Vi Trang (836-910)

Nhà thơ-từ, sống thời Mạt Đường và Ngũ Đại Thập Quốc (thế là biết thơ từ nó tương đối đau thương sầu thảm rồi :D). Đây là lí lịch trích chéo, trên wiki.

http://vi.wikipedia.org/wiki/Vi_Trang

Thân thế và sự nghiệp cách mạng

Nói chung ông sống vào thời loạn ly và cuộc đời ông khá là lang bạt. Gia đình quan lại tầm trung, đường công danh lên xuống đứt gãy, nhưng nói chung cũng làm quan kha khá. Nói chung ông này từ đầu làm tay chân cho 1 ông tên là Vương Kiến, người sau này lập nên nước Tiền Thục (trong cái mớ Thập quốc). Nghe đồn chính Vi Trang này xúi bẩy ông Vương Kiến này xưng đế khi nhà Đường sập (máu thế chứ :D). Ông Vương lên ngôi, ông Vi cũng lên cao theo, làm 1 chức gần như là thừa tướng😛. Tuy nhiên, lúc đó ông Vi Trang cũng sắp chết rồi… Làm dc có mấy năm thôi. Mà nhà Tiền Thục cũng sớm diệt vong…

Thơ từ

Có 1 tác phẩm rất nổi tiếng là Tần Phụ Ngâm, dài gần 1700 câu. Là lời oán thán về thời cuộc từ cái nhìn của 1 phụ nữ ở xứ Tần (vùng Trường An – Tây An ngày nay) (=> bác này tiến bộ, chăm lo cho tâm tư nguyện vọng của chị em, feminist phết :D). Dưới đây là toàn văn của bài thơ (hì, dĩ nhiên là 1 chữ cắn đôi ta cũng ko hiểu hihi): http://zh.wikisource.org/wiki/%E7%A7%A6%E5%A9%A6%E5%90%9F

Dĩ nhiên, ông mà ko có đặc sản Đường thi thì cũng hơi nhục với cái thời mà ông sống😀

Tuy nhiên, vì là cuối Đường, cho nên ông đã bắt đầu viết từ, và ông là 1 trong nx nhà tiên phong của từ,  cùng với Ôn Đình Quân, là đại diện nổi bật của Hoa Gian Phái (mà thường bị người đời chê bai là lòe loẹt, sến sẩm và giả tạo :P)

Từ của ông đc bình luận là “thanh bạch như họa, uẩn tình thâm chí”, nhiều nhà phê bình đánh giá trong Hoa gian phái, từ của ông đứng trên Ôn Đình quân (chà! ko biết mình hiểu có sai hay ko nữa, đọc loáng thoáng trên này http://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%9F%A6%E5%BA%84)

Tác phẩm tiêu biểu: Đọc trên thivien thôi :P http://www.thivien.net/viewauthor.php?ID=149

Bản thân bạn AC thì thik 1 số bài Bồ Tát Man và nhất là 2 bài Nữ quan tử kỳ 1 và 2. Nói chung từ của ông thường về tương tư tình ái, thường đứng từ góc độ phụ nữ viết (hic hic, sến sẩm)

Dưới đây là trích lại bài Nữ quan tử kỳ số 1:

女冠子其一

四月十七
正是去年今日
別君時
忍淚佯低面
含羞半歛眉
不知魂已斷
空有夢相隨
除卻天邊月
沒人知

Phiên âm

Tứ nguyệt thập thất
Chính thị khứ niên kim nhật
Biệt quân thì
Nhẫn lệ dương đê diện
Hàm tu bán liễm my
Bất tri hồn dĩ đoạn
Không hữu mộng tương tuỳ
Trừ khước thiên biên nguyệt
Một nhân tri.

Bản dịch của Nguyễn Chí Viễn

Tháng bốn, mười bảy
Nhằm đúng ngày này năm ngoái
Lúc chia tay
Nín khóc vờ che mặt
Thẹn thùng hơi nhíu mày
Ngẩn ngơ hồn tán loạn
Lẽo đẽo mộng đêm ngày
Riêng có vừng trăng bạc
Chẳng ai hay.

Đây là 1 bài từ mà mình khá thích, hì, chắc do cái ý cuối. Ko check dịch nghĩa vì bản dịch ở trên khá sát, nếu bạn YL muốn dịch thì mình sẽ bỏ thêm chút công dịch nghĩa lại😀 (đây là câu hàng lộ liễu :P)

應天長

別來半世音書絕
一寸離長千萬結
難相見
易相別
又是玉樓花似雪
暗相思
無處說
惆悵夜來明月
想得此時情切
淚沾紅袖黦

Biệt lai bán thế âm thư tuyệt
Nhất thốn ly trường thiên vạn kết
Nan tương kiến
Dị tương biệt
Hựu thị ngọc lâu hoa tự tuyết
Ám tương tư
Vô xứ thuyết
Trù trướng dạ lai minh nguyệt
Tưởng đắc thử thời tình thiết
Lệ triêm hồng tụ uất.

Bản dịch Nguyễn Chí Viễn

Nửa đời cách biệt âm thư tuyệt
Một thốn ly trường ngàn vạn kết
Khó tương kiến
Dễ tương biệt
Lại nữa ngọc lâu hoa tựa tuyết
Nỗi tương tư
Nào nói xiết
Thảm đạm đêm thanh dưới nguyệt
Tưởng lúc tình nồng thắm thiết
Lệ hoen tay áo quệt.

Đây cũng là 1 bài từ hay.

Tuy nhiên, mục đích chính của post này là thơ, chứ ko phải từ, của Vi Trang. Tuy từ của ông dc đánh giá cao, nhưng thơ của ông, mình thấy cũng ko hề kém cạnh, thậm chí bản thân mình thích hơn. Mà dạo này chúng ta hơi sa đà về từ. Cho nên post thơ😛

Trong đống thơ hỗn độn của ông, chủ yếu là miêu tả cảnh đẹp, nuối tiếc thời xa xưa êm đẹp, đôi khi tả tình cảm đôi lứa nhưng có lẽ ngụ ý xa hơn (hì, đây là bạn AC xuyên tạc).

Một số bài thơ hay như Xuân Sầu, Xuân Nhật, Ức Tích, Kim Lăng Đồ… có nx đoạn rất hay ho, vd:

落星樓上吹殘角,
偃月營中掛夕暉。
旅夢亂隨蝴蝶散,
離魂漸逐杜鵑飛。

Lạc tinh lâu thượng xuy tàn giác,
Yển nguyệt doanh trung quải tịch huy.
Lữ mộng loạn tùy hồ điệp tán,
Ly hồn tiệm trục đỗ quyên phi. (Xuân nhật)

金陵圖 Kim Lăng Đồ

江雨霏霏江草齊,
六朝如夢鳥空啼。
無情最是臺城柳,
依舊煙籠十里堤。

Giang vũ phi phi giang thảo tề
Lục triều như mộng điểu không đề
Vô tình tối thị Đài thanh liễu
Y cựu yên lung thập lý đê.

Thích nhất là 2 bài Đông Dương Tửu Gia Tặng Biệt

東陽酒家贈別其二

天涯方歎異鄉身,
又向天涯別故人。
明日五更孤店月,
醉醒何處淚沾巾。

Kỳ 2

Thiên nhai phương thán dị hương thân,
Hựu hướng thiên nhai biệt cố nhân.
Minh nhật ngũ canh cô điếm nguyệt,
Tuý tỉnh hà xứ lệ triêm cân.

Dịch nghĩa (trích của thivien)

Ở góc trời vừa mới than cho tấm thân xa quê,
Nay lại hướng tới góc trời để từ biệt bạn cũ.
Hôm sau, qua vừng trăng năm canh ở trạm cô đơn,
Say tỉnh nơi nào chăng thì ai cũng khăn ướt lệ.

Bài số 2 có vẻ nổi tiếng hơn bài số 1, tuy nhiên, bài số 1 cũng rất hay, lại không có bản dịch nghĩa, cho nên đôi chỗ chi tiết hơi khó hiểu.

東陽酒家贈別其一

送君同上酒家樓,
酩酊翻成一笑休。
正是落花饒悵望,
醉鄉前路莫回頭。

Tống quân đồng thượng tửu gia lâu,
Mính đính phiên thành nhất tiếu hưu.
Chính thị lạc hoa nhiêu trướng vọng,
Tuý hương tiền lộ mạc hồi đầu.

Dịch nghĩa

Tiễn anh, cùng nhau lên lầu quán rượu
Say sưa nhưng lại một tiếng cười mà hết (*)
Cho dù hoa rơi nhiều tha thiết (ngóng nhìn),
Say sưa theo đường về quê, đừng/không quay đầu.

(*) Câu này e ko hiểu, say sưa 1 hồi rồi do 1 tiếng cười mà hết say, hay là say sưa đến mức 1 tiếng cười cũng ko cười ra dc nữa😀 Lạ là hình như bài này ai cũng hiểu, ko thấy có ai rảnh rỗi giải nghĩa ở trên mạng cả😛

Nếu có 1 lúc nào đó có tinh thần, sẽ dịch bài số 1 này😀 (nhưng mà cũng hơi quan ngại về khả năng này :()

…….

Anhca.

Bạn YL nếu phiền lòng và quan ngại về viễn cảnh chúng ta bị đô hộ văn hóa, sính Tàu, có thể làm 1 bài về văn thơ VN để balance of power😛 (hehe, đây là khiêu khích trắng trợn)

About Hoasinh Anhca
Trì Trung Hoa sinh hưởng lạc - Chi Thượng Anh ca mạn đề

12 Responses to Vi Trang (836-910)

  1. Sen says:

    haaha well come back!

    Hôm nay lại học được cụm từ mới là “lý lịch trích tréo” đấy!

    Nhận xét ban đầu là thơ từ ông này hay nhỉ. Đọc bài nào cũng thấy hay. Nhưng trước khi bàn tiếp thêm, có thể cung cấp luật được ko? Và chắc phải dịch nghĩa lại thôi nàng ạ, mấy bài thơ ý… ko thì ko hiểu gì cả….

    Chuyện balance of power cứ để cho tớ hehe😀

    Like

  2. Hôm nọ để ý tới cái bài này có chút đặc biệt, tự nhủ là sẽ dẫn vào post, nhưng mà viết viết search search 1 hồi thì lại quên béng mất😀.
    Cũng ko có j đáng nói, chẳng qua lúc đó e tự hỏi, có phải KD thik đọc thơ của bác Vi hay ko? Thấy Vô Kỵ, Mạc sầu đủ cả. Ko khéo rỗi việc đọc thêm mấy bài lại có cả Quách tĩnh hoàng dung, dương quá, dược sư cả lố😛

    Ức Tích

    Tích niên tằng hướng Ngũ Lăng du,
    Tử Dạ ca thanh nguyệt mãn lâu.
    Ngân chúc thụ tiền trường tự trú,
    Lộ đào hoa lý bất tri thu.
    Tây viên công tử danh Vô Kỵ,
    Nam quốc giai nhân hiệu Mạc Sầu.
    Kim nhật loạn ly câu thị mộng,
    Tịch dương duy kiến thuỷ đông lưu!

    Anhca

    Like

  3. Si says:

    Cung cấp bản dịch đi nàng….

    Like

  4. Si says:

    Hôm qua comment là bài Kim lăng đồ câu 3, theo bản tiếng Trung là :tối thị vô tình đài “thành” liễu, chứ ko phải đài thanh liễu…

    Like

  5. Si says:

    2 comment hôm qua đều ko post lên được, còn hôm nay bị xếp vào mục spam… điên rồi..

    Like

  6. Si says:

    bao giờ cho đến ngày không xa…

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

becomingnguoiviet

An outsider's view on what is going on inside Vietnam

Rie's Bento & Cooking

in healthy way with Love

Dine with Ruby and Marion

Simple yet Tasty Food

Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Vì công lý và hòa bình cho Biển Đông

Nghiên cứu lịch sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

About Words - Cambridge Dictionaries Online blog

Commenting on developments in the English language

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN

đang hoàn thiện

Nghiên cứu quốc tế

Tư liệu học thuật chuyên ngành nghiên cứu quốc tế

My kitchen of love ~

What's behind my kitchen door

%d bloggers like this: