Cô Nhạn – Thôi Đồ

Lâu lắm mới vào viết post, thấy ngay cái avatar đã bị thay thành 1 bó hoa tập tàng >_< hix dạo này lại có người yêu hoa cuồng nhiệt T_T
Thực hiện lời hứa, cho xứng với cái tên của mình, hôm nay Hứa mỗ đặc biệt mở Đường Thi 300 Thủ ra ngắm nghía. Xem qua xem lại toàn những bài nghe rõ là đau thương não nề. Thế là đành nhắm mắt giở đại, trúng bài nào thì trúng… Hix xong ra cái bài nghe não kinh người – thê thảm quá mức. Đành phải post lên vậy (mặc dù thực ra là muốn bốc trúng bài nào hớn hở hơn 1 chút).
Bài này tên là Cô Nhạn, của 1 ông tên là Thôi Đồ, cụ thể như sau:
孤雁
几行归塞尽
念尔独何之  
暮雨相呼失
寒塘欲下迟。
渚云低暗度
关月冷相随
未必逢矰缴
孤飞自可疑。
Phiên âm:
Kỷ hàng quy tái tận,
Niệm nhĩ độc hà chi
Mộ vũ tương hô thất,
Hàn đường dục hạ trì.
Chử vân đê ám độ,
Quan nguyệt lãnh tương tuỳ.
Vị tất phùng tăng chước,
Cô phi tự khả nghi.
Dịch nghĩa:
Con Ngỗng trời Cô độc
Mấy hàng đã bay xa khỏi biên tái (biên giới)
Tại sao ngươi lại còn một mình làm gì thế
Trong mưa chiều kêu gọi đồng bạn
Muốn chậm chạp đáp xuống hồ nước lạnh ngắt
Tầng mây trên bãi cạn là là bay qua
(Nhưng) chỉ có vầng trăng lạnh nơi biên quan là cùng với ngươi.
Chưa chắc là sẽ gặp phải cung tên
Nhưng bay một mình khó tránh làm cho lòng người nghi ngại (giùm)./.
Bài thơ này được đánh giá khá cao về mặt nghệ thuật, bởi vì cả bài toát lên được tình cảnh đơn côi của một con ngỗng trời đơn độc (cô nhạn) nhưng chỉ dùng 1 chữ “độc” câu đầu và 1 chữ “cô” ở câu cuối. Những câu còn lại ko trực tiếp miêu tả con ngỗng, nhưng đều toát lên sự đơn độc của nó (đọc thấy tội nghiệp quá trời 😥 )
Bài thơ có thể là một ẩn dụ, từ sự quan tâm trắc ẩn của tác giả đối với tình thế cô độc của con ngỗng, với một tương lai khá mịt mờ, nguy hiểm, người ta có thể liên tưởng tới đây là tác giả đang tự thương cảm cho tình cảnh của chính mình.
Thôi Đồ, thời Mạt Đường, thân thế không ghi chép lại được gì nhiều, chỉ biết là đã từng đỗ tiến sỹ. Tác phẩm để lại ko được mấy, nổi tiếng nhất là bài Trừ Dạ Hữu Hoài aka Ba Sơn Đạo Trung Trừ Dạ Thư Hoài (Hoài cảm Đêm Trừ tịch trên Đường đi Ba Sơn) – khiếp bài này cũng toát lên cái không khí cô độc lẻ loi y hệt cái bài Cô Nhạn ở trên. Có lẽ ông này đã từng là một đồng thanh đồng khí đồng chí antisocial với 1 số người nhất định 😛
巴山道中除夜书怀
迢递三巴路,
羁危万里身。
乱山残雪夜,
孤烛异乡春 (có bản chép là 人)
渐与骨肉远,
转于僮仆亲。
那堪正漂泊,
明日岁华新。
Ba San Đạo trung Trừ Dạ Thư Hoài
Điều đệ Tam Ba lộ,
Ki nguy vạn lí thân。
Loạn san tàn tuyết dạ,
Cô chúc dị hương xuân (nhân)。(*)
Tiệm dữ cốt nhục viễn,
Chuyển vu đồng phó thân。
Na kham chánh phiêu bạc,
Minh nhật tuế hoa tân.
Dịch nghĩa
Tam Ba đường sá xa xôi quá chừng (**)
Thân tôi phải đi trên vạn dặm hiểm nghèo
Trên những ngọn núi ngổn ngang ban đêm tuyết đọng lại phát ánh sáng
Ngọn nến đơn độc đêm xuân nơi đất khách (người nơi đất khách)
Càng đi xa cách người thân cốt nhục
Càng chuyển qua dần thân thiết với đứa hầu nhỏ
Không chịu được cảnh phiêu bạc nữa
Hôm sau là năm mới (hy vọng là hết cảnh phiêu bạt này)./.
Giải thích
(*) Haizzz cái này nhờ người đồng chí check lại jup 😛
(**) (Tam Ba, Ba San, Ba Thục aka Tứ Xuyên ngày nay)
———
Cách giải nghĩa của 2 bài này chủ yếu dựa trên baidu (hehe, ko bảo đảm chính cmn xác nhé, nhưng lười check nhiều nguồn khác quá)
Bài Trừ tịch hữu hoài rất nổi thì phải, có nhiều tiền bối đã dịch, có thể xem tại đây.
Hix đọc xong mấy bài mà rầu rĩ.
Chờ bản dịch.
……………
Hứa
[Bản dịch ngũ ngôn của YL]
Cô nhạn
Mấy đàn xa cuối ải
Sao lẻ ngươi nơi này
Lạc giọng chiều mưa xối
Bên đê lạnh gượng bay
Mây là trên bãi cạn
Trăng quạnh giữa đêm dày
Tên bắn chắc đâu gặp

Một thân đáng ngại thay.

Hàn
Advertisements

About Hoasinh Anhca
Trì Trung Hoa sinh hưởng lạc - Chi Thượng Anh ca mạn đề

6 Responses to Cô Nhạn – Thôi Đồ

  1. Si says:

    Họ Hứa kia, trước hết là chào mừng sự quay trở lại oanh oanh liệt liệt với 2 bài thơ siêu cấp não lòng.

    2 bài ngũ ngôn, 2 BÀI NGŨ NGÔN, họ Hứa thật giỏi.

    Like

  2. Si says:

    Này con chim, check lại bản dịch Cô nhạn câu cuối với. Ta thấy trong quyển Đường thi tam bách thủ năm 2008 của nhà xuất bản Văn học do Ngô Văn Phú dịch, câu cuối cùng dịch nghĩa là 1 đám mây cũng khiến nghi ngại….

    BR

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

leminhkhaiviet

About Vietnamese Cultural History and Scholarship

Le Minh Khai's SEAsian History Blog

Always rethinking the Southeast Asian past

followmybrushmarks

exploring the ancient art of Chinese Brush Painting

Hoasinh_Anhca

Trì trung Hoa sinh hưởng lạc Chi thượng Anh ca mạn đề

Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

becomingnguoiviet

An outsider's view on what is going on inside Vietnam

Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Vì công lý và hòa bình cho Biển Đông

Nghiên Cứu Lịch Sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

Thought Catalog

Thought Catalog is a digital youth culture magazine dedicated to your stories and ideas.

About Words - Cambridge Dictionaries Online blog

Commenting on developments in the English language

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN

đang hoàn thiện

Nghiên cứu quốc tế

Just another WordPress.com site

My kitchen of love ~

What's behind my kitchen door

%d bloggers like this: