Khách chí – Đỗ Phủ

Thấy bài này hay, nên chép lại đây. Thích nhất là câu thứ 3+4. Nguồn: thivien.net

Không biết có ai rỗi, khi nào đó check lại phần dịch hộ mình không??? 🙂

客至

舍南舍北皆春水,
但見群鷗日日來。
花徑不曾緣客掃,
蓬門今始為君開。
盤飧市遠無兼味,
樽酒家貧只舊醅。
肯與鄰翁相對飲,
隔籬呼取盡餘杯。

Bản giản thể

舍南舍北皆春水,
但见群鸥日日来。
花径不曾缘客扫,
蓬门今始为君开。
盘飧市远无兼味,
樽酒家贫只旧醅。
肯与邻翁相对饮,
隔篱呼取尽杯。

Khách chí

Xá nam xá bắc giai xuân thuỷ,
Ðãn kiến quần âu nhật nhật lai.
Hoa kiến bất tằng duyên khách tảo,
Bồng môn kim thuỷ vị quân khai.
Bàn tôn thị viễn vô kiêm vị,
Tôn tửu gia bần chỉ cựu phôi.
Khẳng dữ lăng ông tương đối ẩm,
Cách ly hô thủ tận dư bôi.

Dịch nghĩa

Phía nam, phía bắc nhà toàn là nước xuân,
Chỉ thấy những con chim âu ngày ngày bay tới.
Trước đây chưa từng có vì khách nào mà quét đường hoa,
Bây giờ mới vì bạn mà mở cửa cỏ bồng.
Mâm cơm chiều, vì chợ xa nên không có hai món trở lên,
Chén rượu, vì nhà nghèo nên chỉ có rượu cũ chưa lọc.
Thôi đành đối ẩm với lão hàng xóm,
Cách rào, gọi mang ra hết chén rượu còn lại.

Bản dịch của YL

Bên nam bên bắc nước xuân vầy

Chỉ thấy bầy cò vẫn lượn bay

Vắng khách ngõ hoa nào biết quét

Đợi ai cổng cỏ mở hôm nay.

Mâm chiều xa chợ không nhiều món

Ly rượu nhà nghèo chút vị cay

Cùng lão láng giềng vui đối ẩm

Cách rào gọi lấy chén ra bày.

Hàn

Advertisements

Cô Nhạn – Thôi Đồ

Lâu lắm mới vào viết post, thấy ngay cái avatar đã bị thay thành 1 bó hoa tập tàng >_< hix dạo này lại có người yêu hoa cuồng nhiệt T_T
Thực hiện lời hứa, cho xứng với cái tên của mình, hôm nay Hứa mỗ đặc biệt mở Đường Thi 300 Thủ ra ngắm nghía. Xem qua xem lại toàn những bài nghe rõ là đau thương não nề. Thế là đành nhắm mắt giở đại, trúng bài nào thì trúng… Hix xong ra cái bài nghe não kinh người – thê thảm quá mức. Đành phải post lên vậy (mặc dù thực ra là muốn bốc trúng bài nào hớn hở hơn 1 chút).
Bài này tên là Cô Nhạn, của 1 ông tên là Thôi Đồ, cụ thể như sau:
孤雁
几行归塞尽
念尔独何之  
暮雨相呼失
寒塘欲下迟。
渚云低暗度
关月冷相随
未必逢矰缴
孤飞自可疑。
Phiên âm:
Kỷ hàng quy tái tận,
Niệm nhĩ độc hà chi
Mộ vũ tương hô thất,
Hàn đường dục hạ trì.
Chử vân đê ám độ,
Quan nguyệt lãnh tương tuỳ.
Vị tất phùng tăng chước,
Cô phi tự khả nghi.
Dịch nghĩa:
Con Ngỗng trời Cô độc
Mấy hàng đã bay xa khỏi biên tái (biên giới)
Tại sao ngươi lại còn một mình làm gì thế
Trong mưa chiều kêu gọi đồng bạn
Muốn chậm chạp đáp xuống hồ nước lạnh ngắt
Tầng mây trên bãi cạn là là bay qua
(Nhưng) chỉ có vầng trăng lạnh nơi biên quan là cùng với ngươi.
Chưa chắc là sẽ gặp phải cung tên
Nhưng bay một mình khó tránh làm cho lòng người nghi ngại (giùm)./.
Bài thơ này được đánh giá khá cao về mặt nghệ thuật, bởi vì cả bài toát lên được tình cảnh đơn côi của một con ngỗng trời đơn độc (cô nhạn) nhưng chỉ dùng 1 chữ “độc” câu đầu và 1 chữ “cô” ở câu cuối. Những câu còn lại ko trực tiếp miêu tả con ngỗng, nhưng đều toát lên sự đơn độc của nó (đọc thấy tội nghiệp quá trời 😥 )
Bài thơ có thể là một ẩn dụ, từ sự quan tâm trắc ẩn của tác giả đối với tình thế cô độc của con ngỗng, với một tương lai khá mịt mờ, nguy hiểm, người ta có thể liên tưởng tới đây là tác giả đang tự thương cảm cho tình cảnh của chính mình.
Thôi Đồ, thời Mạt Đường, thân thế không ghi chép lại được gì nhiều, chỉ biết là đã từng đỗ tiến sỹ. Tác phẩm để lại ko được mấy, nổi tiếng nhất là bài Trừ Dạ Hữu Hoài aka Ba Sơn Đạo Trung Trừ Dạ Thư Hoài (Hoài cảm Đêm Trừ tịch trên Đường đi Ba Sơn) – khiếp bài này cũng toát lên cái không khí cô độc lẻ loi y hệt cái bài Cô Nhạn ở trên. Có lẽ ông này đã từng là một đồng thanh đồng khí đồng chí antisocial với 1 số người nhất định 😛
巴山道中除夜书怀
迢递三巴路,
羁危万里身。
乱山残雪夜,
孤烛异乡春 (có bản chép là 人)
渐与骨肉远,
转于僮仆亲。
那堪正漂泊,
明日岁华新。
Ba San Đạo trung Trừ Dạ Thư Hoài
Điều đệ Tam Ba lộ,
Ki nguy vạn lí thân。
Loạn san tàn tuyết dạ,
Cô chúc dị hương xuân (nhân)。(*)
Tiệm dữ cốt nhục viễn,
Chuyển vu đồng phó thân。
Na kham chánh phiêu bạc,
Minh nhật tuế hoa tân.
Dịch nghĩa
Tam Ba đường sá xa xôi quá chừng (**)
Thân tôi phải đi trên vạn dặm hiểm nghèo
Trên những ngọn núi ngổn ngang ban đêm tuyết đọng lại phát ánh sáng
Ngọn nến đơn độc đêm xuân nơi đất khách (người nơi đất khách)
Càng đi xa cách người thân cốt nhục
Càng chuyển qua dần thân thiết với đứa hầu nhỏ
Không chịu được cảnh phiêu bạc nữa
Hôm sau là năm mới (hy vọng là hết cảnh phiêu bạt này)./.
Giải thích
(*) Haizzz cái này nhờ người đồng chí check lại jup 😛
(**) (Tam Ba, Ba San, Ba Thục aka Tứ Xuyên ngày nay)
———
Cách giải nghĩa của 2 bài này chủ yếu dựa trên baidu (hehe, ko bảo đảm chính cmn xác nhé, nhưng lười check nhiều nguồn khác quá)
Bài Trừ tịch hữu hoài rất nổi thì phải, có nhiều tiền bối đã dịch, có thể xem tại đây.
Hix đọc xong mấy bài mà rầu rĩ.
Chờ bản dịch.
……………
Hứa
[Bản dịch ngũ ngôn của YL]
Cô nhạn
Mấy đàn xa cuối ải
Sao lẻ ngươi nơi này
Lạc giọng chiều mưa xối
Bên đê lạnh gượng bay
Mây là trên bãi cạn
Trăng quạnh giữa đêm dày
Tên bắn chắc đâu gặp

Một thân đáng ngại thay.

Hàn

Đại bi bạch đầu ông (Bạch đầu ông vịnh)

Dưới đây là bài Đại bi bạch đầu ông (Bạch đầu ông vịnh) của tác giả Lưu Hy Di, Sơ Đường

Update 2/1/2016: tình hình là bản trên thivien bị sai 1 vài chữ, đặc biệt là câu cuối cùng. Thêm vào đó, cách trình bày như trên thivien ko làm nổi bật được bút pháp “tuyệt diệu” của bài này (hehe nói như là ta đây cảm được cái tuyệt diệu đó ấy 😛 ) – đó là nghệ thuật đối xứng, được tác giả sử dụng rất nhiều trong bài này. Dưới đây là nguyên văn, copy từ các trang tiếng trung kiểu như baidu hoặc baike:

Update 6/1/2016: đã check và edit lại bản chữ Hán, bản phiên âm và bản dịch nghĩa.

Càng đọc càng thấy hay mới ghê T_T (chắc già rồi nên đồng cảm)

代悲白頭翁(白頭翁詠)- 劉希夷

洛阳城东桃李花,飞来飞去落谁家?
洛阳女儿好颜色,坐见落花长叹息。
今年花落颜色改,明年花开复谁在?
已见松柏摧为薪,更闻桑田变成海。
古人无复洛城东,今人还对落花风。
年年岁岁花相似,岁岁年年人不同。
寄言全盛红颜子,应怜半死白头翁。
此翁白头真可怜,伊昔红颜美少年。
公子王孙芳树下,清歌妙舞落花前。
光禄池台文锦绣,将军楼阁画神仙。
一朝卧病无相识,三春行乐在谁边?
宛转蛾眉能几时?须臾鹤发乱如丝。
但看古来歌舞地,惟有黄昏鸟雀悲。

Phiên âm Hán Việt
Đại bi bạch đầu ông (Bạch đầu ông vịnh)

Lạc Dương thành đông đào lí hoa,
Phi lai phi khứ lạc thùy gia?

Lạc Dương nữ nhân hảo nhan sắc,
Tọa kiến lạc hoa trường thán tức。

Kim niên hoa lạc nhan sắc cải,
minh niên hoa khai phục thùy tại?

Dĩ kiến tùng bách tồi vi tân,
canh văn tang điền biến thành hải。

Cổ nhân vô phục lạc thành đông,
kim nhân hoàn đối lạc hoa phong。

Niên niên tuế tuế hoa tương tự,
tuế tuế niên niên nhân bất đồng。

kí ngôn toàn thịnh hồng nhan tử,
ứng liên bán tử bạch đầu ông。

Thử ông bạch đầu chân khả liên,
y tích hồng nhan mĩ thiểu niên。

Công tử vương tôn phương thụ hạ,
thanh ca diệu vũ lạc hoa tiền。

quang lộc trì đài văn cẩm tú,
tương quân lâu các họa thần tiên。

Nhất triêu ngọa bệnh vô tương thức,
tam xuân hành nhạc tại thùy biên?

Uyển chuyển nga mi năng kỉ thì?
tu du hạc phát loạn như ti。

Đãn khán cổ lai ca vũ địa,
duy hữu hoàng hôn điểu tước bi。

Dịch nghĩa

Thương thay lão đầu bạc

Đông thành Lạc Dương hoa đào hoa mận
Bay qua bay lại, rơi xuống nhà ai?

Con gái Lạc Dương thật xinh đẹp
Đi đường thấy hoa rụng, than thở khôn nguôi.

Năm nay hoa rụng, nhan sắc đổi
Sang năm hoa nở, người còn ở đây?

Đã từng thấy tùng bách nát thành củi
Lại nghe ruộng dâu hoá thành biển cả.

Cổ nhân không về lại phía đông Lạc thành
Người nay vẫn đứng trước ngọn gió thổi hoa rơi.

Năm qua năm lại, hoa vẫn thế
Năm đến năm đi, người đâu còn như xưa.

Gửi đến người má hồng đang thời tươi thắm mấy lời
Hãy xót thương ông già đầu bạc sắp chết này.

Ông già đầu bạc này thực đáng thương
Xưa kia cũng từng là một trang thiếu niên tuấn tú.

Cũng là hạng công tử vương tôn dưới cây thơm
Giọng hát thanh, điệu múa đẹp trước cảnh hoa rụng.

Ao đài của quan quang lộc đẹp như gấm vóc
Lầu gác của bậc tướng quân đầy hình vẽ thần tiên.

Một sớm mắc bệnh nằm đó, không ai biết
Những ngày xuân hành lạc giờ ở đâu.

Mày ngài mềm mại biết được bao lâu
Tóc hạc bỗng chốc rối như tơ.

Nhìn nơi ca vũ xưa nay
Giờ chỉ còn bóng sẻ bi thương trong hoàng hôn.

Dịch thơ

Phần này đợi lòng hảo tâm và cảm hứng của Hoa Sinh tỷ tỷ thôi.

Bình loạn

Đây là một bài viết theo thể Cổ nhạc phủ 古乐府 (là một thể loại văn vần thời Hán, viết để phổ nhạc vào xướng ca. Xem thêm Nhạc phủ)

Tự nhiên đau đầu quá, lúc nào viết thêm

Ngoài lề, 

Nghe bảo có người định viết về Các cuộc thi Hoa hậu và Feminism mà đợi mãi chả thấy 😥

anhca

 


 

Ngoài lề:

Dự định thì có nhiều lắm, nhưng dạo này quen tay copy paste, đâm lại lười viết mới chết dở 🙂

Lâu lắm, có khi phải 2 năm rồi không dịch thơ… thời gian trôi cũng quá là nhanh đi…

 

Bản dịch của YL

 

Lạc Dương đào mận đầy hoa
Bay qua bay lại bay ra nhà nào
Lạc Dương thiếu nữ má đào
Nhìn hoa rơi rụng, nao lòng cảm than.
Năm nay hoa rụng phấn tàn
Năm sau hoa nở hồng nhan hẵng còn?
Ngoài kia tùng bách hao mòn
Nương dâu mấy chốc hồn hoang sóng trời.
Người đi đi mãi xa vời
Người còn còn với rụng rời gió hoa.
Năm qua hoa vẫn ra hoa
Năm về người đã chẳng là người xưa.
Gửi người má phấn xin thưa
Tấm lòng đau xót chừa người tóc sương.
Bạc đầu ngẫm thật đáng thương
Khi xưa cũng vẻ đường đường thiếu niên
Gốc thơm công tử triền miên
Tiếng ca điệu múa giữa thềm hoa bay.
Ao đài cẩm tú vân mây
Tướng quân lầu các vui vầy cảnh tiên.
Sớm mai bệnh bỗng kề bên
Ba xuân hành lạc quên mình còn đâu
Mày xanh biết được bao lâu
Bỗng đâu tóc bạc loạn ngầu như tơ.
Nhìn nơi ca múa năm xưa
Bi thương dáng sẻ bóng mờ hoàng hôn.
Hoa Sinh.

Điệp luyến hoa – Liễu Vĩnh

蝶恋花·伫倚危楼风细细》

伫倚危楼风细细,

望极春愁,

黯黯生天际。

草色烟光残照里,

无言谁会凭栏意。

 

拟把疏狂图一醉,

对酒当歌,

强乐还无味。

衣带渐宽终不悔,

为伊消得人憔悴。

 

Điệp luyến hoa. Trữ ỷ nguy lâu phong tế tế

 

Trữ ỷ nguy lâu phong tế tế

Vọng cực xuân sầu,

Ảm ảm sinh thiên tế

Thảo sắc yên quang tàn chiếu lý

Vô ngôn thùy hội bằng lan ý.

 

Nghĩ bả sơ cuồng đồ nhất túy

Đối tửu đương ca

Cường lạc hoàn vô vị.

Y đái tiệm khoan chung bất hối

Vi y tiêu đắc nhân tiều tụy.

 

Từ luật (Vợt từ sưu tầm hồi trước của con Chim)

XTXBBTT (v)

XTBB, XTBBT (v)

XTXBBTT (v)

XBXTBBT (v)

 

Giải nghĩa

Chờ đợi, đứng dựa vào lầu cao , gió thổi nhè nhẹ

Nhìn ra xa đến cực hạn (của tầm mắt) nét xuân sầu,

(Chỉ thấy) ảm đạm u tối ở chân trời.

Sắc cỏ trong ánh khói  tàn  (bảy chữ thôi nhưng để diễn văn ra rất khó và dài dòng, trên mạng giải thích đại khái là bãi cỏ xanh mênh mang, mây khói vấn vít trong ánh tàn dương tà chiếu)

(Trầm mặc) không nói lời nào, ai là người hiểu tâm tình dựa lầu cao nhìn ra xa (của ta).

Những muốn phóng túng hết tâm tình uống đến say mới thôi

(Nhưng trong lúc) ca hát uống rượu

(Mới nhận thấy) việc cố ép (mình)  vui vẻ chẳng có ý vị gì.

Áo đai dần lỏng/rộng ra nhưng tuyệt không hối hận (ý là gầy đi)

Vì người mà tiều tụy cũng tâm cam tình nguyện.

Bản dịch của Yên Liên
Lầu vắng dựa trông bên gió hắt

Tận nét xuân sầu

Ảm đạm ngưng tầm mắt.

Cỏ nhạt khói lan chiều nắng tắt

Không lời ai thấu lòng quay quắt.

Những muốn buông tình say túy lúy  

Chén rượu lời ca

Vui ép hoàn vô vị

Đai áo rộng dần không hận ý

Vì ai nên nỗi thân tiều tụy.

—–

si

Tự giễu chuyện tập làm thơ – YL

Nhân dịp con Chim giới thiệu bài Bán cả Túi Thơ của Hàn Mặc Tử, mình nhớ lại từ 3 năm trước mình tự làm 1 bài thơ cho mình… thật là đáng thương, cao thủ với kẻ học đòi nói chữ thật là khác nhau 1 trời một vực. Nay vui vui lục lại cho lên đây…

Thơ mình có lời phi lộ hẳn hoi, hehe:

Hờ hờ tập tọng làm thơ
Hơ hơ thôi lấy chữ ơ làm vần

và “chính văn” đây:

Tập tọng cũng đòi văn với thơ
Bút chì bút mực giấy vài tờ
Trái khay bánh kẹo hương ngon ngọt
Phải cốc trà xanh khói phất phơ
Nhăn trán chau mày tình ảo não
Vò đầu bứt tóc sắc bơ phờ
Tàn canh trà bánh lên tiên cả
Còn lại trắng tinh giấy mấy tờ.

Mời bạn Dật Ly có nhã hứng thì họa…. 😛

Liên

 

Đăng Bảo Đài sơn – Trần Nhân Tông

Hôm nay vừa than với con chim là lâu rồi ko dịch thơ Việt cổ, giờ tập dịch lại bài này để lấy tinh thần.

Đọc lời bình và giới thiệu thơ Trần Nhân Tông ở đây.

Từ lâu lắm rồi ý, tháng 8/2011, ngày con Chim đưa lên bài này, ta bảo sẽ cho bài này vào danh sách dịch, đến hôm nay, là tháng 5/2013, mới thực hiện.

Haiz, nhưng có còn hơn không bao giờ nhỉ. Mà đề nghị con chim tiếp tục sưu tầm thơ Việt về đây, pls.

Đăng Bo Đài Sơn

Ðịa tịch đài du cổ,
Thời lai xuân vị thâm.
Vân sơn tương viễn cận.
Hoa kính bán tình âm.
Vạn sự thủy lưu thủy,
Bách niên tâm dữ tâm.
Ỷ lan hoành ngọc địch,
Minh nguyệt mãn hung khâm.

Lên núi Bo Đài

Đất hẻo lánh, đài thêm cổ kính,
Theo thời tiết, mùa xuân về chưa lâu.
Núi mây như xa, như gần,
Ngõ hoa nửa rợp, nửa nắng.
Muôn việc như nước tuôn nước,
Trăm năm lòng lại nhủ lòng.
Tựa lan can nâng ngang chiếc sáo ngọc,
Ánh trăng sáng chan hoà trước ngực.

Bn dch ngũ ngôn ca Yên Liên

Đất vắng đài thêm cổ

Chuyển mùa, xuân đến cùng

Núi mây hình ẩn hiện

Ngõ nắng bóng hoa lồng.

Vạn sự nước xuôi nước

Trăm năm lòng với lòng

Tựa lầu nâng sáo ngọc

Tràn ngực ánh trăng trong.

Bản dịch lục bát

Đất xa cho núi cổ thêm

Tiết trời vừa chuyển êm đềm khí xuân.

Núi mây xa lại như gần

Ngõ hoa nửa nắng nửa phần thâm u.

Vạn sự theo nước phiêu du

Trăm năm lòng vẫn như xưa với lòng

Tựa lầu nâng sáo thong dong

Đầy tràn trước ngực  sáng ròng ánh trăng.

YL

Trú dạ lạc – Liễu Vĩnh

昼夜乐

洞房记得初相遇,便只合、长相聚。
何期小会幽欢,变作离情别 绪。
况值阑珊春色暮,对满目、乱花狂絮。
直恐好风光,尽随伊归去。
一场寂寞凭谁诉,算前言,总轻负。
早知恁地难拚,悔不当时留住。
其奈风流端正外,更别有、系人心处。
一日不思量,也攒眉千度。

Trú dạ lạc

Động phòng ký đắc sơ tương ngộ, tiện chỉ hợp, trường tương tụ.

Hà kỳ tiểu hội u hoan, biến tác ly tình biệt tự.

Huống trị lan san xuân sắc mộ, đối mãn mục, loạn hoa cuồng nhứ.

Trực khủng hảo phong quang, tận tùy y quy khứ.

Nhất trường tịch mịch bằng thùy tố, toán tiền ngôn, tổng khinh phụ.

Tảo tri nhẫm địa nan biện, hối bất đương thời lưu trú.

Kỳ nại phong lưu đoan chính ngoại, cánh biệt hữu, hệ nhân tâm xứ.

Nhất nhật bất tư lương, dã toàn my thiên độ.

Luật (có vẻ như chính Liễu Vĩnh là người đặt ra từ điệu này, thấy mỗi trang ghi luật 1 khác, ko biết đường nào mà lần, chưa có thời gian so sánh để chọn bản chính xác cho vào đây).

Đây, luật đây:

T B T T B B T, T T T, B B T

B B T T B B, T T T B B T

T T B B B T T, T T T, T B B T

T T T B B, T B B B T

T B T T B B T, T B B, T B T

T B T T B B, T T B B B T

B T B B B T T, T T T, T B B T

T T T B B, T B B B T.

(Xem ra thì những chỗ in nhạt ko nhất thiết phải là trắc or bằng).

Ta ấn tượng với bài này, bởi vì câu cuối: Nhất nhật bất tư lương, dã toàn my thiên độ (một ngày không tưởng niệm, cũng  chau mày ngàn lần) [Chú thích thêm là trong Cải lương Hồ Quảng rất hay sử dụng chữ “tư lương”  hihi].

Vì thế google Liễu Vĩnh, ra wiki, giới thiệu một lý lịch rất “cách mạng”: Ví dụ như đoạn giới thiệu sau:

Nội dung chủ yếu của từ Liễu Vĩnh là phản ánh tâm trạng buồn bực, bất mãn của đại bộ phận trí thức (trong đó có ông), có tài nhưng không gặp cơ hội trong xã hội phong kiến, hoạn lộ trắc trở, nên đi đến chỗ lạnh nhạt với công danh lợi lộc. Có thể thấy những điều đó trong các bài từ làm theo điệu “Phụng quy vân”, “Quy triều quan”, “Khán hoa”, “Bát thanh Cam Châu”, “Vũ lâm linh”,…[5].

Ở khía cạnh khác, mặc dù xuất thân trong một gia đình quan lại theo Nho học mấy đời, nhưng Liễu Vĩnh từng “nhiều phen du ngoạn cùng hiệp khách”, “thích làm các khúc ca trong hoa dưới nguyệt” ở chốn lầu hồng, như những bài từ làm theo điệu “Hạc xung thiên”, “Trường thọ lạc”, “Mê tiên dẫn”,…[6]. Ở đấy, trên quan điểm của một văn nhân bất đắc chí, ông mô tả cuộc sống của các kỹ nữ, và bày tỏ sự cảm thông với họ. Thành thử, ông làm cho từ có nội dung xã hội nhiều hơn [7].

Phát huy truyền thống nghiên cứu suýt đến nơi đến chốn của nhà này, kéo trang wiki xuống tận cùng xem cái danh sách tài liệu tham khảo, thấy trích dẫn toàn hàng “khủng” cả, nào là Từ điển văn học, Lịch sử văn học TQ này kia…

Chợt tự hỏi không biết mấy sách này soạn khi nào, chắc cũng tham khảo sách của TQ, mà sách bên TQ kia ko biết soạn khi nào, mà nhà thơ từ nào cũng lôi tuồn tuột vào hàng ngũ cách mạng, thơ từ là phải “phản ánh tâm trạng buồn bực, bất mãn của đại bộ phận trí thức (trong đó có ông), có tài nhưng không gặp cơ hội trong xã hội phong kiến”, hoặc là tuy xuất thân nhà Nho nòi nhưng thơ từ lại mang nội dung xã hội (aka gần gũi với quần chúng nhân dân lao động (kỹ nữ included) chứ không phản ảnh đời sống của tầng lớp thống trị) 😛 By the way, thì ko thấy “trên quan điểm của một văn nhân bất đắc chí” liên quan gì đến bày tỏ thông cảm với các kỹ nữ cả, chẳng nhẽ văn nhân không bất đắc chí thì không thông cảm??? (Cụ Nguyễn Du nhà mình cũng con nhà nòi, con đường hoạn lộ cũng coi là hanh thông, thế mà vẫn viết ra Kiều đấy thôi).

Không đọc hết từ của Liễu Vĩnh, để biết lời giới thiệu trên đúng đến bao nhiêu %, nhưng bài chép ở nhà này, cứ cảm nhận như một bài tương tư tình cảm bình thường thôi (hoặc có lẽ nó không nằm trong phần “nội dung chủ yếu”, còn ai kia nhìn ra nội dung cách mạng thì chỉ bảo với).\

Thấy trên mạng giải thích đây là một bài hồi ức lúc còn hoan ái bên nhau và nỗi tương tư, thương tâm, hối hận sau khi ly biệt, trang này còn ghi là bài từ khuê oán, tóm lại nhân vật chính trong bài từ là phụ nữ (chết thật, đầu năm mới mà lôi cái bài này lên, coi ko có lợi cho đường tình duyên nha :-)).

Giải nghĩa

Vẫn nhớ lần đầu gặp gỡ trong khuê phòng, dù chỉ biết là phải ở bên nhau đến trọn đời

Ngờ đâu cuộc gặp riêng tư vui vẻ ngắn ngủi đó, đã trở thành mối ly tình biệt tự (chữ u này trong u ám, u cư (ở ẩn), từ điển giải nghĩa là sâu kín, tối tăm…chắc hiểu là hai người gặp nhau riêng tư, ngấm ngầm, gặp trong khuê phòng mà).

Huống vào buổi chiều muộn  sắc xuân tàn  phai, đầy trước mắt, hoa loạn tơ cuồng bay.

Chỉ sợ cảnh xuân đẹp, tất cả đều theo chàng đi mãi.

Một trường tịch mịch biết nương vào ai để tỏ bày, những lời nói trước đây, đều đã coi  nhẹ, cô phụ hết.

Nếu sớm biết (tình này) khó dứt bỏ thế này, thật hối hận lúc trước không giữ (chàng) lại.

Sao ngoài vẻ phong lưu đoan chính (của chàng), càng đặc biệt có điểm trói buộc con tim của người ta vậy.

Một ngày không tưởng niệm, cũng ngàn lần chau mày.

Thật ra cái chữ “y” trong “tận tùy y quy khứ” để chỉ nam cũng được, mà nữ cũng được.  Nên nếu bài này để nói người đàn ông thương hận, tương tư người con gái, cũng ko có gì sai???? Tất nhiên đây là cách lý giải của thời hiện đại (đã có ảnh hưởng của truyện ngôn tình :-P), còn ngày xưa, ko ai thích gắn hình ảnh của người đàn ông với nhớ thương, sầu hận vì tình cảm cả.

Bản dịch của Yên Liên

Động phòng vẫn nhớ khi tương ngộ

Những  tơ tưởng, luôn đoàn tụ

Ngày vui ngắn ngủi ngờ đâu

Hóa mối ly tình biệt tự.

Huống lúc chiều tàn xuân sắc nhạt

Loạn trước mắt, hoa cuồng tơ vũ

Chỉ sợ cảnh xuân xinh

Mãi theo người xa xứ

Một trường tịch mịch cùng ai nhủ

Lời nguyền xưa, thảy khinh phụ

Sớm hay khó dứt nhường này

Hối buổi đầu sao không giữ

Ngoài vẻ phong lưu đoan chính nọ

Càng có điểm, trói tim người chứ

Một khắc chẳng tương tư

Cũng ngàn lần mày rủ.

YL

leminhkhaiviet

About Vietnamese Cultural History and Scholarship

Le Minh Khai's SEAsian History Blog

Always rethinking the Southeast Asian past

followmybrushmarks

exploring the ancient art of Chinese Brush Painting

Hoasinh_Anhca

Trì trung Hoa sinh hưởng lạc Chi thượng Anh ca mạn đề

Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

becomingnguoiviet

An outsider's view on what is going on inside Vietnam

Quỹ Nghiên cứu Biển Đông

Vì công lý và hòa bình cho Biển Đông

Nghiên Cứu Lịch Sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

Thought Catalog

Thought Catalog is a digital youth culture magazine dedicated to your stories and ideas.

About Words - Cambridge Dictionaries Online blog

Commenting on developments in the English language

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN

đang hoàn thiện

Nghiên cứu quốc tế

Just another WordPress.com site

My kitchen of love ~

What's behind my kitchen door

%d bloggers like this: