Thu chí II – Nguyễn Du

秋至 (2)

四時好景無多日,
拋擲如梭喚不回。
千里赤身為客久,
一庭黃葉送秋來。
簾垂小閣西風動,
雪暗窮村曉角哀。
惆悵流光催白髮,
一生幽思未曾開。

Tứ thì hảo cảnh vô đa nhật,
Phao trịch như thoa hoán bất hồi.
Thiên lý xích thân vi khách cửu,
Nhất đình hoàng diệp tống thu lai.
Liêm thuỳ tiểu các tây phong động,
Tuyết ám cùng thôn hiểu giác ai.
Trù trướng lưu quang thôi bạch phát,
Nhất sinh u tứ vị tằng khai.

Đã tra nghĩa và xem xét cấu tứ – đối từ đối ý của tác giả và tạm dịch nghĩa như sau:

Trong bốn mùa, không được mấy ngày cảnh đẹp.
Thời gian vun vút trôi qua như thoi đưa, gọi không trở lại.
Trơ trọi một mình ngoài ngàn dặm, làm khách đã lâu ngày, (1)
Một sân lá vàng đưa mùa thu tới
Bức mành trước gác nhỏ lay động theo gió tây,
Tuyết phủ thôn nghèo u buồn theo tiếng tù và buổi sớm.(2)
Đau thương thất vọng làm cho mái tóc chóng bạc
Cả cuộc đời vẫn không thoát được những suy nghĩ u uẩn. (3)

Chú giải:

(1) câu này ý rất là tương tự với “Vạn lý bi thu thường tác khách” của Đỗ Phủ. Rất hay!

(2)

Câu 5 và 6 đối nhau: câu 5 gồm

Liêm /thuỳ (v hoặc adj nghĩa là gần, ở bên)/ tiểu các /tây phong/ động (v)

Tuyết / ám (v hoặc agj này cũng nghĩa là gần)/cùng thôn/ hiểu giác /ai (v)

“ai” ở đây có lẽ là động từ “than vãn” thì mới đối chỉnh với “động” ở trên.

Theo tra trên mạng thì “hiểu giác” là cách nói tắt của “Sương thiên hiểu giác” – là 1 điệu từ. Như vậy, có thể hiểu là “tiếng bi thương từ điệu ‘hiểu giác’” ????

(3) E sửa lại luôn 2 câu cuối theo ý tác giả, phần dịch nghĩa của các bạn thivien phóng tác quá ác :P

Rồi đấy, người, bây giờ có thể xắn tay áo xông vào dịch rồi đấy ;)

Bản dịch thất ngôn của Dật Ly

Bốn mùa chẳng có mấy ngày vui

Vun vút thoi đưa chẳng thể lùi.

Đất khách dặm ngàn thân cô độc

Lá vàng sân vắng nhắc sang thu.

Rèm thưa gác nhỏ lay trong gió

Tuyết lạnh cô thôn vẳng tiếng tù. (*)

Dai dẳng  thương đau thay màu tóc

Vẩn vương u uất biết chừng nguôi.

(*) Câu này khó vì quá nhiều thứ, ko chứa dc trong 7 chữ :( ((

Này phải hiểu theo kiểu thơ Bút Tre, tức là “vẳng tiếng tù (và)” he he he.

Đợi bản dịch của bạn HS…

Bản dịch thất ngôn của Yên Liên

Thu đến

Bốn mùa cảnh đẹp được bao ngày

Đi mãi thời gian chẳng tái lai

Ngàn dặm thân cô trơ nỗi khách

Một sân thu lạnh lá vàng bay

Thôn nghèo tuyết ám tù buồn vọng

Gác lẻ gió dồn mành buốt lay

Ngao ngán thương sầu cho tóc bạc

Nỗi niềm u uẩn dứt sao đây.

Bản dịch lục bát của Yên Liên

Bốn mùa cảnh đẹp mấy ngày

Thời gian trôi mãi quay về được đâu

Thân khách ngàn dặm bấy lâu

Thu sang lá rụng vàng mầu sân hoang

Gác mành động, gió luồn ngang

Thôn nghèo tuyết bạc buồn vang tiếng tù

Trắng đầu trăm nỗi sầu tư

Một đời u uẩn có từ được đâu.

—-

YL

About Hoasinh Anhca
Trì Trung Hoa sinh hưởng lạc - Chi Thượng Anh ca mạn đề

10 Responses to Thu chí II – Nguyễn Du

  1. * Đầu tiên là rất chi là hoan nghênh 2 bài dịch của bạn YL, dù là trễ hẹn😛

    * Trước khi bình loạn – bạn AC có 1 cái nhận xét :P: Xưa người ta nói “nét chữ nét người”, nay mình modify lại, thành “nét thơ nét người”. Qua mấy lần dịch thơ, bạn AC rút ra 1 điều là chúng ta có approaches khác nhau về việc dịch thơ nha:
    – Dĩ nhiên ai chã muốn dịch dc 1 bài vừa “tín” (giữ nguyên ý) vừa “nhã” (hay, chất thơ)
    – Bạn AC thì thường đặt chữ “tín” lên hàng đầu, coi nhẹ chữ “nhã”
    – Bạn HS lại thích sáng tạo (phóng tác), nhấn mạnh hơn yếu tố “vần điệu”, các hình ảnh có chất thơ, lại gia giảm thêm chút ít ý tưởng cá nhân vào…
    ===> Xét về tính cách,
    – Ngược lại với nx luận điệu cửa miệng bạn AC cứ ra rả về mình (nào là liberalism advocate, nào là ủng hộ po-mo đề cao cá nhân, nào là phiêu dật phóng túng😛, có vẻ bạn AC lại có cái nhìn khá cứng nhắc và cổ hủ (với thơ, với các vấn đề khác?)
    – Bạn HS, mặc dù yêu thích văn hóa cổ truyền, tự nhận “Hủ Nho”, nhưng qua thơ lại toát ra sự phóng khoáng, tự do, thoải mái, phóng túng.
    – Có lẽ nên đổi tên thành Dật Liên hahahahaha

    * Về 2 bài dịch:
    Lại vẫn thik bài thất ngôn hơn là 6-8, vì thất ngôn đọc mấy câu đối chỉnh thì thích, lục bát khó làm đối. Mà lục bát nghe cũng buồn hơn nữa.

    Đoạn này rất hay này:

    Ngàn dặm thân cô trơ nỗi khách
    Sân hoang thu lạnh lá vàng bay
    Thôn nghèo tuyết ám tù buồn vọng
    Gác lẻ gió dồn mành buốt lay

    Hai câu cuối nghe giống nhạc vàng (vì bạn AC thik nhạc vàng cho nên, câu này là compliment đấy, phải viết rõ, ko thì người ta lại cho là bạn AC đang chê “sến” :P)

    Ngao ngán thương sầu cho tóc bạc
    Một đời u uẩn dứt sao đây.

    * Ngoài lề: Hôm qua nàng thảo luận làm sao làm thơ hay và mang tính cổ điển => ta recommend là đọc thơ xưa, nghe cải lương (tuồng/chèo) và nghe nhạc vàng nữa (nếu có thể nuốt dc), bởi vì thực sự nhạc vàng nó rất là hay quote thơ (nó giống như Cải lương Hồ quảng gì gì đó của bạn đấy) – Nhạc vàng thời tiền chiến thì quote thơ cổ, nhạc vàng thời đánh nhau thì quote thơ đương đại. Thú thực là ta học dc khối thơ từ cái thú vui sến sủa đó :)))

    AC

    Like

    • Si says:

      cảm ơn bài chứng minh khoa học của bạn, và sorry bạn tớ đã sửa lại một số từ trong bài dịch…

      Like

  2. Si says:

    Bắt tay vào dịch mới phát hiện ra, mới có đầu thu mà đã có “tuyết”, thế giới tưởng tượng của Tố Như đại ca đúng là tang thương….🙂

    Like

  3. Si says:

    Bạn AC thì thường đặt chữ “tín” lên hàng đầu, coi nhẹ chữ “nhã”—-> chúc mừng bạn Dật Ly rất có tố chất làm nghiên cứu đấy, hehehe😛

    Like

  4. Si says:

    by the way, câu thứ 3, phần dịch nghĩa, tớ sửa lại, vì theo tớ hiểu đúng ra phải là, làm khách đã lâu ngày…

    Like

  5. Si says:

    Một ngày tớ bỏ ra vài tiếng nghe cải lương, thỉnh thoảng nghe tân cổ, nhưng ko hiểu sao tớ lại ko vào được nhạc vàng….

    Like

    • Điểm này hơi lạ nha, vì nhạc vàng và cải lương khá giống nhau đó, nhất là thể loại Hồ quảng của bạn.
      Bạn có nghe dc nhạc tiền chiến ko, mấy bài sên sến trước 45 ấy?
      – Nếu vẫn có thể nghe dc thì có lẽ ko nghe dc nhạc vàng là vì ko có thiện cảm về chính trị (cái này nó tự động ở trong đầu thôi)
      – Nếu cũng ko nghe dc tiền chiến thì… có lẽ bạn ko nên nghe nhạc Việt (trừ nhạc đỏ?) hihi
      – Còn 1 khả năng nửa là bạn chưa nghe đúng bài nhạc vàng hay, toàn bị nghe thứ nhạc vớ vẩn? P

      AC

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

becomingnguoiviet

An outsider's view on what is going on inside Vietnam

Rie's Bento & Cooking

in healthy way with Love

Dine with Ruby and Marion

Simple yet Tasty Food

Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Vì công lý và hòa bình cho Biển Đông

Nghiên cứu lịch sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

About Words - Cambridge Dictionaries Online blog

Commenting on developments in the English language

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN

đang hoàn thiện

Nghiên cứu quốc tế

Tư liệu học thuật chuyên ngành nghiên cứu quốc tế

My kitchen of love ~

What's behind my kitchen door

%d bloggers like this: