“Đình viện thâm thâm thâm kỷ hử?”

Nhân kỷ niệm 8 năm ngày thành lập quan hệ ngoại giao (28/5/2008-28/5/2016), blog Hoasinganhca sẽ long trọng post lên đây một số bài từ  nhuốm đầy màu bi kịch/bi thương. Các bài từ này sẽ góp phần góp phần vun đắp hơn nữa tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt giữa hai đối tác chiến lược HS-AC, làm sâu sắc hơn bản sắc bi lụy của blog, hướng tới một tương lai đầy than vãn và kêu ca T_T  (heheheh, viết bậy viết bạ coi chừng nó thành lời sấm như “An Nam lý số hữu Trình tuyền” thì khỗ.)

Đặt cục gạch, tí nữa vào viết tiếp………………………..

Ta nói, cái trò một lời thành sấm là hơi thông dụng đấy…
Cách đây tầm hơn 20 năm, trên truyền hình (lúc đó khá nghèo nàn về cả lượng và chất) xuất hiện một series các loại phim sến aka tâm lý xã hội Đài Loan và Hongkong. Khá nổi bật trong số đó là bộ phim tên “Xóm Vắng” (Quỳnh Dao) – quá quen thuộc với thế hệ 7-8x. Nghe tên tiếng Việt rất gây ám ảnh kiểu kinh dị, nhưng tên tiếng Trung của nó thì lại rất là thơ “Đình viện thâm thâm” (nhà cửa sâu hun hút). Bà Quỳnh Dao lấy câu này làm chủ đề xuyên suốt cho câu chuyện, cô gái nghèo bước vào làm dâu cho một gia đình giàu có, kín cổng cao tường, cách ly với bên ngoài, nhiều khuôn phép, mẹ chồng ác chiến…. cuối cùng ko chịu được đành phải đi tự tử… Cô ấy thích cái bài từ Điệp Luyến Hoa, trong đó có cái câu “đình viện thâm thâm thâm kỷ hử?” đó, thế nên cái câu thơ đó nó vận luôn cha nó vào đời cô ấy😛. Về sau, cũng vì cô ấy rỗi việc, viết cái câu này lên 1 tờ giấy thư pháp mà bị nhận ra thân phận, rồi 1 loạt các biến cố xảy đến, đẩy truyện lên cao trào thắt nút-gỡ nút… (ai tò mò, kiếm truyện mà đọc, kiếm phim coi, hơi sến tí nhưng cũng hay hahah).

Câu thơ hay đó nằm trong bài từ Điệp Luyến Hoa kỳ số 1 của Âu Dương Tu, một thi nhân, từ nhân, nhà sử học và chính trị gia (nói chung là đa tài đa nghệ) thời Tống. Về sau, Lý Thanh Chiếu, cũng là một nữ sĩ tài hoa bậc nhất thời Tống đã mượn lấy câu này để làm cảm hứng cho một bài từ khác của mình (Lâm Giang Tiên). Cùng một câu, nhưng hai bài từ với hai ý nghĩa hầu như là khác nhau hoàn toàn…

蝶戀花其一
庭院深深深幾許?
楊柳堆煙,
簾幕無重數,
玉勒雕鞍遊冶處,
樓高不見章台路。

雨橫風狂三月暮,
門掩黃昏,
無計留春住。
淚眼問花花不語,
亂紅飛過鞦韆去。

Phiên âm

Điệp Luyến Hoa kỳ I

Đình viện thâm thâm thâm kỷ hử?
Dương liễu đôi yên,
Liêm mạc vô trùng số.
Ngọc lặc điêu an du dã xứ,(1)
Lâu cao bất kiến Chương Đài lộ.(2)
Vũ hoạnh phong cuồng tam nguyệt mộ,
Môn yểm hoàng hôn,
Vô kế lưu xuân trú.
Lệ nhãn vấn hoa hoa bất ngữ,
Loạn hồng phi quá thu thiên khứ.(3)
Dịch nghĩa
Đình viện sâu sâu sâu biết mấy?
Dương liễu mông lung như khói
Trướng rèm lớp lớp không đếm nổi.
Hàm ngọc, yên chạm ngao du chốn chơi bời,
Lầu cao không thấy đường Chương Đài.
Cuối tháng ba mưa dữ, gió mạnh
Cửa che kín hoàng hôn,
Không có cách gì giữ nổi mùa xuân.
Mắt lệ hỏi hoa, hoa không nói,
Màu hồng rụng tơi bời bay lất phất qua xích đu.
Chú giải:
(1) Ngọc lạc, điêu an: hàm ngựa bằng ngọc, yên ngựa khắc hoa: dùng để ẩn dụ công tử nhà giàu.
(2) Chương Đài lộ: Thời Hán ở Trường An có đường tên là Chương Đài, trên đó có lầu Chương Đài, (là lầu xanh?), người đời sau dùng “Chương Đài lộ” để ẩn dụ cho những chốn ăn chơi, kỹ viện. Từ thời Đường có tích “Liễu Chương Đài” để nói về sự chia tay, chờ đợi. Chương Đài hay Bá Ngạn (bờ sông Bá bên cái đường đó) được dùng để chỉ cây liễu. Ngày xưa ở Trường An, người ta thường đến đây ngắt cành liễu để tặng nhau lúc chia tay, gọi là chiết liễu 折柳.
(3) 鞦韆 (韆鞦, cũng viết 秋千): là cái xích đu. Câu này dịch là “hoa rụng bay tơi bời trong trời thu” hoặc “hơn cả trời thu”là không chính xác, còn mà dịch “hoa rụng tơi bời ngàn mùa thu” cũng ko được, vì như thế thì phải là 千 秋 chứ ko phải秋千.
Ý nghĩa: Bài từ này thường dc hiểu là để chỉ tâm tình của các cô kỹ nữ mòn mỏi trong lầu xanh. Về sau, hình như còn để dùng miêu tả các cô gái phải vào làm thê thiếp cho nhà giàu có, kín cổng cao tường (như trong truyện Đình viện thâm thâm của Quỳnh Giao ý).

臨江仙
庭院深深深幾許,
雲窗霧閣常扃,
柳梢梅萼漸分明,
春歸秣陵樹,
人老建康城。

感月吟風多少事,
如今老去無成,
誰憐憔悴更雕零,
試燈無意思,
踏雪沒心情。

Phiên âm

Lâm Giang Tiên
Đình viện thâm thâm thâm kỷ hử,
Vân song vụ các thường quynh,
Liễu tiêu mai ngạc tiệm phân minh,
Xuân quy Mạt Lăng thụ,
Nhân lão Kiến Khang thành.

Cảm nguyệt ngâm phong đa thiểu sự,
Như kim lão khứ vô thành,
Thuỳ liên tiều tuỵ cánh điêu linh,
Thí đăng vô ý tứ,
Đạp tuyết một tâm tình.

Dịch nghĩa

Đình viện sâu sâu sâu biết mấy,
Cửa sổ mây gác nhà sương thường đóng then,
Ngọn liễu đài mai dần dần rạch ròi (?!!!),
Xuân về trên cây cối ở Mạt Lăng,
Người lại già đi ở thành Kiến Khang. (1)

Những sự thưởng trăng ngâm gió ngày trước,
Nay già rồi không muốn bước ra khỏi cửa nữa (ko hứng thú nữa)
Ai thương, tiều tụy càng điêu linh hơn nữa,
Thi đèn/hoa đăng mà không ý nghĩa, (2)
Đạp trên tuyết chẳng chút tâm tình.
Chú giải:
(1) Mạt Lăng và Kiến Khang: Nam Kinh (Giang Tô) ngày nay
(2) “Thí đăng”: (tục cũ TQ) đại khái là thi đèn hoa đăng đêm hội Nguyên Tiêu.

 

Ý nghĩa: Sau sự kiện Tĩnh Khang 1127, nhà Tống bị Nữ Chân đánh bại, phải rút khỏi thủ đô Khai Phong (hoặc Đại Lương, Biện Lương, Biện Kinh… nay thuộc tỉnh Hà Nam, TQ), chạy về phía Nam, lập thành Nam Tống (thủ đô ở Lâm An aka Hàng Châu ngày nay). Gia đình nhà Lý Thanh Chiếu phải chạy nạn, trốn về Mạt Lăng (aka Kiến Khang). Đây là bài từ đầu tiên khi bà chạy nạn, thể hiện nỗi u buồn thương tiếc vì nước mất nhà tan, sống tuổi già thời ly loạn, nơi đất khách quê người.
Từ điệu: Gom về chỗ này để tra cho dễ.
Điệp Luyến Hoa
Gồm 2 đoạn, vần điệu giống nhau y hệt:
XTXBBTT (v)
XTBB, XTBBT (v)
XTXBBTT (v)
XBXTBBT (v)

Lâm Giang Tiên
XTXBBTT
XBXTBB (V)
XBXTTBB (V)
BBBTT
XTTBB (V).
XTXBBTT
XBXTBB (V)
XBXTTBB (V)
XBBTT
XTTBB (V)

 
Lâm Giang Tiên trên blog ta đã từng trích 1 bài rất hay của cụ Án Kỷ Đạo, trong đó có 2 câu rất đẹp là “Tương tầm mộng lý lộ, phi vũ lạc hoa trung. (lấy câu này làm mốc để nhớ cái điệu này vậy😀 )

Thế nhé, đợi bản dịch.

Chào thân ái và quyết thắng hihihi

Anhca

About Hoasinh Anhca
Trì Trung Hoa sinh hưởng lạc - Chi Thượng Anh ca mạn đề

4 Responses to “Đình viện thâm thâm thâm kỷ hử?”

  1. si says:

    Cần nghĩ ra 16 chữ vàng, 4 tốt làm khẩu hiệu cho mối quan hệ…

    Liked by 1 person

    • Nghĩ cái này là phải cần bao thời gian và trí óc đấy, phải đợi khi nào nâng dc tầm qh lên đối tác toàn diện hoặc đối tác chiến lược đã, rồi mới có khuôn khổ cho mối qh😛

      Like

  2. si says:

    điêu linh nghĩa là gì?

    NGoài ra, du dã xứ = chốn chơi bời, tầm hoan tác lạc. Du dã là từ đi liền với nhau.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

becomingnguoiviet

An outsider's view on what is going on inside Vietnam

Rie's Bento & Cooking

in healthy way with Love

Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Vì công lý và hòa bình cho Biển Đông

Nghiên cứu lịch sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

About Words - Cambridge Dictionaries Online blog

Commenting on developments in the English language

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN

đang hoàn thiện

Nghiên cứu quốc tế

Tư liệu học thuật chuyên ngành nghiên cứu quốc tế

My kitchen of love ~

What's behind my kitchen door

%d bloggers like this: