Giá Cô Thiên (Họa phảng đông thì…) – Chu Đôn Nho

Đây là đua đòi. Thấy ngta ăn khoai mình cũng vác mai đi đào (hì, lại bày đặt loạn dùng thành ngữ). Bài GCT kia thì thích, nhưng ko dịch dc, vì bạn Trì dịch rồi, dễ có xu hướng plagiarize, cho nên lấy bài thơ tình này dịch vậy (tập tành phong lưu :P)

畫 舫 東 時 洛 水 清。
別 離 心 緒 若 為 情。
西 風 挹 淚 分 攜 後,
十 夜 長 亭 九 夢 君。
雲 背 水,
雁 回 汀。
只 應 芳 草 見 離 魂。
前 回 共 采 芙 蓉 處,
風 自 淒 淒 月 自 明
Phiên âm
Họa phảng đông thì lạc thủy thanh。
Biệt li tâm tự nhược vi tình。
Tây phong ấp lệ phân huề hậu,
Thập dạ trường đình cửu mộng quân。
Vân bối thủy,
Nhạn hồi đinh。
Chỉ ứng phương thảo kiến li hồn。
Tiền hồi cộng thải phù dong xử,
Phong tự thê thê nguyệt tự minh..
Dịch nghĩa
Thuyền màu trôi trên nước xanh xuôi về đông
Tâm trạng biệt ly có phải là vì tình?
Trong gió tây gạt lệ chia tay sau
10 đêm nằm mơ thì 9 đêm mơ thấy người
Mây bay qua hồ
Nhạn về bên sông
Chỉ nhìn bãi cỏ mới thấy hồn xưa
Trờ lại nơi ngày xưa cùng hái hoa sen
(Chỉ thấy) gió tự thổi, trăng tự sáng.
Dịch từ
Thuyền hướng đông xuôi trên nước xanh
Biệt ly xao xuyến dạ mênh mang
Từ hôm lệ biệt rơi theo gió
Mười thứ nằm mơ chín thấy anh (*)
Mây chiếu nước
Nhạn về bờ
Trông vời cỏ biếc bóng xa xăm
Trở về nơi cũ sen cùng hái
Bóng nguyệt thê lương gió hanh hanh.

(*) thơ cổ mà anh anh em em, xì tin vãi (đang tập nói tiếng lóng của các bạn trẻ để hồi teen :P)

…..

Anhca

Bản dịch của Yên Liên

Lạc Thủy thuyền hoa nước hướng đông

Biệt ly tâm lặng phải tình không

Gió tây gạt lệ sau ngày ấy

Mười tối trường đình chín mộng chung.

Mây bóng nước

Nhạn đầu sông.

Hồn theo phương thảo với ai cùng.

Trở về chốn cũ sen cùng hái

Gió tự thê lương trăng tự trong.

YL

Advertisements

Ngọc lâu xuân – Tống Kỳ

Đây là post trước của bạn Dật Ly

玉樓春

Ngọc lâu xuân (Tác giả: Tống Kỳ)

東城漸覺風光好,
觳皺波紋迎客棹,
綠楊煙外曉寒輕,
紅杏枝頭春意鬧。

浮生長恨歡愉少,
肯愛千金輕一笑,
為君持酒勸斜陽,
且向花間留晚照。

Phiên âm

Đông thành tiệm giác phong quang hảo,
Hộc trứu ba văn nghinh khách trạo,
Lục dương yên ngoại hiểu hàn khinh,
Hồng hạnh chi đầu xuân ý náo.

Phù sinh trường hận hoan du thiểu, 
Khẳng ái thiên kim khinh nhất tiếu, 
Vị quân trì tửu khuyến tà dương,
Thả hướng hoa gian lưu vãn chiếu.

Dịch nghĩa (thivien)

Dần cảm thấy phong cảnh phía đông thành thật là đẹp,
Sóng nước lăn tăn đón mái chèo của khách,
Sáng sớm còn hơi lành lạnh ngoài làn dương liễu rủ mành như khói phủ,
Ý xuân náo động đầu cành hoa hồng hạnh.

Kiếp phù sinh cứ giận mãi ít lúc được đùa vui hoan hỷ,
Lẽ nào lại tiếc nghìn vàng xem nhẹ một tiếng cười (mà không dám mua),
Vì anh dâng rượu khuyên ánh tà dương,
Hãy lưu lại những tia nắng cuối cùng cho vùng hoa thắm.

English translation (hôm nay bày đặt chơi trội :P )

The scenery is getting fine east of the town
The rippling water greets boats rowing up and down
Beyond green willows morning chill is growing mild
On pink apricot branches spring is running wild

In our floating life scarce are pleasures we seek after
How can we value gold above a hearty laughter?
I raise wine cup to ask the slanting sun to stay
And leave among the flowers its departing ray.

Thực ra lúc đọc, thấy hai câu in nghiêng+đậm rất là thích.

Có thế thôi :P

Còn đây là bản dịch theo từ điệu của Yên Liên. Chỉ được thế này thôi.

Thành đông trời nước càng tha thiết

Thuyền khách chèo đưa lay sóng biếc

Khói mờ sớm lạnh liễu giăng xanh

Hồng hạnh đầu cành xuân ý kết

Phù sinh vui ít sầu khôn diệt

Đành lỡ tiếng cười vàng vẫn tiếc?

Vì người nâng rượu níu tà dương

Để nắng cho hoa đừng tắt hết.

Hàn.

(Ai kia thích đường thi có hứng thú thì đi mà dịch sang đường luật).

————–

TRỜI ƠI!

Quá ngỡ ngàng ko nói dc gì, cho nên chỉ thốt lên dc 1 câu cảm thán – trời ơi (phải viết hoa, nghĩa là rất ngạc nhiên, rất ngỡ ngàng :P)

– Trước hết là chúc mừng nhã hứng trở lại vs bạn YL, là niềm vinh hạnh lớn cho blog chúng ta 😛

– Thứ hai là ngỡ ngàng vì tốc độ ra sản phẩm quá chóng vánh, vừa thấy hôm nào manh nha mà đã tung ngay bản dịch lên đây rồi. Lại còn làm theo từ điệu, THEO TỪ ĐIỆU! Thực là đáng ngưỡng mộ, ko lời nào kể xiết!

– Bản thân mình rất kết 2 câu này của bạn: “phù sinh vui ít sầu khôn diệt” và câu cuối “để nắng cho hoa đừng tắt hết” – vừa đúng ý nguyên văn mà ngôn từ ko câu nệ, gượng gạo.

– Đáp lễ, bạn DL cũng đành phải phá cái lệ hạn chế dịch thơ/từ để vội vã nặn ra 1 sản phẩm (như dưới đây).

 

Thành đông cảnh sắc bỗng dần tươi
Thuyền khách sóng đùa chèo lả lơi
Mành liễu rủ mờ sương khói buốt
Đầu nhành hạnh đỏ ý xuân khơi.
Phù sinh mãi hận vui nào mấy
Sao tiếc ngàn vàng lỡ tiếng cười
Vì bạn nâng ly nguyện lạc nhật
Lưu hoa chút nắng, chớ vội phai.

DL.

Biệt Nguyễn đại lang kỳ 3 – Nguyễn Du

Mấy hôm tinh thần xuống dốc, đọc bài này, thấy vận vào thân…

Tuy nhiên Nguyễn Du + ngũ ngôn –> đăng lên đây đặc biệt để tặng nàng Dật Ly (vẫn luôn nhớ là nàng đặc biệt có cảm tình với thể loại ngũ ngôn).

別阮大郎其三

君歸我亦去,
各在亂離中。
生子交情在,
存忘苦節同。
柴門開夜月,
殘笠走秋風。
千里不相見,
浮雲迷太空。

Giản thể

君归我亦去,

各在乱离中。

生子交情在,

存忘苦节同。

柴门开夜月,

残笠走秋风。

千里不相见,

浮云迷太空。

Quân quy ngã diệc khứ,
Các tại loạn ly trung.
Sinh tử giao tình tại,
Tồn vong khổ tiết đồng.
Sài môn khai dạ nguyệt,
Tàn lạp tẩu thu phong.
Thiên lý bất tương kiến,
Phù vân mê thái không.

Dịch nghĩa

Anh về thì tôi cũng đi,
Hai ta cùng sống trong buổi loạn lạc.
Sống hay chết, tình bạn vẫn nguyên,
Còn hay mất, tiết khí vẫn giống nhau.
Dưới ánh trăng, cửa tre để ngỏ,
Trong gió thu, anh đi đầu đội nón rách.
Nghìn dặm không trông thấy nhau,
Chỉ thấy mây trôi mờ mịt chân trời.

(nguồn: thivien.net)

Bài này còn có cả lời tuyên ngôn về khí tiết 🙂 gợi nhớ đến mấy bài gì mà nhất phiến băng tâm tại ngọc hồ…

Không hiểu có phải cụ làm bài này khi từ chối làm quan cho nhà Tây Sơn? (lười check).

Khi nào rỗi cũng sẽ dịch, nhưng chưa phải bây giờ…

Hàn Sinh

Bản dịch lục bát của Vũ Khánh

Bác về tôi cũng về thôi,
Ra chi đôi phận giữa thời loạn ly.
Tử sinh chẳng tuyệt tương tri,
Mất còn tấc dạ nào khi đổi dời ?
Kìa ai trăng lọt cửa sài,
Ai kia mê nón nẻo ngoài gió thu.
Chốc đà muôn dặm còn ngờ,
Mà trông trời đất mịt mù thức mây.
1 version 6-8 khác của VK huynh

Bác về tôi cũng về thôi,
Ra chi đôi phận giữa thời loạn ly.
Tử sinh chẳng thẹn tương tri,
Tồn vong tấc dạ có khi đổi dời ?
Kìa ai trăng ló cửa sài,
Nón mê ai đó nẻo ngoài gió thu.
Chốc đà muôn dặm hãy ngờ,
Trông ra trời đất mịt mù thức mây.

Và đây là ngũ ngôn 

Bác về tôi cũng đi,
Hai kẻ thời loạn ly.
Tương tri tình vẫn vẹn,
Tồn vong tiết chẳng lìa.
Cửa sài trông trăng lọt,
Nẻo ngoài phất thu y.
Muôn dặm từ đây biệt,
Mờ mịt thức mây che.

Bác về tôi trở gót,
Đời loạn phận ra chi.
Sống thác tình vẫn vẹn,
Đổi thay tiết khó lìa.
Cửa sài ai ngóng nguyệt,
Đường thu kẻ nón mê.
Dặm ngàn thôi cách biệt,
Bầu không mây tứ bề.
Đây là sự đua đòi của bạn Anhca 😛

Bác về tôi cũng đi
Ra vào cõi loạn ly
Sinh tử tình còn mãi
Tồn vong tiết vẫn y.
Cửa nghèo mặc trăng chiếu
Nón tàn phất thu phong.
Ngàn dặm chừng nao gặp
Mịt mờ mây loạn bay.

(Hình ảnh “mây loạn bay” thật là… giết chết cả bài thơ :D)

Bản dịch ngũ ngôn của Yên Liên

(bài này găm mấy hôm ở đó, nhưng đến hôm nay vẫn chưa nghĩ ra cách sửa cho vừa ý hơn, nay tạm đăng lên đây)

Người về ta cũng đi
Sống giữa buổi loạn ly
Sinh tử giao tình giữ
Tồn vong khí tiết ghi.
Cửa tre trăng bạc ngỏ
Nón rách gió thu lìa
Ngàn dặm ai đâu thấy
Tầng không mây kéo về.(*)
(*) Phân vân ko biết để mây xám mờ hay mây kéo về.
Bản dịch lục bát của Yên Liên
Người về ta cũng bước đi
Gặp thời loạn lạc chia ly cũng đành
Giao tình sinh tử còn mang
Tồn vong khổ tiết thênh thang đôi lòng
Cửa tre ngỏ, ánh trăng trong
Gió thu nón rách hai đường từ đây
Ngàn trùng xa cách cho ngây
Trông lên chỉ thấy chân mây mịt mù.
Và một version hơi khác
Người về ta cũng bước đi
Gặp thời loạn lạc chia ly cũng đành
Giao tình sinh tử còn mang
Tồn vong khổ tiết thênh thang đôi lòng
Cửa tre ngỏ, ánh trăng trong
Gió thu nón rách hai đường cách xa
Ngàn trùng ta chẳng thấy ta
Chân trời mây phủ âu là thế thôi.

Hàn

Tháng 5 – Cáo tật thị chúng

Chỉ là đang bệnh trong đầu lắm đây, nên mới nhớ ra cái bài Có bệnh bảo mọi người này của Mãn Giác thiền sư.

Nhớ đến cái tên bài thôi, ấy thế mà đụng vào cái gì là nhiêu khê cái đấy, mò ra cái link wiki, http://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%A3n_Gi%C3%A1c, phân tích toàn phật này pháp kia, đạo lý vô cùng cao xa 😀

Cũng thấy đúng là thiên hạ thật là văn hay chữ tốt mà.

Nói đến văn hay, thì nhà mình cũng có người biết phân tích đấy, chỉ là ko biết họ có hứng thú ko thôi, và có nhìn ra ko đống đạo pháp này kia trong bài này như cái bài ở wiki ko.

Mà nói đến chữ tốt, nhà mình cũng có à (hehehe, tinh thần phô trương lên cao độ), bằng chứng đây:

春去百花落

春到百花開

事逐眼前過

老從頭上來

莫謂春殘花落尽

庭前昨夜一枝梅

Xuân khứ bách hoa lạc

Xuân đáo bách hoa khai

Sự trục nhãn tiền quá

Lão tòng đầu thượng lai

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận

Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.

Hàn

Thu chí II – Nguyễn Du

秋至 (2)

四時好景無多日,
拋擲如梭喚不回。
千里赤身為客久,
一庭黃葉送秋來。
簾垂小閣西風動,
雪暗窮村曉角哀。
惆悵流光催白髮,
一生幽思未曾開。

Tứ thì hảo cảnh vô đa nhật,
Phao trịch như thoa hoán bất hồi.
Thiên lý xích thân vi khách cửu,
Nhất đình hoàng diệp tống thu lai.
Liêm thuỳ tiểu các tây phong động,
Tuyết ám cùng thôn hiểu giác ai.
Trù trướng lưu quang thôi bạch phát,
Nhất sinh u tứ vị tằng khai.

Đã tra nghĩa và xem xét cấu tứ – đối từ đối ý của tác giả và tạm dịch nghĩa như sau:

Trong bốn mùa, không được mấy ngày cảnh đẹp.
Thời gian vun vút trôi qua như thoi đưa, gọi không trở lại.
Trơ trọi một mình ngoài ngàn dặm, làm khách đã lâu ngày, (1)
Một sân lá vàng đưa mùa thu tới
Bức mành trước gác nhỏ lay động theo gió tây,
Tuyết phủ thôn nghèo u buồn theo tiếng tù và buổi sớm.(2)
Đau thương thất vọng làm cho mái tóc chóng bạc
Cả cuộc đời vẫn không thoát được những suy nghĩ u uẩn. (3)

Chú giải:

(1) câu này ý rất là tương tự với “Vạn lý bi thu thường tác khách” của Đỗ Phủ. Rất hay!

(2)

Câu 5 và 6 đối nhau: câu 5 gồm

Liêm /thuỳ (v hoặc adj nghĩa là gần, ở bên)/ tiểu các /tây phong/ động (v)

Tuyết / ám (v hoặc agj này cũng nghĩa là gần)/cùng thôn/ hiểu giác /ai (v)

“ai” ở đây có lẽ là động từ “than vãn” thì mới đối chỉnh với “động” ở trên.

Theo tra trên mạng thì “hiểu giác” là cách nói tắt của “Sương thiên hiểu giác” – là 1 điệu từ. Như vậy, có thể hiểu là “tiếng bi thương từ điệu ‘hiểu giác’” ????

(3) E sửa lại luôn 2 câu cuối theo ý tác giả, phần dịch nghĩa của các bạn thivien phóng tác quá ác :P

Rồi đấy, người, bây giờ có thể xắn tay áo xông vào dịch rồi đấy ;)

Bản dịch thất ngôn của Dật Ly

Bốn mùa chẳng có mấy ngày vui

Vun vút thoi đưa chẳng thể lùi.

Đất khách dặm ngàn thân cô độc

Lá vàng sân vắng nhắc sang thu.

Rèm thưa gác nhỏ lay trong gió

Tuyết lạnh cô thôn vẳng tiếng tù. (*)

Dai dẳng  thương đau thay màu tóc

Vẩn vương u uất biết chừng nguôi.

(*) Câu này khó vì quá nhiều thứ, ko chứa dc trong 7 chữ :( ((

Này phải hiểu theo kiểu thơ Bút Tre, tức là “vẳng tiếng tù (và)” he he he.

Đợi bản dịch của bạn HS…

Bản dịch thất ngôn của Yên Liên

Thu đến

Bốn mùa cảnh đẹp được bao ngày

Đi mãi thời gian chẳng tái lai

Ngàn dặm thân cô trơ nỗi khách

Một sân thu lạnh lá vàng bay

Thôn nghèo tuyết ám tù buồn vọng

Gác lẻ gió dồn mành buốt lay

Ngao ngán thương sầu cho tóc bạc

Nỗi niềm u uẩn dứt sao đây.

Bản dịch lục bát của Yên Liên

Bốn mùa cảnh đẹp mấy ngày

Thời gian trôi mãi quay về được đâu

Thân khách ngàn dặm bấy lâu

Thu sang lá rụng vàng mầu sân hoang

Gác mành động, gió luồn ngang

Thôn nghèo tuyết bạc buồn vang tiếng tù

Trắng đầu trăm nỗi sầu tư

Một đời u uẩn có từ được đâu.

—-

YL

Thơ Bà Huyện Thanh Quan – Quý hồ tinh bất quý hồ đa

Nếu để minh họa cho cái câu “Quý hồ tinh bất quý hồ đa” thì có lẽ đem thơ Bà Huyện Thanh Quan làm ví dụ là hợp nhất 😉 Thơ bà làm ít (hoặc là chỉ còn sót lại ít, trên trang thivien thấy sưu tập dc chỉ có 7 bài) nhưng mà bài nào bài nấy đều “chất” cả 🙂

Tóm tắt về phong cách thơ của BHTQ, xin quote lại phần bình loạn của bạn Vanichi bên thivien:

Những lời thơ óng chuốt, đượm một vẻ bâng khuâng luyến tiếc, đã nói lên phần nào sự rung cảm chân thành của nữ sĩ trước tạo vật, trước thay đổi của nhân thế. Hầu hết trong thơ của bà, chúng ta có thể tìm thấy những đường nét hao hao giống tám bức cổ hoạ của Trung Hoa: Bình sa lạc nhạn (đàn chim nhạn bay xuống bãi cát), Sơn thị tình lam (cảnh chợ chiều dưới chân núi), Viễn phố quy phàm (thuyền buồm ở phố xa về), Ngư thôn tịch mịch (cảnh xóm thuyền chải buổi chiều), Sơn tự hàn chung (tiếng chuông chùa văng vẳng trên núi), Động Đình thu nguyệt (trăng thu trên hồ Động Đình), Giang biên mộ tuyết (cảnh gần tối tuyết sa ở bên sông), Tiêu Tương dạ vũ (cảnh đêm mưa trên sông Tiêu Tương).

Do những bài thơ ngụ ý tiếc thương quá khứ, Bà huyện Thanh Quan được nhiều nhà phê bình văn học xếp vào những thi sĩ có khuynh hướng hoài cổ.

Về cảm nghĩ cá nhân, BHTQ là 1 trong số ít nhà thơ mà bạn AC rất thích, vì sao thích thì nhiều lý do, bây giờ ko tốn thời gian đi sâu :).  Hôm nay nhân tiện post thơ BHTQ là vì 1 lý do khác – để bao biện cho cái thói quen sử dụng ngôn ngữ “lộn xộn” – Tây Tàu Mường Mán, xen với ngôn ngữ  Việt. Theo cách nhìn truyền thống, có lẽ đây cũng là 1 hành động góp phần làm hỏng đi “sự trong sáng của TV”. Chả thế mà ngày xưa Bác Hồ từng bảo, ko nên nói nữ bộ đội/nam bộ đội mà hãy nói bộ đội gái/bộ đội trai, ko nhớ rõ ràng nhưng hình như kiểu kiểu như thế 😛

Xin quote lại 2 bài thơ Cảnh Chiều Hôm (cấp 2 từng học) và Chiều Hôm Nhớ Nhà của BHTQ. 2 bài thơ này về nội dung cũng như ý tứ hình ảnh khá là tương tự (nếu phê bình có tính khắt khe thì có thể gọi là “nhàm chán”) 😛

CẢNH CHIỀU HÔM

Chiều trời bảng lảng bóng hoàng hôn, (*)
Tiếng ốc xa đưa vẳng trống dồn. (**)
Gác mái, ngư  ông về viễn phố,
Gõ sừng, mục tử lại cô thôn.
Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi,
Dặm liễu sương sa khách bước dồn.
Kẻ chốn Chương Đài, người lữ thứ,
Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn?

CHIỀU HÔM NHỚ NHÀ

Vàng toả non Tây bóng ác tà
Đầm đầm ngọn cỏ tuyết phun hoa
Ngàn mai lác đác, chim về tổ
Dặm liễu bâng khuâng, khách nhớ nhà. (***)
Còi mục gác trăng miền khoáng dã
Chài ngư tung gió bãi bình sa.
Lòng quê một bước dường ngao ngán
Mấy kẻ chung tình có thấy là?

(*) Câu này là “Chiều trời…” hay là “Trời chiều…”. Theo trí nhớ của bạn A/C thì hình như là “Trời chiều…”, nhưng mà search trên mạng thì thấy lung tung, ko rõ cái nào mới là original?

(**) Câu này đọc thế nào? “Tiếng ốc xa/ đưa vẳng/ trống dồn” hay là đọc là “Tiếng ốc/xa đưa/vẳng trống dồn”. Tiếng ốc là tiếng gì?

(***) 2 câu này y hệt 2 câu của bài trên (nhàm chán? :P) nhưng 2 câu ở bài trên có vẻ hay hơn, kịch tính hơn thì phải. Đây là 2 câu thơ mình thích nhất và nhớ nhất trong bài 😛

…………….

Thơ chữ Nôm, nhưng rõ ràng đọc lên rất rất chi là “Hán ngữ cơ sở” 😛 In nghiêng là 1 số từ Hán Việt  ko thường dùng trong tiếng Việt (những từ Hán Việt khác như “hoàng hôn”, “Chương Đài”, “chài ngư”… ko tính là hiếm).

Nx cụm Hán Việt làm bài thơ rất là cổ kính, trang trọng.

Thêm nữa là nhờ có nx cụm Hán Việt này mà bài thơ đối rất chỉnh.

Liệu mình có thể học tập BHTQ, dùng luôn cả cụm Hán Việt vào thơ chữ Nôm ko bạn HS? (Cả bài vòng vo tam quốc, ý này ý khác cũng chỉ để trả lời cho cái câu hỏi cuối này thôi, aizzz :P)

…..

Anh Ca

Thu Chí I, II – Nguyễn Du

Dạo này bạn HS lại hăng hái xông vào cuộc chém giết, cho nên có chút bỏ bê văn thơ 😛

Thôi thì bạn A/C, nhân 1 ngày cuối tuần trời đẹp nắng vàng, nhưng mà thân mình lắm bệnh nằm bẹp ở nhà than vãn cho cái kiếp “Vạn lý bi thu thường tác khách”, đành tìm vài bài thơ hay post lên giải trí tiêu sầu vậy, tiện thể cổ vũ bạn HS với sự nghiệp chém giết kia (Mà nghe phong thanh là bạn HS dạo này đang rôi rỗi nhé ;))

Dưới đây là 2 bài thơ có tên là Thu Chí của “đại” thi hào Nguyễn Du:

Bài số 1: Nằm trong tập Nam Trung Tạp Ngâm (南中雜吟 (Ngâm nga lặt vặt lúc ở miền Nam) gồm những bài thơ làm từ 1805-1812, từ khi được thăng hàm Đông các điện học sĩ ở Huế cho đến hết thời kỳ làm Cai bạ dinh Quảng Bình.

Bài Thu Chí số 2 nằm trong tập Mười Năm Gió Bụi (1786-1795), sáng tác trong thời gian ông lẩn trốn ở Quỳnh Côi (là ở đâu?) (hình như là giai đoạn trước khi bị Triều đình nhà Nguyễn bắt vào Huế làm quan)

Có 1 điều bạn A/C ko hiểu lắm, đó là rõ ràng bài Thu Chí số 2 dc sáng tác trước bài số 1, tại sao người ta lại đánh số như thế này? (Nếu dựa trên thời gian thì bài số 1 phải dc gọi là bài số 2 và ngược lại chứ nhỉ?) Đây là Nguyễn Du tự đánh số hay là những người tập hợp thơ của ông đánh số? Hy vọng các nhà “ngâm cứu” cổ thi VN – HS và VK có kiến giải 😛

秋至 (1)

香江一片月,
今古許多愁。
往事悲青塚,
新秋到白頭。
有形徒役役,
無病故拘拘。
回首藍江浦,
閒心謝白鷗。

Hương Giang nhất phiến nguyệt
Kim cổ hứa đa sầu
Vãng sự bi thanh trủng
Tân thu đáo bạch đầu
Hữu hình đồ dịch dịch
Vô bệnh cố câu câu
Hồi thủ Lam Giang phố
Nhàn tâm tạ bạch âu.

Sông Hương một mảnh trăng
Xưa nay gợi không biết bao nhiêu mối sầu
Chuyện cũ chạnh thương mồ cỏ xanh
Thu mới tới trên đầu tóc bạc
Có hình nên phải chịu vất vả
Không bệnh mà lưng vẫn khom khom
Ngoảnh đầu trông về bến sông Lam
Lòng nhàn xin tạ từ chim âu trắng.

……………….

秋至 (2)

四時好景無多日,
拋擲如梭喚不回。
千里赤身為客久,
一庭黃葉送秋來。
簾垂小閣西風動,
雪暗窮村曉角哀。
惆悵流光催白髮,
一生幽思未曾開。

Tứ thì hảo cảnh vô đa nhật,
Phao trịch như thoa hoán bất hồi.
Thiên lý xích thân vi khách cửu,
Nhất đình hoàng diệp tống thu lai.
Liêm thuỳ tiểu các tây phong động,
Tuyết ám cùng thôn hiểu giác ai.
Trù trướng lưu quang thôi bạch phát,
Nhất sinh u tứ vị tằng khai.

Đã tra nghĩa và xem xét cấu tứ – đối từ đối ý của tác giả và tạm dịch nghĩa như sau:

Trong bốn mùa, không được mấy ngày cảnh đẹp.
Thời gian vun vút trôi qua như thoi đưa, gọi không trở lại.
Trơ trọi một mình ngoài ngàn dặm, làm khách đã lâu ngày, (1)
Một sân lá vàng đưa mùa thu tới
Bức mành trước gác nhỏ lay động theo gió tây,
Tuyết phủ thôn nghèo u buồn theo tiếng tù và buổi sớm.(2)
Đau thương thất vọng làm cho mái tóc chóng bạc
Cả cuộc đời vẫn không thoát được những suy nghĩ u uẩn. (3)

Chú giải:

(1) câu này ý rất là tương tự với “Vạn lý bi thu thường tác khách” của Đỗ Phủ. Rất hay!

(2)

Câu 5 và 6 đối nhau: câu 5 gồm

Liêm /thuỳ (v hoặc adj nghĩa là gần, ở bên)/ tiểu các /tây phong/ động (v)

Tuyết / ám (v hoặc agj này cũng nghĩa là gần)/cùng thôn/ hiểu giác /ai (v)

“ai” ở đây có lẽ là động từ “than vãn” thì mới đối chỉnh với “động” ở trên.

Theo tra trên mạng thì “hiểu giác” là cách nói tắt của “Sương thiên hiểu giác” – là 1 điệu từ. Như vậy, có thể hiểu là “tiếng bi thương từ điệu ‘hiểu giác'” ????

(3) E sửa lại luôn 2 câu cuối theo ý tác giả, phần dịch nghĩa của các bạn thivien phóng tác quá ác 😛

Rồi đấy, người, bây giờ có thể xắn tay áo xông vào dịch rồi đấy 😉

Bản dịch thơ (thô bỉ) của bạn AC 😛

Bốn mùa chẳng có mấy ngày vui

Vun vút thoi đưa chẳng thể lùi.

Đất khách dặm ngàn thân cô độc

Lá vàng sân vắng nhắc sang thu.

Rèm thưa gác nhỏ lay trong gió

Tuyết lạnh cô thôn vẳng tiếng tù. (*)

Dai dẳng  thương đau thay màu tóc

Vẩn vương u uất biết chừng nguôi.

(*) Câu này khó vì quá nhiều thứ, ko chứa dc trong 7 chữ :(((

Này phải hiểu theo kiểu thơ Bút Tre, tức là “vẳng tiếng tù (và)” he he he.

Đợi bản dịch của bạn HS…

…………

Trong 2 bài này thì bài số 1 nổi tiếng hơn, vì có 2 câu thơ rất thường dc nhai đi nhai lại “Hương Giang nhất phiến nguyệt/Kim cổ hứa đa sầu”. Bạn AC cũng thích cái câu này vì bạn AC thích dòng sông Hương này lắm.

Tiện thể post bài thơ, giới thiệu thêm ít cảnh đẹp quê hương đất nước cho mọi người thưởng thức. VN cũng giang sơn gấm vóc, cũng sơn thủy hữu tình lắm chứ bộ 😛

Anh Ca

Le Minh Khai's SEAsian History Blog

Always rethinking the Southeast Asian past

followmybrushmarks

exploring the ancient art of Chinese Brush Painting

Hoasinh_Anhca

Trì trung Hoa sinh hưởng lạc Chi thượng Anh ca mạn đề

Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

becomingnguoiviet

An outsider's view on what is going on inside Vietnam

Rie's Bento & Cooking

in healthy way with Love

Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Vì công lý và hòa bình cho Biển Đông

Nghiên Cứu Lịch Sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

Thought Catalog

Thought Catalog is a digital youth culture magazine dedicated to your stories and ideas.

About Words - Cambridge Dictionaries Online blog

Commenting on developments in the English language

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN

đang hoàn thiện

Nghiên cứu quốc tế

Just another WordPress.com site

My kitchen of love ~

What's behind my kitchen door

%d bloggers like this: