Tháng 5 – Cáo tật thị chúng

Chỉ là đang bệnh trong đầu lắm đây, nên mới nhớ ra cái bài Có bệnh bảo mọi người này của Mãn Giác thiền sư.

Nhớ đến cái tên bài thôi, ấy thế mà đụng vào cái gì là nhiêu khê cái đấy, mò ra cái link wiki, http://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%A3n_Gi%C3%A1c, phân tích toàn phật này pháp kia, đạo lý vô cùng cao xa😀

Cũng thấy đúng là thiên hạ thật là văn hay chữ tốt mà.

Nói đến văn hay, thì nhà mình cũng có người biết phân tích đấy, chỉ là ko biết họ có hứng thú ko thôi, và có nhìn ra ko đống đạo pháp này kia trong bài này như cái bài ở wiki ko.

Mà nói đến chữ tốt, nhà mình cũng có à (hehehe, tinh thần phô trương lên cao độ), bằng chứng đây:

春去百花落

春到百花開

事逐眼前過

老從頭上來

莫謂春殘花落尽

庭前昨夜一枝梅

Xuân khứ bách hoa lạc

Xuân đáo bách hoa khai

Sự trục nhãn tiền quá

Lão tòng đầu thượng lai

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận

Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.

Hàn

About Hoasinh Anhca
Trì Trung Hoa sinh hưởng lạc - Chi Thượng Anh ca mạn đề

9 Responses to Tháng 5 – Cáo tật thị chúng

  1. Đọc link wiki:

    một tuyên ngôn triết học ẩn ngữ dưới hình thức nghệ thuật văn chương. Bài thơ mượn cảnh thị tình, lấy tình “trực chỉ chân tâm” nhằm khai phóng nhân sinh.

    ===> Eo ôi. Vãi chưỡng!!! có tâng bốc quá ko vậy, “khai phóng nhân sinh”. http://phathoc.net/PrintView.aspx?Language=vi&ID=564642 ===> wiki aizzz wiki!!!

    Mấy đoạn dưới ko biết ai viết, vì là check google thì thấy toàn bài copy từ wiki😛

    Thứ nhất là nói đến chất thiền, cá nhân bạn DL còn cho rằng nó chẳng dc thiền bằng câu:

    Tương hoan hữu tôn tửu
    Bất dụng tích hoa phi. (Vương Nhai, Tống Xuân Từ)
    (Cùng nhau nâng cốc vui
    Cần gì thương tiếc hoa rơi)

    hay là như cụ Trần Nhân Tông:

    “Như kim khám phá Ðông Hoàng diện,
    Thiền bản bồ đoàn khán trụy hồng” => xem hoa rơi mà lòng vẫn yên như nước.

    Giọng điệu của cụ Mãn Giác ở đây vẫn còn có chút vui mừng khi xuân tàn hết mà hoa vẫn còn nở. Nếu đạt cảnh giới cao cấp tại sao lại phải care về hoa nở hoa tàn?

    Thứ 2, đưa Đăng U Châu Đài Ca của Trần Tử Ngang để làm nền khá là ko liên quan🙂 Một bên là bi thương âu sầu vì cô độc giữa đời, ko người tri kỷ, có tâm sự mà ko biết giải bày ở đâu, đành đứng 1 mình khóc. Còn 1 bên là đối diện với sinh lão bệnh tử, nx khổ đau của đời người, rồi thấy hy vọng le lói cuối đường hầm, xuân đã tàn, nhưng vẫn còn 1 nhành hoa cứng cỏi, kiên cường. Đời tuy sắp tàn nhưng ý chí vẫn ko tàn, kiểu kiểu như vậy… hoặc là đời tàn nhưng mà niềm tin tôn giáo vẫn vững vàng… (nói chung là 2 cái hoàn cảnh ko có tương đồng nhau gì hết)

    Thứ 3, kiến giải là: tác giả Mãn Giác tự tưởng tượng ra có tồn tại 1 cành mai (thực tế thì mai đã tàn hết) và kết luận là – từ ko mà Mãn Giác biến ra thành có thì có nghĩa là ông đã luyện tới level cao cấp nhất😛

    Nhưng trong chỗ diệt diệt sinh sinh ấy có một thứ nhẩn nha ra ngoài sinh tử, và một lúc nào nhận diện được nhành mai trước sân thì tức là đang sống, đang vui đùa với ông Phật vĩnh cửu của chính mình. Tìm kiếm Phật ở bên ngoài thì cũng giống như cá chép tranh nhau nhảy ở Vũ Môn, muôn đời làm sao hóa rồng được?!
    Chân tánh là vô tánh. Tử-sanh chẳng nói.
    Vì “không hoa, mặc bướm để lòng chi”?

    E ko hiểu là, thường thì mấy cái “sắc sắc ko ko” này, người ta suy từ có => ko, vd có cành mai, có gái đẹp, có thịt chó, có kim cương…, mà hòa thượng đều thấy trước mắt ko có gì thì mới là cảnh giới thượng thừa chứ nhỉ??? Ở đây suy ngược lại là sao? (I’m not Buddhist, I dont know about Zen, Sen bạn, please enlighten me :P)

    Bài này quả thực bạn AC có thích, nhưng cũng ko đến mức độ tôn sùng lắm😛

    Về cái bức viết chữ: aizzz, nhìn lại thấy xấu và cũng nhiều lỗi sai về kỹ thuật😛
    Anhca

    Like

  2. Sen says:

    1. Đồng ý với bạn DL. Nếu tính về trình tu luyện, đạt đến cảnh giới sắc bất dị không, không bất dị sắc, sắc tức thị không, không tức thị sắc gì đó, thì bài này còn kém bài của cụ Trần Nhân Tông một bậc.

    Một đằng: Cứ tưởng xuân tàn hoa đã rụng hết, ai dè trước đình còn nở 1 nhành mai –> tóm lại là vẫn có chút trong lòng nở hoa.

    Một bên: hồi trẻ ko hiểu gì về sắc không, cho nên xuân đến xuân đi mới vui buồn, nay đã hiểu rõ rồi, bình thản ngồi giữa chùa ngắm cánh hoa rơi –> cảnh giới cao của vạn sự giai không, trong lòng lúc nào cũng yên vui thanh bình (khỏi cần phải có nhất chi mai).

    2. Khi đọc cái bài phân tích trên wiki, choáng hết cả váng. Chột dạ, hay là từ trước đến nay trình mình hạn hẹp, ko ngộ ra được những thứ cao xa của bài này, giờ phát hiện có bạn DL giống mình hehehe (mình dốt cũng phải có đứa dốt cùng mình mới vui)

    Nếu để so 2 câu cuối trong bài này với 2 câu nào, thì chính cái câu Sơn cùng thủy tận nghi vô lộ – Liễu ám hoa minh hựu nhất thôn nghe hợp lý hơn, mặc dù ý tứ cũng khác nhau, nói chung là so cũng chỉ là khiên cưỡng thôi, khá khập khiễng.

    3. Ý nghĩa hai câu cuối: trước đình có nở cành mai hay ko ko quan trọng. Có thể có thật, có thể do tác giả phịa ra. Nhưng ý đại loại là cảnh vật sự vật xung quanh ko thể tác động tiêu cực đến lòng người nữa, trong lòng người đạt đến level thiền rồi, tự vui.

    Tóm lại tất cả là do lòng người mà ra.
    Hơi giống ý này của Âu Dương Tu (thanks bạn Dật Ly share hồi trước)

    Thế nhân là giống tình si
    Hận này đâu phải tại vì gió trăng

    hic, mỗi tôi văn nhân thi khách là giống tình si, nên mới toàn hận, thương, đau, khổ… còn các cụ đi tu thì vui, lặng lẽ, bình thản…

    4. Bài này ta cũng thích, nhưng cũng ko đánh giá nó là ”thiên thượng địa hạ duy ngã độc tôn” của thể loại thơ có hơi hướng thiền, ”thoát tục”. Và cũng ko đồng ý cách phân tích thơ suy diễn quá xa vời như ở wiki. Bài đó chỉ có thể gọi là cảm nhận/ cảm hứng cá nhân sau khi đọc bài thơ của Mãn Giác, toàn nói những thứ đâu đâu ạ…

    5. Bức viết chữ, ta chẳng biết lỗi sai kỹ thuật nào. Vậy thì viết lại đi cho coi….

    Like

  3. Mấy ngày này đang bận 1 chút, cuối tuần e sẽ 888 tiếp…
    Anhca

    Like

  4. Sen says:

    no prob… ta cũng đang bận…

    Like

    • Trấn Nguyên says:

      cứ loanh quanh ngôn với ngữ,thì chẳng bao giờ ta hiểu nỗi cành mai của Mãn Giác đâu

      Like

  5. Phạm Đức Nhì says:

    Thí dụ 5:

    THỊ ĐỆ TỬ

    Thân như điện ảnh hữu hoàn vô
    Vạn mộc xuân vinh thu hựu khô
    Nhậm vận thịnh suy vô bố úy
    Thịnh suy như lộ thảo đầu phô.
    (Sư Vạn Hạnh)

    DẶN HỌC TRÒ

    Thân như bóng chớp có rồi không
    Cây cối xuân tươi thu não nùng
    Mặc cuộc thịnh suy đừng sợ hãi
    Kìa kìa ngọn cỏ giọt sương đông
    (Ngô Tất Tố dịch)

    Thiền sư Vạn Hạnh đã dùng hình thức thơ thất ngôn tứ tuyệt để lý giải lẽ Vô Thường. Tất cả những câu chữ ông viết ra đều đến từ bề mặt ý thức. Ông truyền đạt cho mọi người một phần sự hiểu biết của ông về đạo Phật; đó là lẽ Vô Thường của vạn vật. Tề Thiên của ông đã lén trốn Tam Tạng, Trư Bát Giới, Sa Tăng đi chơi riêng. Bản tâm của ông (cả 4 nhân vật) chưa thực sự đối diện với cảnh sắc; Tam Tạng và đặc biệt là Trư Bát Giới, Sa Tăng chưa có cơ hội chứng tỏ bản lãnh của mình – vẫn ung dung tự tại hoặc bị lôi cuốn rồi đắm chìm trong cảnh sắc. Do không có tâm đối diện với cảnh sắc, lý chưa biến thành sự, bài Thị Đệ Tử chỉ là Kệ chứ chưa phải là Thơ.

    Thí dụ 6:

    CÁO TẬT THỊ CHÚNG

    Âm:
    Xuân khứ bách họa lạc,
    Xuân đáo bách hoa khai.
    Sự trục nhãn tiền quá,
    Lão tùng đầu thượng lai.
    Mạc vị xuân tàn hoa lạc tân,
    Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.
    (Mãn Giác Thiền Sư)

    Dịch:
    CÓ BỆNH BẢO MỌI NGƯỜI

    Xuân đi trăm hoa rụng,
    Xuân đến trăm hoa cười.
    Trước mắt việc đi mãi,
    Trên đầu già đến rồi.
    Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết,
    Đêm qua sân trước một cành mai.
    (Thích Quảng Độ)

    Cũng có bất đồng ý kiến trong việc xếp loại bài này. Bốn câu đầu cũng nói về lẽ vô thường như Thị Đệ Tử của sư Vạn Hạnh. Nhưng hai câu sau hay quá! Nên thơ quá! Tứ thơ đẹp quá!
    Trong 4 câu đầu, cả sư Vạn Hạnh và sư Mãn Giác đều xác định: “vạn vật đều vô thường.” Nếu đẩy mạch lý luận đi xa hơn nữa, người ta sẽ hỏi: “nếu nói vạn vật đều vô thường thì câu nói vạn vật đều vô thường có vô thường không? Và sư Mãn Giác đã trả lời:
    Mạc vị xuân tàn hoa lạc tân
    Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.
    Vâng! Xuân tàn hoa rụng hết, nhưng vẫn còn một cành mai. Đó chính là “đóa hoa vô thường”. Bởi nếu không có “đóa hoa vô thường” đó thì cái Lý Vô Thường của đạo Phật sẽ không còn chỗ đứng.
    Sư Mãn Giác đã đi xa hơn sư Vạn Hạnh một đoạn đường để bảo vệ cái Lý Lẽ Vô Thường, nhưng tựu trung cũng chỉ dùng kiến thức của ngài để lập luận. Hai câu
    Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận
    Đình tiền tạc dạ nhất chi mai
    ẩn dụ tuyệt quá, tứ thơ hay quá, nhưng chỉ là sản phẩm của lý trí, phát xuất từ cái đầu chứ không phải trái tim.
    Ở đây Tề Thiên vẫn một mình một chợ. Tam Tạng, Trư Bát Giới, Sa Tăng không được dự phần.
    Chính vì thế kẻ viết bài này xin được phép kết luận: Cáo Tật Thị Chúng chỉ là một bài kệ (rất hay) chứ không phải là thơ.

    Thí dụ 7:

    ĐỀ TỪ TẬP THƠ VIỆT BẮC

    Nhân dân là bể
    Văn nghệ là thuyền
    Thuyền xô sóng dậy
    Sóng đẩy thuyền lên
    Thuyền ra khơi xa
    Gió căng buồm lộng
    Buồm là lao động
    Gió là Đảng ta.
    (Tố Hữu)

    Trong bài Quan Niệm Của Nhà Thơ Tố Hữu Về Thơ đăng trên trang web của Tạp Chí Nhà Văn (tapchinhavan.vn) ngày 26 tháng 10 năm 2011, Đặng Hiển đã viết:

    TCNV- Tố Hữu đã có những bài thơ trực tiếp phát biểu quan niệm của mình về thơ như Đảng và thơ, Đề từ tập thơ Việt Bắc …

    Như vậy, ngay cả những người làm công tác văn học dòng chính (Tạp Chí Nhà Văn) cũng cho Đề Từ Tập Thơ Việt Bắc là một bài thơ. Thật ra, đây chỉ là đoạn văn vần, vạch ra đường lối văn nghệ của đảng cộng sản Việt Nam; nó hoàn toàn là sản phẩm từ cái đầu của Tố Hữu, không dính dáng một tí gì đến trái tim của ông ta cả. Nói cách khác, Tề Thiên của Tố Hữu lộng hành, đã tạo ra đoạn văn vần đó. Nhất định không phải là thơ.

    Thí dụ 8:

    “…………….Trái tim anh đó
    Rất chân thật chia ba phần tươi đỏ:
    Anh dành riêng cho Đảng phần nhiều
    Phần cho thơ, và phần để em yêu…”
    Em xấu hổ: “Thế cũng nhiều anh nhỉ!”
    (Tố Hữu, Bài Ca Mùa Xuân 61, vnmilitaryhistory.net)

    Trong đoạn này Tố Hữu bàn đến việc phân chia trái tim của ông. Người yêu và thơ mỗi người chỉ được một phần nhỏ; còn phần to nhất dành cho Đảng. Đến người yêu và thơ mà thi sĩ cũng tính toán, chia chác chi li như Trùm Sò (2) thì kể cũng “hơi tệ”. Ông đã cho Tề Thiên xen vào lãnh đạo cả chuyện thơ phú và yêu đương. (Chỗ ấy lẽ ra phải dành cho Trư Bát Giới, Sa Tăng.) Tuy vậy, đoạn này rõ ràng là thơ vì thi sĩ đang tâm tình với người yêu. Tâm đã đối cảnh.

    KIM LŨ Y
    Khuyến quân mạc tích kim lũ y
    Khuyến quân tích thủ thiếu niên thì
    Hoa khai kham chiết trực tu chiết
    Mạc đãi vô hoa không chiết chi.
    (Đỗ Thu Nương)
    ÁO KIM TUYẾN

    Tiếc chi chiếc áo thêu vàng
    Khuyên chàng hãy tiếc tuổi chàng xuân xanh
    Hoa khoe sắc, hãy bẻ nhanh
    Đừng chờ hoa rụng bẻ cành làm chi.
    (Nguyễn Lãm Thắng dịch)

    Bàn về bài Kim Lũ Y dễ đưa đến sự tranh cãi. Ai học chứng chỉ Việt Hán ở Văn Khoa (miền nam) trước 75 mà không một lần đọc Kim Lũ Y của Đỗ Thu Nương trong danh sách thơ Đường. Bây giờ lại dám bảo Kim Lũ Y không phải là thơ thì có vẻ “ngược đời” quá chăng? Nếu có “ngược đời” cũng đành chịu vậy, chứ theo tôi, muốn gọi Kim Lũ Y là gì thì gọi chứ nó không phải là thơ. Đây là những lời giáo huấn, khuyên bảo của một bậc trưởng thượng đối với những người trẻ tuổi: đừng phung phí tuổi xuân. Những lời giáo huấn đó phát xuất từ ý chứ không phải từ tâm – dĩ nhiên, hoàn toàn không có một chút cảm xúc nào. Đây là việc làm của Tề Thiên; không có sự tham dự của Trư Bát Giới hoặc Sa Tăng. Nếu những câu:

    Trai thời đọc sách ngâm thơ
    Dùi mài kinh sử để chờ kịp khoa
    Gái thời giữ việc trong nhà
    Khi vào canh cửi khi ra thêu thùa
    (Gia Huấn Ca, Nguyễn Trãi)
    chỉ được xếp vào loại văn vần, thì làm sao có thể chấp nhận Kim Lũ Y là thơ được.

    Like

    • Cảm ơn anh Phạm Đức Nhì, đoạn bình này rất hay:

      Trong 4 câu đầu, cả sư Vạn Hạnh và sư Mãn Giác đều xác định: “vạn vật đều vô thường.” Nếu đẩy mạch lý luận đi xa hơn nữa, người ta sẽ hỏi: “nếu nói vạn vật đều vô thường thì câu nói vạn vật đều vô thường có vô thường không? Và sư Mãn Giác đã trả lời:
      Mạc vị xuân tàn hoa lạc tân
      Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.
      Vâng! Xuân tàn hoa rụng hết, nhưng vẫn còn một cành mai. Đó chính là “đóa hoa vô thường”. Bởi nếu không có “đóa hoa vô thường” đó thì cái Lý Vô Thường của đạo Phật sẽ không còn chỗ đứng.
      Sư Mãn Giác đã đi xa hơn sư Vạn Hạnh một đoạn đường để bảo vệ cái Lý Lẽ Vô Thường, nhưng tựu trung cũng chỉ dùng kiến thức của ngài để lập luận. Hai câu
      Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận
      Đình tiền tạc dạ nhất chi mai
      ẩn dụ tuyệt quá, tứ thơ hay quá, nhưng chỉ là sản phẩm của lý trí, phát xuất từ cái đầu chứ không phải trái tim.

      AC

      Like

  6. Pingback: Lại bàn về bài Cáo tật thị chúng của Mãn Giác thiền sư | Hoasinh_Anhca

  7. Si says:

    hì hì, comment này là để cho ai muốn xem tiếp bình loạn về bài Cáo tật thị chúng, thì vào link này: https://hoasinhanhca.wordpress.com/2013/10/23/lai-ban-ve-bai-cao-tat-thi-chung-cua-man-giac-thien-su/

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

becomingnguoiviet

An outsider's view on what is going on inside Vietnam

Rie's Bento & Cooking

in healthy way with Love

Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Vì công lý và hòa bình cho Biển Đông

Nghiên cứu lịch sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

About Words - Cambridge Dictionaries Online blog

Commenting on developments in the English language

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN

đang hoàn thiện

Nghiên cứu quốc tế

Tư liệu học thuật chuyên ngành nghiên cứu quốc tế

My kitchen of love ~

What's behind my kitchen door

%d bloggers like this: