Điệp luyến hoa – Liễu Vĩnh

蝶恋花·伫倚危楼风细细》

伫倚危楼风细细,

望极春愁,

黯黯生天际。

草色烟光残照里,

无言谁会凭栏意。

 

拟把疏狂图一醉,

对酒当歌,

强乐还无味。

衣带渐宽终不悔,

为伊消得人憔悴。

 

Điệp luyến hoa. Trữ ỷ nguy lâu phong tế tế

 

Trữ ỷ nguy lâu phong tế tế

Vọng cực xuân sầu,

Ảm ảm sinh thiên tế

Thảo sắc yên quang tàn chiếu lý

Vô ngôn thùy hội bằng lan ý.

 

Nghĩ bả sơ cuồng đồ nhất túy

Đối tửu đương ca

Cường lạc hoàn vô vị.

Y đái tiệm khoan chung bất hối

Vi y tiêu đắc nhân tiều tụy.

 

Từ luật (Vợt từ sưu tầm hồi trước của con Chim)

XTXBBTT (v)

XTBB, XTBBT (v)

XTXBBTT (v)

XBXTBBT (v)

 

Giải nghĩa

Chờ đợi, đứng dựa vào lầu cao , gió thổi nhè nhẹ

Nhìn ra xa đến cực hạn (của tầm mắt) nét xuân sầu,

(Chỉ thấy) ảm đạm u tối ở chân trời.

Sắc cỏ trong ánh khói  tàn  (bảy chữ thôi nhưng để diễn văn ra rất khó và dài dòng, trên mạng giải thích đại khái là bãi cỏ xanh mênh mang, mây khói vấn vít trong ánh tàn dương tà chiếu)

(Trầm mặc) không nói lời nào, ai là người hiểu tâm tình dựa lầu cao nhìn ra xa (của ta).

Những muốn phóng túng hết tâm tình uống đến say mới thôi

(Nhưng trong lúc) ca hát uống rượu

(Mới nhận thấy) việc cố ép (mình)  vui vẻ chẳng có ý vị gì.

Áo đai dần lỏng/rộng ra nhưng tuyệt không hối hận (ý là gầy đi)

Vì người mà tiều tụy cũng tâm cam tình nguyện.

Bản dịch của Yên Liên
Lầu vắng dựa trông bên gió hắt

Tận nét xuân sầu

Ảm đạm ngưng tầm mắt.

Cỏ nhạt khói lan chiều nắng tắt

Không lời ai thấu lòng quay quắt.

Những muốn buông tình say túy lúy  

Chén rượu lời ca

Vui ép hoàn vô vị

Đai áo rộng dần không hận ý

Vì ai nên nỗi thân tiều tụy.

—–

si

Advertisements

Án Kỷ Đạo

Cứ nói sẽ đưa lên từ của Án Kỷ Đạo, hôm nay nhân thivien.net đã ko còn virus độc hại (mà lần trước đã khiến cho ta phải cài lại toàn bộ máy), nên tìm mấy bài Án Kỷ Đạo đăng lên chơi.

Đây là dòng giới thiệu tác giả ngắn ngủi:

Án Kỷ Đạo 晏幾道 (1050-1119) tự Thúc Nguyên 叔原, hiệu Tiểu Sơn 小山, từ nhân đời Bắc Tống, người Lâm Xuyên, Phủ Châu (nay thuộc Giang Tây). Ông là con thứ 7 của Án Thù 晏殊. Văn tứ của ông rất mới, tác phẩm của ông có tập Tiểu Sơn từ.

Dưới bài từ Lâm Giang Tiên còn có thêm lời giới thiệu này của Vi Nhất Tiếu forum vietkiem:

Án Kỷ Đạo là con thứ bảy của Án Thù, thuở hoa niên gia đình phong lưu, nhưng về sau hoàn cảnh sa sút, bởi vậy từ phẩm đa phần mô tả ái tình ly biệt, hoài vọng quá khứ, được đánh giá là người kế thừa phái Hoa gian của Nam Đường hậu chủ.

Án Thù lúc sinh thời làm tới chức Hình bộ thượng thư, Quan Văn điện đại học sĩ, lại là người đề bạt Phạm Trọng Yêm, Âu Dương Tu, nên có thể nói Án Kỷ Đạo là danh môn công tử, tính tình ông lại lãng mạn, nên giao thiệp với phong nguyệt chi nhân không ít. Về sau cha ông mất, gia cảnh suy tàn, bản thân ông làm quan thất chí nên hay bi hoài chuyện cũ.

Án Thù có bài Ngọc Lâu Xuân được ưa thích, ở đây.

點絳脣

花信來時,
恨無人似花依舊。
又成春瘦,
折斷門前柳。
天與多情,
不與長相守。
分飛後,
淚痕和酒,
佔了雙羅袖。

Điểm giáng thần

Hoa tín lai thì,
Hận vô nhân tự hoa y cựu.
Hựu thành xuân sấu,
Chiết đoạn môn tiền liễu.
Thiên dự đa tình,
Bất dự trường tương thủ.
Phân phi hậu,
Lệ ngân hòa tửu,
Chiếm liễu song la tụ.

Điểm giáng thần (bản dịch của Cao Tự Thanh)

Lúc được tin hoa,
Hận không người cũ hoa như cũ.
Nét xuân gầy võ,
Liễu bẻ trơ ngoài ngõ.
Trời biết đa tình,
Chẳng biết tình khôn giữ.
Sau chia rẽ,
Lệ kia hòa rượu,
Tay áo đều hoen ố.

Bản dịch của Yên Liên (theo bản từ điệu và dịch nghĩa của Dật Ly ở post sau)

Hoa đến là khi

Hận không người giống hoa như cũ

Dáng xuân vò võ

Liễu bẻ trơ ngoài ngõ (i)

Trời khiến đa tình

Ngăn cách tình sao nỡ? (ii)

Chia ly nọ

Rượu hòa lệ nhỏ

Tay áo còn in rõ.

(i) câu này là đạo bản dịch của Cao Tự Thanh

(ii) hoặc là: Sao khiến tình dang dở?

 

蝶戀花其四

醉別西樓醒不記。
春夢秋雲,
聚散真容易。
斜月半窗還少睡,
畫屏閑展吳山翠。

衣上酒痕詩裏字。
點點行行,
總是凄涼意。
紅燭自憐無好計,
夜寒空替人垂淚。

Điệp luyến hoa kỳ 4

Tuý biệt tây lâu tỉnh bất ký,
Xuân mộng thu vân,
Tụ tán chân dung dị.
Tà nguyệt bán song hoàn thiểu thuỵ,
Hoạ bình nhàn triển Ngô sơn thuý.

Y thượng tửu ngân thi lý tự,
Điểm điểm hàng hàng,
Tổng thị thê lương ý.
Hồng chúc tự liên vô hảo kế,
Dạ hàn không thế nhân thuỳ lệ.

Điệp luyến hoa kỳ 4 (bản dịch của Điệp Luyến Hoa)

Say biệt lầu tây nay quên hết.
Xuân mộng mây thu,
Thực dễ dàng tan kết.
Trăng nghiêng soi bóng người chưa mệt,
Bình phong hắt bóng non Ngô biếc.

Trên áo rượu hoen lời thơ dệt.
Điểm điểm hàng hàng,
Đều gợi niềm ly biệt.
Nến hồng cũng biết không còn kế,
Thay người đêm lạnh sầu rơi lệ.

鷓鴣天其一

彩袖殷勤捧玉鐘,
當年拚卻醉顏紅。
舞低楊柳樓心月,
歌盡桃花扇底風。
從別後,憶相逢,
幾回歸夢與君同。
今宵剩把銀釭照,
猶恐相逢是夢中。

Giá cô thiên kỳ 1

Thái tụ ân cần phủng ngọc chung,
Đương niên biện khước tuý nhan hồng.
Vũ đê dương liễu lâu tâm nguyệt,
Ca tận đào hoa phiến để phong.
Tòng biệt hậu, ức tương phùng,
Kỷ hồi quy mộng dữ quân đồng.
Kim tiêu thặng bả ngân cang chiếu,
Do khủng tương phùng thị mộng trung.

Giá cô thiên kỳ 1 (bản dịch của Nguyễn Chí Viễn)

Tay vén ân cần đỡ ngọc chung
Kìa năm say rượu má tươi hồng
Múa nghiêng dương liễu trăng lầu rọi
Ca dứt đào hoa gió quạt nồng
Sau ly biệt, nhớ tương phùng
Mấy hồi hồn mộng với ai cùng
Đêm này còn sợ đem đèn rọi
Có phải tương phùng trong mộng không ?

鷓鴣天其四

陌上濛濛殘絮飛,
杜鵑花裏杜鵑啼。
年年底事不歸去,
怨月愁煙長為誰。
梅雨細,曉風微,
倚樓人聽欲沾衣。
故園三度群花謝,
曼倩天涯猶未歸。

Giá cô thiên kỳ 4

Mạch thượng mông mông tàn nhứ phi,
Đỗ quyên hoa lý đỗ quyên đề.
Niên niên để sự bất quy khứ,
Oán nguyệt sầu yên trường vị thuỳ.
Mai vũ tế, hiểu phong vi,
Ỷ lâu nhân thính dục triêm y.
Cố viên tam độ quần hoa tạ,
Man sảnh thiên nhai do vị quy.

Giá cô thiên kỳ 4 (bản dịch của Điệp Luyến Hoa)

Trên ruộng mờ mờ liễu trắng bay,
Đỗ quyên hoa nở, cuốc kêu gầy.
Năm năm bận việc chưa về được,
Trăng khói hận sầu vẫn bởi ai.
Mưa lác đác, gió rầu rầu,
Lệ rơi thấm áo kẻ bên lầu.
Ba lần vườn cũ hoa tàn tạ,
Người vẫn bên trời bóng khuất đâu.

鷓鴣天其五

醉拍春衫惜舊香,
天將離恨惱疏狂。
年年陌上生秋草,
日日樓中到夕陽。
雲渺渺,水茫茫,
征人歸路許多長。
相思本是無憑語,
莫向花箋費淚行。

Giá cô thiên kỳ 5

Tuý phách xuân sam tích cựu hương,
Thiên tương ly hận não sơ cuồng.
Niên niên mạch thượng sinh thu thảo,
Nhật nhật lâu trung đáo tịch dương.
Vân diểu diểu, thuỷ mang mang,
Chinh nhân quy lộ hứa đa trường.
Tương tư bản thị vô bằng ngữ,
Mạc hướng hoa tiên phí lệ hàng.

Giá cô thiên kỳ 5 (bản dịch của Điệp Luyến Hoa)

Say vỗ áo xuân thoảng nhớ hương,
Trời mang ly hận khiến người cuồng.
Trên ruộng năm năm sinh cỏ úa,
Trong lầu từ sớm đến tà dương.
Mây mờ mịt, nước mênh mang,
Đằng đẵng chinh nhân vẫn dặm trường.
Tương tư dù nói không sao hết,
Đừng nhỏ tờ thư lệ mấy hàng.

臨江仙其二

斗草階前初見,
穿鍼樓上曾逢。
羅裙香露玉釵風,
靚妝眉沁綠,
羞臉粉生紅。

流水便隨春遠,
行雲終與誰同。
酒醒長恨錦屏空,
相尋夢裏路,
飛雨落花中。

Lâm giang tiên kỳ 2

Đấu thảo giai tiền sơ kiến,
Xuyên châm lâu thượng tằng phùng.
La quần hương lộ ngọc thoa phong.
Tịnh trang mi thấm lục,
Tu diện phấn sinh hồng.

Lưu thuỷ tiện tuỳ xuân viễn,
Hành vân chung dữ thuỳ đồng.
Tửu tinh trường hận cẩm bình phong.
Tương tầm mộng lý lộ,
Phi vũ lạc hoa trung.

Lâm giang tiên kỳ 2 (bản dịch của Cao Tự Thanh)

Đấu cỏ trước thềm sơ ngộ,
Xuyên kim trên gác tương phùng.
Quần là gió thoảng ngọc thoa rung.
Mực tô mày thấm biếc,
Mặt thẹn phấn sinh hồng.

Nước chảy rồi theo xuân khuất,
Mây trôi sẽ với ai cùng.
Men phai nghĩ giận ngọc bình phong.
Tìm nhau trên lối mộng,
Hoa rụng bóng mưa lồng.

Hầu hết các bài từ đều ko có phần dịch nghĩa, nên đăng mấy bài dịch từ lên đây để tạm hiểu, bởi trong những lúc lười biếng con người ta rất ngại đọc bản gốc và phần phiên âm Hán Việt.

Khi nào cái người kia, tìm lại cảm hứng văn thơ, tìm hộ mấy bài luật từ, giải nghĩa hộ, thì hay lắm.

từ của Án Kỷ Đạo dành cho những ai ngậm ngùi cái tư vị man mác, vì lỡ dở, vì ly biệt, vì gặp thà như đừng gặp, nửa nhớ, nửa quên, nửa níu giữ, nửa buông xuôi, nửa còn đọng lại một chữ hận trong lòng, nửa như nước chảy mây trôi, là thực thực, là hư hư, là mộng, là mây khói…

Chú thích, hàng đã ra, tức là cái người kia đã cất công giải nghĩa và tìm từ điệu.

YL

leminhkhaiviet

About Vietnamese Cultural History and Scholarship

Le Minh Khai's SEAsian History Blog

Always rethinking the Southeast Asian past

followmybrushmarks

exploring the ancient art of Chinese Brush Painting

Hoasinh_Anhca

Trì trung Hoa sinh hưởng lạc Chi thượng Anh ca mạn đề

Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

becomingnguoiviet

An outsider's view on what is going on inside Vietnam

Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Vì công lý và hòa bình cho Biển Đông

Nghiên Cứu Lịch Sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

Thought Catalog

Thought Catalog is a digital youth culture magazine dedicated to your stories and ideas.

About Words - Cambridge Dictionaries Online blog

Commenting on developments in the English language

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN

đang hoàn thiện

Nghiên cứu quốc tế

Just another WordPress.com site

My kitchen of love ~

What's behind my kitchen door

%d bloggers like this: