Tô mạc già. Bích vân thiên – Phạm Trọng Yêm

苏幕遮·碧云天

碧云天,
黄叶地,
秋色连波,
波上寒烟翠。
山映斜阳天接水,
芳草无情,
更在斜阳外。

黯乡魂,
追旅思,
夜夜除非,
好梦留人睡。
明月楼高休独倚,
酒入愁肠,
化作相思泪。

Hán Việt

Bích vân thiên,

Hoàng diệp địa.

Thu sắc liên ba,

Ba thượng hàn yên thuý.

Sơn ám tà dương thiên tiếp thuỷ.

Phương thảo vô tình,

Cánh tại tà dương ngoại.

Ảm hương hồn,

Truy lữ tứ,

Dạ dạ trừ phi

Hảo mộng lưu nhân thuỵ.

Minh nguyệt lâu cao hưu độc ỷ.

Tửu nhập sầu trường,

Hoá tác tương tư lệ.

Dịch nghĩa

Trời mâylục,

Đất  là vàng.

Sắc thu liền với sóng,

Trên sóng  khói lạnh biếc.

Núi ánh tà dương, trời liền nước.

Cỏ thơm vô tình,

Lại ở ngoài bóng nắng (ý là bãi cỏ kéo dài đến tận chân trời, so với ánh tà dương còn xa hơn. Hình ảnh cỏ thơm thường được dùng để chỉ cố hương).

Nỗi nhớ nhà rầu rĩ,

Cứ truy theo nỗi lòng xa xứ, (tóm lại là nỗi nhớ nhà cứ đeo đẳng, dứt không được).

Đêm đêm trừ phi,

Mộng đẹp khiến người an giấc. (hàng đêm chỉ có mộng đẹp về cố hương mới khiến được an giấc).

Trăng sáng, lầu cao, đừng một mình tựa gác nữa.

Rượu vào trong dạ sầu,

Hoá thành lệ nhớ nhung.

Từ luật

T B B

B T T

x T B B

x T B B T

x T B B B T T

x T B B

x T B B T.

Bài này của Phạm Trọng Yêm có vẻ là điển hình của điệu Tô mạc già. Xuất xứ của điệu từ, các tên gọi khác, trên mạng có cả, nhưng đang lười, nên chưa chép về đây.
Hai câu cuối rất nổi tiếng.
Trên thivien chép bản dịch này của Nguyễn Xuân Tảo, ta thấy hay hơn cả.
Biếc mây trời,
Vàng lá đất.
Sóng lẫn sắc thu,
Khói sóng xanh lặng ngắt.
Nước liền trời núi chiều nắng hắt,
Đám cỏ trêu ngươi,
Mơn mởn trong nắng nhạt.
Não hồn quê,
Buồn đất khách.
Ví được hằng đêm,
Mộng đẹp ru ngon giấc.
Trăng sáng chớ một mình tựa gác,
Rượu ngấm ruột sầu,
Nỗi nhớ đầm nước mắt.
YL

About Hoasinh Anhca
Trì Trung Hoa sinh hưởng lạc - Chi Thượng Anh ca mạn đề

4 Responses to Tô mạc già. Bích vân thiên – Phạm Trọng Yêm

  1. 1. Chà chà, có người đang nhớ wê hương hay sao cho bài từ thãm thiết thế, ảm hương hồn truy lữ tứ😀
    2. Em rất thích cái khổ đầu, tả cảnh ấy. Cứ câu này nối câu kia, mà số chữ cũng tăng dần tăng dần.
    3. 2 câu cuối cũng thích, e chưa nghe qua😥 nhưng mà công nhận là rất hay. Phạm trọng yêm chính khách mà cũng sến rện thế này sao? (aizzzz!)
    4. Phân vân mãi: Bản thân ko có khả năng dịch, thì ko biết có thể nào soi mói bản dịch của người ta dc hay ko?
    – Nhìn chung thì thấy ngta dịch khổ 2 hay hơn khổ số 1. Đoạn tả cảnh chưa thấy dc cái mông lung và rộng lớn của khung cảnh, với lại tiếc ở chỗ ko phục dựng lại dc cái điệp từ “ba” trong nguyên tác dc dùng liên tiếp: Thu sắc liên ba, Ba thượng hàn yên thuý. Nhưng mà chọn vần ắt cũng khá hay😛
    – Phần 2 thấy có đoạn “não hồn quê, buồn đất khách” dịch hay. 2 câu cuối, đáng tiếc cũng ko dựng lại dc cái ý, rượu vào miệng, mà “hóa” thành nước mắt😀 [Ngoài lề: Trên thực tế thì khi uống rượu, nhất là nx người tửu lượng là số 0, thường có cảm giác cay mắt, cay mũi, có khi chảy nước mắt, mặc dù ko phải là đang tương tư😀 Ngta thường nói, uống rượu tiêu sầu, nhưng có vẻ uống rượu càng dễ làm cho ngta chảy nước mắt hơn. Cho nên e rất thích cái ý, rượu biến thành nước mắt này :P]
    5. Tò mò: Ko hiểu cái câu “Minh nguyệt lâu cao hưu độc ỷ” là sao, liên kết thế nào vs nx câu còn lại?
    6. C dịch bài này đi😀

    anhca

    Like

  2. Sen says:

    haizz, chị đây cũng thích cái cách câu này nối câu kia và tăng từ như em phân tích.

    Lúc đọc bài này tiếng Trung, nghĩ qua qua dùng vần gì, cũng mới chỉ nghĩ ra cái vần ắt, ất là có tiềm năng nhất, nhưng khi vào thi viện tham khảo bản Hán Việt thấy có người dịch dùng vần này rồi, thì từ bỏ ý định dịch lại.

    Thực ra từ đầu ko biết bài này của Phạm Trọng Yêm, chỉ đi tìm nó vì hai câu cuối quá ư là nổi tiếng đi (biết đến 2 câu này khéo phải từ cả chục năm nay, chắc trong 1 quyển truyện chưởng nào đó có dùng)… đến khi biết tác giả là Phạm trọng Yêm rất chi là ngạc nhiên… còn tại sao đi tìm vì hôm nọ say.. tìm đọc lại bài Hoa gian nhất hồ tửu, độc ẩm vô tương thân… rồi tự nhiên nhớ lại 2 câu này.

    Hôm qua đọc lướt mấy trang giải thích về bài này, thì cái câu em thắc mắc đại loại ý như sau (hic, ko dám khẳng định 100% đâu vì đọc lướt, lại là tiếng Trung): Chỉ mộng đẹp về cố hương mới khiến được an giấc, tức là lúc đó ko có ngủ được, ra trăng sáng, lầu cao đứng trông về cố hương…rồi tự bảo với mình là thôi đừng đứng trông nữa… nhưng uống rượu vào rồi cũng hóa thành lệ tương tư.

    Like

  3. Pingback: [Đam mỹ] HCTĐNNHCKMA ~ 10 | Shuu & Shou

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

becomingnguoiviet

An outsider's view on what is going on inside Vietnam

Rie's Bento & Cooking

in healthy way with Love

Dine with Ruby and Marion

Simple yet Tasty Food

Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Vì công lý và hòa bình cho Biển Đông

Nghiên cứu lịch sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

About Words - Cambridge Dictionaries Online blog

Commenting on developments in the English language

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN

đang hoàn thiện

Nghiên cứu quốc tế

Tư liệu học thuật chuyên ngành nghiên cứu quốc tế

My kitchen of love ~

What's behind my kitchen door

%d bloggers like this: