị bản’ của bản dịch này chăng?

Đó là thiên tình sử của ta với bài Thiên Trường vãn vọng của Trần Nhân Tông.

Tiếp đến là bài Trúc nô minh nàng Dật Ly ưa thích. Nàng Dật Ly dạo này không chỉ thích dùng hàng hiệu mà còn thích dùng hàng hiệu độc nha. Bài này của cụ Trần Nhân Tông, có thể gọi là đạt đến tuyệt đỉnh công phu của cái sự cô đọng mà hàm ý sâu xa không nhỉ?

Bản dịch đây, cực sát nguyên tác đây:

Trúc nô minh

Ngạo tuyết tâm hư,
Lăng sương tiết kính.
Giả nhĩ vi nô,
Khủng phi thiên tính.

Dịch nghĩa

Trải tuyết lạnh mà tâm thông suốt,
Dầu giải trong sương mà đốt cứng cỏi.
Mượn ngươi làm tôi đòi,
Sợ rằng trái với tính tự nhiên của nhà ngươi.

Bản dịch của Yên Liên

Dãi tuyết tâm sáng

Dầm sương thân cường

Dùng ngươi làm tớ

E trái tính thường.

Nể lắm mới dịch đấy. Tự nhận luôn là đọc lên nghe chẳng thơ văn lãng mạn gì cả (nhưng mà nguyên tác thực ra cũng thế😀 mỗi tội Hán Việt… nghe hay hơn). Bình loạn đi….

Yên Liên

Bản dịch của Vũ Khánh

Ngạo tuyết lòng vẫn trống,

Dầm sương đốt chẳng rời.

Muốn mượn làm tôi tớ,

Còn e trái nết trời.

2.

Dãi tuyết lòng vẫn trống,

Dầm sương đốt chẳng rời.

Muốn dùng ngươi sai khiến

Chỉn e trái nết trời.

YL

About Hoasinh Anhca
Trì Trung Hoa sinh hưởng lạc - Chi Thượng Anh ca mạn đề

5 Responses to Trúc nô minh – tiếp câu chuyện về thơ Trần Nhân Tông…

  1. Hehe, cái chuyện ko đưa người tên người dịch hay nguyên bản này nọ lên, tuy ko phải là việc nghiêm trọng lắm (chỉ là 1 hội thơ) nhưng mà nó góp phần vào việc tạo thành và cũng cố cái bản sắc “đạo văn” của… ờ 1 số bộ phận (khá lớn) người VN => nhà khoa học lười làm KH, nhà văn lười viết, nhà thơ lười làm, người làm phim ảnh, ca nhạc, thiết kế thời trang… cũng lười suy nghĩ, thôi thì “đạo” cho nhanh (xem dantri.com.vn để nắm rõ hơn tình hình trộm đạo hoành hành ở ta :P)

    Nhưng thôi, ko nói chuyện thiên hạ nữa😛, bình loạn bài thơ dịch của YL bạn 1 chút nà:

    Dãi tuyết tâm sáng
    Dầm sương thân cường
    Dùng làm tôi tớ
    E trái tính thường.

    Quả nhiên là nx lời “vuốt mông ngựa” (ek, thành ngữ vừa học dc ;)) của mình thực ko phải ko có căn cứ hoặc là “con hát mẹ khen hay” (CHMKH). YL bạn quả thực là có tố chất làm thơ nha (theo như kết luận trên thì lời nhận xét là “YL bạn có tố chất NC” cũng ko phải là ko có căn cứ và “CHMKH”, ek, khen người mà mình ngượng mồm quá)

    DL bạn đã cố ý chọn bài ngắn củn để thách thức YL bạn, nhưng có vẻ đã chọn sai sách lược, lần sau sẽ chọn bài 7n8c🙂. Nhận xét về bài này thì thấy là:
    – 2 câu đầu rất chi là hay, rất súc tích cô đọng, có thể tương ứng vs bản gốc. Tuy là tiếng Việt nhưng ko hề kém “hay” so với phần thơ chữ Hán Việt (vì chúng ta thường assume là phần Hán Việt đọc nghe tao nhã hơn, ý tứ súc tích hơn…). Kudos!
    – 2 câu sau: hay ở chỗ ngắn mà vẫn giữ dc nguyên nghĩa, tuy nhiên đọc lên nghe có chút “khẩu ngữ”. Hehe, có lẽ là do câu “dùng làm tôi tớ”. Nhưng mà quả thực cũng khó mà tìm dc cụm nào ngắn ngủi cô đọng mà lại giàu chất thơ. Cho nên mới nói là muốn chê cũng khó😛

    Cảm ơn lần nữa vì đã “nể lắm mới dịch”. Hehe, năng khiếu có đó mà ko chịu bồi dưỡng, ko chịu khai thác, nó cùn đi thì phí lắm🙂

    Dịch tiếp em bài “Sân trong đất trắng quạ đầy cây” đi😉

    Anh thị Ca

    Like

  2. Si says:

    aha, nàng bình loạn hay là CHMKH loạn? By the way nhìn CHMKH cứ như “chứng minh khoa học”—> mình bệnh mất rồi…
    Cái câu ‘dùng làm tôi tớ’ nàng nói đúng đấy, tối qua phân vân câu ‘dùng ngươi làm tớ’, càng sát nguyên tác hơn, nhưng muộn quá rồi chưa muốn suy nghĩ nhiều…. nên cứ tạm để đấy đã…
    (nhìn ảnh dạo này có 1 người để tóc dài mặc váy hơi bị ngắn áo trắng điệu đà trang sức đầy mình lại tự nguyện cho thêm chữ “thị” vào tên có phải là YRML (yêu rồi mà lại) ko???? :D)

    Like

  3. YRML hay ko cũng ko liên quan tới mấy thứ kia, tóc dài là do đợt vừa rồi về quên cắt, váy áo “mong manh” vì là ở đây rất nóng, trang sức đầy mình là do nhỡ đeo vào rồi ko tháo ra dc nữa, mắc kẹt😦

    DL

    Like

  4. Cảm ơn VK huynh vì bản dịch rất sát, thik bản số 2 hơn (ý kiến cá nhân thôi :P)

    Dãi tuyết lòng vẫn trống,
    Dầm sương đốt chẳng rời.
    Muốn dùng ngươi sai khiến
    Chỉn e trái nết trời.

    Lý do:

    – “Dãi” và “dầm” nghe đối xứng hơn là “ngạo” và “dầm”, thêm nữa “ngạo” vẫn là chữ Hán Việt.
    – Anh VK dịch 2 câu đầu rất chi là chân thực, gợi lên hình ảnh cụ thể của cây trúc, thân trống rỗng, dãi dầu sương gió mà vẫn vươn lên, ko gãy nát🙂
    – 2 câu sau ý tứ cũng mạnh mẽ ấn tượng hơn 2 câu cuối của bản đầu… Lại còn “chỉn e” nữa chứ, đây là từ cổ à? Thú thực là e ít nghe cái từ này🙂

    Quả thực là bạn ANh Ca đã chọn sai sách lược khi đưa bài quá ngắn ra thách thức😦 Cả mấy bản dịch của YL tỷ lẫn VK huynh đều vượt quá sự mong đợi của bạn DL (dạo này trình độ CHMKH của mình tăng cao đáng kể :P). Có lẽ tiếp tới đây sẽ chọn thất ngôn bát cú, hay là mở đề làm thơ cho vui đi, nhị vị thấy thế nào?😉

    Anh Ca

    Like

  5. Vũ Khánh says:

    DL đúng đó, có song đối ” Dãi tuyết” vs ” Dầm sương”, nghe phải nhẽ hơn. (Cảm quan người Việt ta vẫn ưa 1-0, 0-1, âm dương đăng đối). “Chỉn e” đúng là từ cổ ít dùng. Học mót cụ Tú Xương ” Đi hát mất ô” thôi:
    Hôm qua anh đến chơi đây
    Giày giôn anh dận, ô tây anh cầm
    Rạng ngày sang trống canh năm
    Anh dậy em hãy còn nằm trơ trơ
    Hỏi ô, ô mất bao giờ
    Hỏi em, em cứ ỡm ờ không thưa
    Chỉn e rày gió mai mưa
    Lấy gì đi sớm về trưa với tình.

    Không khác mấy cái nghĩa ” Chỉ e rằng…”, song ” Chỉn e” hàng Việt hơn, bâng khuâng, vấn vương hơn…YL vs DL có thấy thế ? Hơn nữa, cũng …đạo của YL chút chút. Hỉ xả, hỉ xả…

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

becomingnguoiviet

An outsider's view on what is going on inside Vietnam

Rie's Bento & Cooking

in healthy way with Love

Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Vì công lý và hòa bình cho Biển Đông

Nghiên cứu lịch sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

About Words - Cambridge Dictionaries Online blog

Commenting on developments in the English language

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN

đang hoàn thiện

Nghiên cứu quốc tế

Tư liệu học thuật chuyên ngành nghiên cứu quốc tế

My kitchen of love ~

What's behind my kitchen door

%d bloggers like this: