Phim review: Hận quân bất tự giang lâu nguyệt

Phần 1 về phim, xem ở đây

(tiếp tục có spoilers)
Vậy là ta đã xong một chặng đường xem Hận quân bất tự giang lâu nguyệt – một trong những bộ phim hiếm hoi mà ta xem từ đầu đến cuối.

Đúng là, phim này đáng phải tên là “Cuộc đời siêu cấp bi thảm của Giang Nguyệt Lâu,” hoặc là “Giang Nguyệt Lâu và những người bạn sắp chết.” Tóm lại, tất cả mọi người thân thiết với Giang Nguyệt Lâu đều chết sạch, để lại một mình hắn.

Ngẫm đi ngẫm lại, mọi người chết đi, đều vì có liên quan đến Giang Nguyệt Lâu, và ở trong thế giới của Giang Nguyệt Lâu.

Hai thuộc hạ trung thành của Giang Nguyệt Lâu, những người không chỉ tôn trọng mà còn thương yêu, lo lắng cho hắn, chết đi bởi vì đi theo Giang Nguyệt Lâu, đồng nghĩa với việc không đắc tội với giang hồ cấp thấp thì quan chức cấp cao, ngày ngày vào sinh ra tử.

Giang phu nhân, người mẹ thất lạc mười hai năm của Giang Nguyệt Lâu, đáng ra không cần phải quay trở lại Cảnh thành, đáng ra có thể tồn tại như một ký ức tốt đẹp của Giang Nguyệt Lâu về hình ảnh mẹ hiền, và suy rộng ra, đáng ra không cần phải xuất hiện trong phim, giữ lại cho Giang Nguyệt Lâu một chút ảo vọng là ở một chốn xa xôi nào đó, mẹ mình có thể có cuộc sống vui vẻ hơn, hạnh phúc hơn, quên đi mọi quá khứ đau buồn và tủi nhục trước đây. Nhưng chỉ vì mối quan hệ máu mủ, mà Giang phu nhân bị Triển Quân Bạch- nhân vật đứng đầu phe phản diện, lôi ngược trở lại Cảnh thành. Triển Quân Bạch ép Giang phu nhân giết Giang Nguyệt Lâu vì muốn chứng kiến cảnh mẫu tử tương tàn. Đến cuối cùng, Giang phu nhân uống thuốc độc tự sát và chết trước mặt Giang Nguyệt Lâu. Không muốn trở thành gánh nặng của hắn, nhưng để lại cho hắn một sự thật tàn khốc rằng người mẹ đáng thương tội nghiệp của hắn đã trở thành tội nghiệt.

Bạch Sở trưởng, người cưu mang Giang Nguyệt Lâu khi hắn còn là một đứa trẻ tứ cố vô thân, giờ vừa là cấp trên, vừa như một người cha đúng nghĩa, dung túng và che chở Giang Nguyệt Lâu, đến cuối phim cũng chết đi bởi vì mối quan hệ thân thuộc này. Mặc dù địa vị của Bạch Sở trưởng quan trọng – đứng đầu Sở cảnh sát của Cảnh Thành, nhưng Bạch Sở Trưởng bị Triển Quân Bạch bắt và tra tấn, không phải bởi vì quyền lực có trong tay, mà bởi vì Triển Quân Bạch muốn từ Bạch Sở trưởng khai thác thông tin về Giang Nguyệt Lâu. Sự phản bội của Bạch Sở trưởng ở những giây phút cuối cùng khiến người ta có chút ngoài ý muốn, và cảm giác đặc biệt thất vọng. Vì từ đầu đến cuối, Bạch Sở trưởng luôn là người Giang Nguyệt Lâu tin cậy nhất. Vì những ai yêu mến Giang Nguyệt Lâu, xót xa cho tuổi thơ bất hạnh của hắn, chạnh lòng vì những người thân xung quanh hắn lần lượt hy sinh, đều mong hắn giữ lại được người mà hắn gắn bó lâu nhất, tin cậy nhất. Nhưng cuối cùng, Giang Nguyệt Lâu không giữ được Bạch Sở trưởng. Sự phản bội đã khiến Bạch Sở trưởng hổ thẹn và tự sát trước mặt Giang Nguyệt Lâu.

Nhân vật nữ chính, Sở Nhiên, từ cuộc gặp tình cờ ở Hương Cảng khi bị Giang Nguyệt Lâu xông vào nhà lúc hắn trúng đạn chạy trốn, dần dần bị cuốn vào thế giới của hắn. Đáng ra Sở Nhiên học xong, có thể ở lại Hương Cảng tìm một công việc thành đạt ở ngân hàng, như lời bạn gái của nàng gợi ý. Hoặc khi lựa chọn quay lại Cảnh thành để ở gần gia đình, làm công việc ở tòa soạn báo, cũng có thể sống một cuộc sống yên bình hơn. Nhưng Sở Nhiên vì ngầm thích Giang Nguyệt Lâu, đã trở thành bạn của Giang Nguyệt Lâu và Trần Dư Chi, rồi tham gia ngày càng nhiều vào những cuộc phiêu lưu của hắn. Khi nghĩ Giang Nguyệt Lâu đã chết, Sở Nhiên lên kế hoạch cưới Triển Quân Bạch, không gì khác ngoài mục tiêu báo thù. Đến khi biết Giang Nguyệt Lâu còn sống, Sở Nhiên vẫn không từ bỏ kế hoạch, vì chính nghĩa, và vì chính nghĩa đó cũng là mộng tưởng và lý tưởng của Giang Nguyệt Lâu- giữ một Cảnh thành bình yên không ma túy, không trở thành vật trong túi của Triển Quân Bạch. Kết cục, Sở Nhiên bị bắn chết trong đám cưới.

Cuối cùng, nhân vật nam chính, Trần Dư Chi, bạn thân, huynh đệ, hoặc có thể nói là tình yêu khắc cốt ghi tâm của Giang Nguyệt Lâu. Trần Dư Chi cùng Giang Nguyệt Lâu trải qua bao sóng gió, sống sót sau bao kiếp nạn sinh tử, người duy nhất cùng Giang Nguyệt Lâu đi đến phút cuối, chứng kiến một Cảnh Thành trở lại yên bình. Những hy vọng hai người có một cái kết có hậu, nhưng Trần Dư Chi cũng không thoát khỏi kết cục đau lòng. Trần Dư Chi bị Triển Quân Bạch bắn chết, chỉ vì Trần Dư Chi là điểm yếu duy nhất trong lòng của Giang Nguyệt Lâu. Chỉ vì Triển Quân Bạch sau khi thua cuộc đã không còn muốn sống, mà chỉ còn muốn trả thù, và phải trả một cái thù khiến Giang Nguyệt Lâu đau đớn nhất, khiến Giang Nguyệt Lâu thắng nhưng vẫn “thua.” “Giang Nguyệt Lâu, cả hai chúng ta đều thua,” chính là lời Triển Quân Bạch nói trước khi tự sát. Ở cảnh cuối, Trần Dư Chi đẩy Giang Nguyệt Lâu ra và trúng đạn, có thể hiểu là Trần Dư Chi đỡ đạn cho Giang Nguyệt Lâu, ta lại nghĩ, Triển Quân Bạch vốn là nhằm vào Trần Dư Chi.

Mọi người đều chết do ở gần Giang Nguyệt Lâu. Nhưng, họ đều bị lôi cuốn vào thế giới của Giang Nguyệt Lâu và tự nguyện ở trong thế giới của hắn, vì thế giới đó có sức hút mạnh mẽ khó cưỡng. Trong bối cảnh thời loạn, thắng làm vua thua làm giặc, vũ lực và tiền tài có thể khuynh đảo mọi thứ, phù thịnh thì dễ, duy trì đạo lý thì khó, Giang Nguyệt Lâu giống như điểm tựa công lý và chính nghĩa duy nhất. Sự cố chấp của Giang Nguyệt Lâu, sự kiên trì không mệt mỏi của Giang Nguyệt Lâu, sự phân biệt phải trái trắng đen rõ ràng trong lòng Giang Nguyệt Lâu khi đối diện với cái xấu, sự ngạo nghễ không khuất phục trước cường quyền của Giang Nguyệt Lâu, chính là những thứ duy trì cuộc đấu tranh chống thế lực hắc ám đến cuối cùng. Lý tưởng của Giang Nguyệt Lâu là nguồn sáng thu hút mọi người đến với hắn. Con người Giang Nguyệt Lâu không gồng mình giả dối mà tỏa ánh hào quang, khiến mọi người không thể không giúp hắn, không thể không vì hắn mà góp sức. Thuộc hạ của Giang Nguyệt lâu từng khuyên hắn “mắt nhắm mắt mở” đối với báo cáo gian dối, vì lo hắn bị cấp trên gây khó dễ. Bạch Sở trưởng nhiều lần lo đến phát cáu vì Giang Nguyệt Lâu đắc tội những nhân vật không nên đắc tội. Những tình tiết tưởng như chỉ để khắc họa rõ con người Giang Nguyệt Lâu, thực ra cũng cho thấy nếu không phải vì Giang Nguyệt Lâu, những người khác đã có thể ngoảnh mặt làm ngơ trước bất công và sai trái. Nhưng vì có Giang Nguyệt Lâu, mà mọi người đi theo hắn trên cùng một con đường.

Ngay đến cả Triển Quân Bạch cũng bị thu hút bởi Giang Nguyệt Lâu. Triển Quân Bạch là người đam mê quyền lực, nuôi mộng bá chiếm Cảnh thành. Để rộng đường thực hiện kế hoạch, đáng ra Triển Quân Bạch phải giết Giang Nguyệt Lâu từ lâu, và đã có thể giết Giang Nguyệt Lâu từ lâu. Như lời thuộc hạ của Triển Quân Bạch nói, với quan hệ hữu hảo của hai người, với sự tin tưởng mà Giang Nguyệt Lâu dành cho Triển Quân Bạch, việc Triển Quân Bạch giết Giang Nguyệt Lâu là rất dễ dàng. Nhưng Triển Quân Bạch lại không lựa chọn làm như vậy, bởi vì hai chữ nuối tiếc. Triển Quân Bạch nhiều lần nhắc đi nhắc lại rằng nếu như không phải do hai người ở thế đối lập, Giang Nguyệt Lâu là một người bạn, một người huynh đệ không tồi. Triển Quân Bạch không muốn hai tay trực tiếp nhuốm máu Giang Nguyệt Lâu, nên đi những con đường rất vòng vèo để tiêu diệt hắn.

Về sau, nhìn thấy cơ hội lôi kéo Giang Nguyệt Lâu, Triển Quân Bạch đã ngay lập tức nắm lấy. Thực ra, với sự quan sát, thưởng thức và hiểu biết về Giang Nguyệt Lâu của Triển Quân Bạch, với tài trí của Triển Quân Bạch, hắn ta đã có thể dễ dàng suy ra rằng Giang Nguyệt Lâu thuận theo là giả, nằm vùng là thật. Nhưng dường như vọng tưởng khuất phục được Giang Nguyệt Lâu có sức hút ghê gớm, đến mức che lấp cả suy nghĩ duy lý của Triển Quân Bạch. Một người tài trí và ngạo nghễ chưa từng để bất kỳ ai vào trong mắt như Giang Nguyệt Lâu lại chịu đi theo Triển Quân Bạch, đây là thành tựu lớn đến nhường nào, là ve vuốt đối với cái tôi của hắn ta lớn đến nhường nào. Triển Quân Bạch thua không phải là vì hắn ta yếu kém hơn so với Giang Nguyệt Lâu, mà là vì muốn có Giang Nguyệt Lâu trong ảo mộng bá nghiệp của hắn. Tất nhiên, ở đây cũng phải nhắc đến thứ gọi là vô xảo bất thành thư – không khéo không thành sách, nếu để Triển Quân Bạch mau chóng thủ tiêu Giang Nguyệt Lâu, đã không thành chuyện và không có phim cho ai xem.

Tựu chung lại, xem phim chính là sa vào thế giới của Giang Nguyệt Lâu. Trong đó có dữ dội, ấm áp, ngọt ngào, đau thương, cay đắng và tiếc nuối. Cuối cùng sót lại, là sự cô độc của Giang Nguyệt Lâu. Đây là cái kết chính thức.

Tuy nhiên, nếu ai có trái tim mong manh, không chấp nhận nổi và không muốn chấp nhận cái kết buồn, thì nhà sản xuất phim đã làm thêm một cái kết “phiên ngoại” vô cùng ngọt ngào và ý tứ, trong đó Trần Dư Chi còn sống.


Bài viết trong lúc uống nửa chai vang, đêm thứ 7.

Hàn Sinh

Thái Tang Tử: Hận quân bất tự giang lâu nguyệt – Lã Bản Trung

吕本中《采桑子·恨君不似江楼月》
恨君不似江楼月,南北东西,南北东西,只有相随无别离。
恨君却似江楼月,暂满还亏,暂满还亏,待得团圆是几时?

Thái Tang Tử – Hận quân bất tự giang lâu nguyệt
Hận quân bất tự giang lâu nguyệt
Nam bắc đông tây
Nam bắc đông tây
Chỉ hữu tương tùy vô biệt ly.
Hận quân khước tự giang lâu nguyệt
Tạm mãn hoàn khuy
Tạm mãn hoàn khuy
Đãi đắc đoàn viên thị kỷ thì?

Dịch nghĩa:

Hận người không giống như trăng sáng treo cao trên lầu cạnh sông; bất kể là phiêu bạt nam bắc đông tây, đều đi theo mà không phân ly; hận người lại giống như trăng sáng treo cao trên lầu cạnh sông; chỉ mới tròn thôi đã khuyết; đợi đến khi tròn lại là bao giờ (chữ đoàn viên mang 2 ý nghĩa, vừa là hình tròn, vừa là con người đoàn viên, gặp lại nhau)

Bài dịch của YL:

Hận người không giống trăng lầu nước
Nam bắc đông tây
Nam bắc đông tây
Chẳng kể ly xa chỉ tụ vầy
Hận người lại tựa trăng lầu nước
Mãi khuyết không đầy
Mãi khuyết không đầy
Đợi lúc đoàn viên biết đến ngày?

Ta biết đến bài từ này vì đang xem bộ phim Hận quân bất tự giang lâu nguyệt. Bài của tác giả Lã Bản Trung thời Tống, viết theo điệu Thái Tang Tử (tham khảo từ điệu ở đây [https://hoasinhanhca.wordpress.com/2013/01/17/thai-tang-tu-tan-khi-tat/]).

Lại nói về bộ phim, đây là thể loại mà giới xem phim Hoa ngữ gọi là “đam mĩ trá hình.” Ta chưa bao giờ đọc truyện đam mĩ, cũng chưa bao giờ xem phim đam mĩ trá hình, nên đây có thể coi là bộ phim đầu tiên mà ta xem.

Ta chọn xem, chính vì tên phim. Nhìn vào đã thấy thơ từ. Ngoài ra gần như không vì điều gì khác. Phim không có poster bắt mắt, tên phim, theo ấn tượng ban đầu, còn hơi sến, rất gợi ý bi lụy tình trường. Phim lại lấy bối cảnh dân quốc ở Trung Quốc (tương đương giai đoạn Pháp thuộc ở Việt Nam), rất kén người xem.

Bàn một chút về việc phim dân quốc kén người xem. Bởi vì dân quốc là một giai đoạn đầy đau thương và biến động. Nhân vật trong thời đại này, khả năng đoản mạng rất cao. Ngoài cái chết ra, còn một kết cục có tính lối mòn khác là đi theo cách mạng. Nhưng nếu nhân vật chính có may mắn sống sót để đi theo cách mạng, thì người thân xung quanh anh ta- cha mẹ, anh chị em, người yêu, bạn thân, chiến hữu, cũng đã chết gần hết. Không phải ai khi xem phim, cũng có lòng dạ xem những bộ phim buồn bã. Nếu trót đầu tư tình cảm vào nhân vật nào đó, dù chính hay phụ, thì phải xác định tâm trạng bất an, vừa cầu trời khấn phật là đạo diễn đừng dã man quá, để nhân vật chết, vừa tự chuẩn bị tâm lý để khóc ròng.

Nhưng ngược lại, mặc dù phim dân quốc khó leo cao trên các bảng xếp hạng theo lượng người xem, lại thường tụ họp được dàn diễn viên thực lực rất hay. Nếu xem phải quá nhiều phim mỹ nam mỹ nữ nhìn tuy thích mắt, nhưng ngoài trợn mắt để tỏ vẻ ngây thơ, chau mày khi thể hiện u sầu, không còn gì khác, chưa kể đến những tình tiết phim vô lý đến mức khó chịu, thì việc xem được những bộ phim diễn thật đến mức khiến ta nao lòng, là một trải nghiệm đáng kể.

(phần dưới đây có thể chứa spoilers)
Quay lại với Hận quân bất tự giang lâu nguyệt. Tuy ấn tượng ban đầu là tên dài và hơi sến cho một bộ phim, nhưng vì câu thơ đẹp, nhẩm đi nhẩm lại, lại thành không dứt ra được. Phim là Hận quân bất tự giang lâu nguyệt, còn nhân vật nam chính là Giang Nguyệt Lâu. Người là một đình lầu ngóng trăng trên sông,đơn độc và thê mĩ, vậy còn giang lâu nguyệt là ai? Ai là vành trăng treo trên đỉnh lầu đó? Ai là ánh sáng duy nhất trong thế giới đơn độc của Giang Nguyệt Lâu? Ai khiến cho Nguyệt Lâu hận không phải là lâu nguyệt?

Chính vì quẩn quanh không dứt ra được, mà ta đã quyết định xem phim, và không phải hối tiếc vì quyết định này. Mặc dù phim không phải là quá hay theo kiểu từ kịch bản đến nghệ thuật đều hoàn mĩ, cốt truyện tương đối dễ đoán, nếu muốn kể đến tình tiết vô lý hoặc rập khuôn, cũng nhiều. Ví dụ như, nam chính Giang Nguyệt Lâu ngang tàng bá đạo gặp nam chính Trần Dư Chi ôn nhu thấu hiểu lòng người, chàng với chàng từ hiểu lầm đến kết thân, hết lòng hết tình vì nhau; hay lại ví dụ như, ngay từ đầu phim, Giang Nguyệt Lâu có một chuyến phiêu lưu sang Hương Cảng, nơi toàn người nói tiếng phổ thông?, trong lúc bị thương xông vào nhà nhân vật nữ phụ Sở Nhiên, giương súng hăm dọa một hồi, thế nhưng được em Sở Nhiên cứu giúp nhiệt tình, có thể vì nhìn chàng đẹp trai chính khí ngời ngời mà em mất cả tinh thần cảnh giác chăng? Nhân tiện nói đến sự rập khuôn, phim lấy tên tiếng Anh là Killer and Healer, ý là nhằm vào sự đối lập của Giang Nguyệt Lâu – cảnh sát bàn tay sắt và Trần Dư Chi – bác sĩ thiện lương. Cái tên này vừa tầm thường, vừa chẳng giữ được chút ý tứ gì của tên gốc. Thật là uổng cái hàm ý Giang Nguyệt Lâu và giang lâu nguyệt. Chưa kể, nếu dùng chữ killer để chỉ Giang Nguyệt Lâu, quá là hạ thấp nhân vật chính đi.

Nhưng nhìn chung, phim thuộc thể loại hành động-hình sự, cảnh sát đấu tranh với tội phạm, nội dung hấp dẫn, tiết tấu nhanh gọn dứt khoát, tuyến nhân vật chính-phụ, chính-tà thú vị. Tất nhiên, không thể không nhắc đến là diễn viên đẹp, diễn xuất nhập vai, nhìn sáng trưng cả màn hình.

Trung tâm của bộ phim là nhân vật Giang Nguyệt Lâu và mối tình Giang Nguyệt Lâu – Trần Dư Chi. Dạo qua trên mạng, thấy bàn dân thiên hạ hay than vãn là phim đam mĩ thường bị kiểm duyệt chặt chẽ, phải cắt hết những cảnh gây nghi hoặc lòng người, và mối tình giữa hai nhân vật nam chính bị biến thành tình anh em, đồng đội. Thế nên mới có thứ gọi là “đam mĩ trá hình.” Qua bộ phim này, ta lại thấy kiểm duyệt tạo ra cái hay riêng của kiểm duyệt. Do tình cảm không thể biểu hiện lộ liễu, nên nhà làm phim truyền tải ý tứ thông qua việc tập trung vào những cử chỉ nhỏ, từ ánh mắt quan tâm, đến nụ cười ôn nhu, đến động tác chạm tay an ủi dịu dàng. Giữa một rừng các thể loại phim nam nữ yêu đương nồng cháy, ôm hôn cuồng nhiệt, thì ánh mắt quan tâm, nụ cười ôn nhu lại gợi thứ tình thuần khiết mà sâu lắng, tri âm tri kỷ, không đập ngay vào mắt nhưng thấm vào tâm can.

Thứ tình cảm mà Giang Nguyệt Lâu và Trần Dư Chi để lại ấn tượng trong lòng ta, chính là thứ tình cảm này. Xét đến con người Giang Nguyệt Lâu, biểu hiện bên ngoài nửa chính nửa tà, phần lãnh khốc, phần cuồng bạo, thì ánh mắt hàm tiếu, nét mặt hòa nhã mỗi khi ở cạnh Trần Dư Chi, và chỉ dành cho Trần Dư Chi, thật sự khiến con người ta cảm thấy hai người trời sinh một cặp. Cảm tạ trời đất vì Giang Nguyệt Lâu gặp Trần Dư Chi, và mừng cho Giang Nguyệt Lâu vì gặp được Trần Dư Chi. Lại đặt vào trong bối cảnh thời loạn, cuộc chiến tranh khốc liệt giữa thiện và ác, trận chiến này chưa xong trận chiến khác đã tới, sống chết chỉ là ranh giới mong manh, được chứng kiến những giây phút bình yên hiếm hoi, khi Giang Nguyệt Lâu cùng Trần Dư Chi có thể ngồi bên nhau, dặn dò quan tâm, nhàn thoại gia thường, càng khiến lòng người trở nên dịu dàng mà vui thích. Đôi lúc, xem qua đủ các thể loại âm mưu quỷ kế, những trận đấu súng người sống ta chết, chỉ để được nhìn thấy Giang Nguyệt Lâu và Trần Dư Chi tĩnh lặng bên cạnh nhau mà thôi.

Ta mới xem đến tập 24, vì phim chưa ra hết trên Youtube, và đang chuẩn bị tinh thần để khóc đây.

YL

Khách chí – Đỗ Phủ

Thấy bài này hay, nên chép lại đây. Thích nhất là câu thứ 3+4. Nguồn: thivien.net

Không biết có ai rỗi, khi nào đó check lại phần dịch hộ mình không??? 🙂

客至

舍南舍北皆春水,
但見群鷗日日來。
花徑不曾緣客掃,
蓬門今始為君開。
盤飧市遠無兼味,
樽酒家貧只舊醅。
肯與鄰翁相對飲,
隔籬呼取盡餘杯。

Bản giản thể

舍南舍北皆春水,
但见群鸥日日来。
花径不曾缘客扫,
蓬门今始为君开。
盘飧市远无兼味,
樽酒家贫只旧醅。
肯与邻翁相对饮,
隔篱呼取尽杯。

Khách chí

Xá nam xá bắc giai xuân thuỷ,
Ðãn kiến quần âu nhật nhật lai.
Hoa kiến bất tằng duyên khách tảo,
Bồng môn kim thuỷ vị quân khai.
Bàn tôn thị viễn vô kiêm vị,
Tôn tửu gia bần chỉ cựu phôi.
Khẳng dữ lăng ông tương đối ẩm,
Cách ly hô thủ tận dư bôi.

Dịch nghĩa

Phía nam, phía bắc nhà toàn là nước xuân,
Chỉ thấy những con chim âu ngày ngày bay tới.
Trước đây chưa từng có vì khách nào mà quét đường hoa,
Bây giờ mới vì bạn mà mở cửa cỏ bồng.
Mâm cơm chiều, vì chợ xa nên không có hai món trở lên,
Chén rượu, vì nhà nghèo nên chỉ có rượu cũ chưa lọc.
Thôi đành đối ẩm với lão hàng xóm,
Cách rào, gọi mang ra hết chén rượu còn lại.

Bản dịch của YL

Bên nam bên bắc nước xuân vầy

Chỉ thấy bầy cò vẫn lượn bay

Vắng khách ngõ hoa nào biết quét

Đợi ai cổng cỏ mở hôm nay.

Mâm chiều xa chợ không nhiều món

Ly rượu nhà nghèo chút vị cay

Cùng lão láng giềng vui đối ẩm

Cách rào gọi lấy chén ra bày.

Hàn

Cô Nhạn – Thôi Đồ

Lâu lắm mới vào viết post, thấy ngay cái avatar đã bị thay thành 1 bó hoa tập tàng >_< hix dạo này lại có người yêu hoa cuồng nhiệt T_T
Thực hiện lời hứa, cho xứng với cái tên của mình, hôm nay Hứa mỗ đặc biệt mở Đường Thi 300 Thủ ra ngắm nghía. Xem qua xem lại toàn những bài nghe rõ là đau thương não nề. Thế là đành nhắm mắt giở đại, trúng bài nào thì trúng… Hix xong ra cái bài nghe não kinh người – thê thảm quá mức. Đành phải post lên vậy (mặc dù thực ra là muốn bốc trúng bài nào hớn hở hơn 1 chút).
Bài này tên là Cô Nhạn, của 1 ông tên là Thôi Đồ, cụ thể như sau:
孤雁
几行归塞尽
念尔独何之  
暮雨相呼失
寒塘欲下迟。
渚云低暗度
关月冷相随
未必逢矰缴
孤飞自可疑。
Phiên âm:
Kỷ hàng quy tái tận,
Niệm nhĩ độc hà chi
Mộ vũ tương hô thất,
Hàn đường dục hạ trì.
Chử vân đê ám độ,
Quan nguyệt lãnh tương tuỳ.
Vị tất phùng tăng chước,
Cô phi tự khả nghi.
Dịch nghĩa:
Con Ngỗng trời Cô độc
Mấy hàng đã bay xa khỏi biên tái (biên giới)
Tại sao ngươi lại còn một mình làm gì thế
Trong mưa chiều kêu gọi đồng bạn
Muốn chậm chạp đáp xuống hồ nước lạnh ngắt
Tầng mây trên bãi cạn là là bay qua
(Nhưng) chỉ có vầng trăng lạnh nơi biên quan là cùng với ngươi.
Chưa chắc là sẽ gặp phải cung tên
Nhưng bay một mình khó tránh làm cho lòng người nghi ngại (giùm)./.
Bài thơ này được đánh giá khá cao về mặt nghệ thuật, bởi vì cả bài toát lên được tình cảnh đơn côi của một con ngỗng trời đơn độc (cô nhạn) nhưng chỉ dùng 1 chữ “độc” câu đầu và 1 chữ “cô” ở câu cuối. Những câu còn lại ko trực tiếp miêu tả con ngỗng, nhưng đều toát lên sự đơn độc của nó (đọc thấy tội nghiệp quá trời 😥 )
Bài thơ có thể là một ẩn dụ, từ sự quan tâm trắc ẩn của tác giả đối với tình thế cô độc của con ngỗng, với một tương lai khá mịt mờ, nguy hiểm, người ta có thể liên tưởng tới đây là tác giả đang tự thương cảm cho tình cảnh của chính mình.
Thôi Đồ, thời Mạt Đường, thân thế không ghi chép lại được gì nhiều, chỉ biết là đã từng đỗ tiến sỹ. Tác phẩm để lại ko được mấy, nổi tiếng nhất là bài Trừ Dạ Hữu Hoài aka Ba Sơn Đạo Trung Trừ Dạ Thư Hoài (Hoài cảm Đêm Trừ tịch trên Đường đi Ba Sơn) – khiếp bài này cũng toát lên cái không khí cô độc lẻ loi y hệt cái bài Cô Nhạn ở trên. Có lẽ ông này đã từng là một đồng thanh đồng khí đồng chí antisocial với 1 số người nhất định 😛
巴山道中除夜书怀
迢递三巴路,
羁危万里身。
乱山残雪夜,
孤烛异乡春 (có bản chép là 人)
渐与骨肉远,
转于僮仆亲。
那堪正漂泊,
明日岁华新。
Ba San Đạo trung Trừ Dạ Thư Hoài
Điều đệ Tam Ba lộ,
Ki nguy vạn lí thân。
Loạn san tàn tuyết dạ,
Cô chúc dị hương xuân (nhân)。(*)
Tiệm dữ cốt nhục viễn,
Chuyển vu đồng phó thân。
Na kham chánh phiêu bạc,
Minh nhật tuế hoa tân.
Dịch nghĩa
Tam Ba đường sá xa xôi quá chừng (**)
Thân tôi phải đi trên vạn dặm hiểm nghèo
Trên những ngọn núi ngổn ngang ban đêm tuyết đọng lại phát ánh sáng
Ngọn nến đơn độc đêm xuân nơi đất khách (người nơi đất khách)
Càng đi xa cách người thân cốt nhục
Càng chuyển qua dần thân thiết với đứa hầu nhỏ
Không chịu được cảnh phiêu bạc nữa
Hôm sau là năm mới (hy vọng là hết cảnh phiêu bạt này)./.
Giải thích
(*) Haizzz cái này nhờ người đồng chí check lại jup 😛
(**) (Tam Ba, Ba San, Ba Thục aka Tứ Xuyên ngày nay)
———
Cách giải nghĩa của 2 bài này chủ yếu dựa trên baidu (hehe, ko bảo đảm chính cmn xác nhé, nhưng lười check nhiều nguồn khác quá)
Bài Trừ tịch hữu hoài rất nổi thì phải, có nhiều tiền bối đã dịch, có thể xem tại đây.
Hix đọc xong mấy bài mà rầu rĩ.
Chờ bản dịch.
……………
Hứa
[Bản dịch ngũ ngôn của YL]
Cô nhạn
Mấy đàn xa cuối ải
Sao lẻ ngươi nơi này
Lạc giọng chiều mưa xối
Bên đê lạnh gượng bay
Mây là trên bãi cạn
Trăng quạnh giữa đêm dày
Tên bắn chắc đâu gặp

Một thân đáng ngại thay.

Hàn

Đại bi bạch đầu ông (Bạch đầu ông vịnh)

Dưới đây là bài Đại bi bạch đầu ông (Bạch đầu ông vịnh) của tác giả Lưu Hy Di, Sơ Đường

Update 2/1/2016: tình hình là bản trên thivien bị sai 1 vài chữ, đặc biệt là câu cuối cùng. Thêm vào đó, cách trình bày như trên thivien ko làm nổi bật được bút pháp “tuyệt diệu” của bài này (hehe nói như là ta đây cảm được cái tuyệt diệu đó ấy 😛 ) – đó là nghệ thuật đối xứng, được tác giả sử dụng rất nhiều trong bài này. Dưới đây là nguyên văn, copy từ các trang tiếng trung kiểu như baidu hoặc baike:

Update 6/1/2016: đã check và edit lại bản chữ Hán, bản phiên âm và bản dịch nghĩa.

Càng đọc càng thấy hay mới ghê T_T (chắc già rồi nên đồng cảm)

代悲白頭翁(白頭翁詠)- 劉希夷

洛阳城东桃李花,飞来飞去落谁家?
洛阳女儿好颜色,坐见落花长叹息。
今年花落颜色改,明年花开复谁在?
已见松柏摧为薪,更闻桑田变成海。
古人无复洛城东,今人还对落花风。
年年岁岁花相似,岁岁年年人不同。
寄言全盛红颜子,应怜半死白头翁。
此翁白头真可怜,伊昔红颜美少年。
公子王孙芳树下,清歌妙舞落花前。
光禄池台文锦绣,将军楼阁画神仙。
一朝卧病无相识,三春行乐在谁边?
宛转蛾眉能几时?须臾鹤发乱如丝。
但看古来歌舞地,惟有黄昏鸟雀悲。

Phiên âm Hán Việt
Đại bi bạch đầu ông (Bạch đầu ông vịnh)

Lạc Dương thành đông đào lí hoa,
Phi lai phi khứ lạc thùy gia?

Lạc Dương nữ nhân hảo nhan sắc,
Tọa kiến lạc hoa trường thán tức。

Kim niên hoa lạc nhan sắc cải,
minh niên hoa khai phục thùy tại?

Dĩ kiến tùng bách tồi vi tân,
canh văn tang điền biến thành hải。

Cổ nhân vô phục lạc thành đông,
kim nhân hoàn đối lạc hoa phong。

Niên niên tuế tuế hoa tương tự,
tuế tuế niên niên nhân bất đồng。

kí ngôn toàn thịnh hồng nhan tử,
ứng liên bán tử bạch đầu ông。

Thử ông bạch đầu chân khả liên,
y tích hồng nhan mĩ thiểu niên。

Công tử vương tôn phương thụ hạ,
thanh ca diệu vũ lạc hoa tiền。

quang lộc trì đài văn cẩm tú,
tương quân lâu các họa thần tiên。

Nhất triêu ngọa bệnh vô tương thức,
tam xuân hành nhạc tại thùy biên?

Uyển chuyển nga mi năng kỉ thì?
tu du hạc phát loạn như ti。

Đãn khán cổ lai ca vũ địa,
duy hữu hoàng hôn điểu tước bi。

Dịch nghĩa

Thương thay lão đầu bạc

Đông thành Lạc Dương hoa đào hoa mận
Bay qua bay lại, rơi xuống nhà ai?

Con gái Lạc Dương thật xinh đẹp
Đi đường thấy hoa rụng, than thở khôn nguôi.

Năm nay hoa rụng, nhan sắc đổi
Sang năm hoa nở, người còn ở đây?

Đã từng thấy tùng bách nát thành củi
Lại nghe ruộng dâu hoá thành biển cả.

Cổ nhân không về lại phía đông Lạc thành
Người nay vẫn đứng trước ngọn gió thổi hoa rơi.

Năm qua năm lại, hoa vẫn thế
Năm đến năm đi, người đâu còn như xưa.

Gửi đến người má hồng đang thời tươi thắm mấy lời
Hãy xót thương ông già đầu bạc sắp chết này.

Ông già đầu bạc này thực đáng thương
Xưa kia cũng từng là một trang thiếu niên tuấn tú.

Cũng là hạng công tử vương tôn dưới cây thơm
Giọng hát thanh, điệu múa đẹp trước cảnh hoa rụng.

Ao đài của quan quang lộc đẹp như gấm vóc
Lầu gác của bậc tướng quân đầy hình vẽ thần tiên.

Một sớm mắc bệnh nằm đó, không ai biết
Những ngày xuân hành lạc giờ ở đâu.

Mày ngài mềm mại biết được bao lâu
Tóc hạc bỗng chốc rối như tơ.

Nhìn nơi ca vũ xưa nay
Giờ chỉ còn bóng sẻ bi thương trong hoàng hôn.

Dịch thơ

Phần này đợi lòng hảo tâm và cảm hứng của Hoa Sinh tỷ tỷ thôi.

Bình loạn

Đây là một bài viết theo thể Cổ nhạc phủ 古乐府 (là một thể loại văn vần thời Hán, viết để phổ nhạc vào xướng ca. Xem thêm Nhạc phủ)

Tự nhiên đau đầu quá, lúc nào viết thêm

Ngoài lề, 

Nghe bảo có người định viết về Các cuộc thi Hoa hậu và Feminism mà đợi mãi chả thấy 😥

anhca

 


 

Ngoài lề:

Dự định thì có nhiều lắm, nhưng dạo này quen tay copy paste, đâm lại lười viết mới chết dở 🙂

Lâu lắm, có khi phải 2 năm rồi không dịch thơ… thời gian trôi cũng quá là nhanh đi…

 

Bản dịch của YL

 

Lạc Dương đào mận đầy hoa
Bay qua bay lại bay ra nhà nào
Lạc Dương thiếu nữ má đào
Nhìn hoa rơi rụng, nao lòng cảm than.
Năm nay hoa rụng phấn tàn
Năm sau hoa nở hồng nhan hẵng còn?
Ngoài kia tùng bách hao mòn
Nương dâu mấy chốc hồn hoang sóng trời.
Người đi đi mãi xa vời
Người còn còn với rụng rời gió hoa.
Năm qua hoa vẫn ra hoa
Năm về người đã chẳng là người xưa.
Gửi người má phấn xin thưa
Tấm lòng đau xót chừa người tóc sương.
Bạc đầu ngẫm thật đáng thương
Khi xưa cũng vẻ đường đường thiếu niên
Gốc thơm công tử triền miên
Tiếng ca điệu múa giữa thềm hoa bay.
Ao đài cẩm tú vân mây
Tướng quân lầu các vui vầy cảnh tiên.
Sớm mai bệnh bỗng kề bên
Ba xuân hành lạc quên mình còn đâu
Mày xanh biết được bao lâu
Bỗng đâu tóc bạc loạn ngầu như tơ.
Nhìn nơi ca múa năm xưa
Bi thương dáng sẻ bóng mờ hoàng hôn.
Hoa Sinh.

Điệp luyến hoa – Liễu Vĩnh

蝶恋花·伫倚危楼风细细》

伫倚危楼风细细,

望极春愁,

黯黯生天际。

草色烟光残照里,

无言谁会凭栏意。

 

拟把疏狂图一醉,

对酒当歌,

强乐还无味。

衣带渐宽终不悔,

为伊消得人憔悴。

 

Điệp luyến hoa. Trữ ỷ nguy lâu phong tế tế

 

Trữ ỷ nguy lâu phong tế tế

Vọng cực xuân sầu,

Ảm ảm sinh thiên tế

Thảo sắc yên quang tàn chiếu lý

Vô ngôn thùy hội bằng lan ý.

 

Nghĩ bả sơ cuồng đồ nhất túy

Đối tửu đương ca

Cường lạc hoàn vô vị.

Y đái tiệm khoan chung bất hối

Vi y tiêu đắc nhân tiều tụy.

 

Từ luật (Vợt từ sưu tầm hồi trước của con Chim)

XTXBBTT (v)

XTBB, XTBBT (v)

XTXBBTT (v)

XBXTBBT (v)

 

Giải nghĩa

Chờ đợi, đứng dựa vào lầu cao , gió thổi nhè nhẹ

Nhìn ra xa đến cực hạn (của tầm mắt) nét xuân sầu,

(Chỉ thấy) ảm đạm u tối ở chân trời.

Sắc cỏ trong ánh khói  tàn  (bảy chữ thôi nhưng để diễn văn ra rất khó và dài dòng, trên mạng giải thích đại khái là bãi cỏ xanh mênh mang, mây khói vấn vít trong ánh tàn dương tà chiếu)

(Trầm mặc) không nói lời nào, ai là người hiểu tâm tình dựa lầu cao nhìn ra xa (của ta).

Những muốn phóng túng hết tâm tình uống đến say mới thôi

(Nhưng trong lúc) ca hát uống rượu

(Mới nhận thấy) việc cố ép (mình)  vui vẻ chẳng có ý vị gì.

Áo đai dần lỏng/rộng ra nhưng tuyệt không hối hận (ý là gầy đi)

Vì người mà tiều tụy cũng tâm cam tình nguyện.

Bản dịch của Yên Liên
Lầu vắng dựa trông bên gió hắt

Tận nét xuân sầu

Ảm đạm ngưng tầm mắt.

Cỏ nhạt khói lan chiều nắng tắt

Không lời ai thấu lòng quay quắt.

Những muốn buông tình say túy lúy  

Chén rượu lời ca

Vui ép hoàn vô vị

Đai áo rộng dần không hận ý

Vì ai nên nỗi thân tiều tụy.

—–

si

Tự giễu chuyện tập làm thơ – YL

Nhân dịp con Chim giới thiệu bài Bán cả Túi Thơ của Hàn Mặc Tử, mình nhớ lại từ 3 năm trước mình tự làm 1 bài thơ cho mình… thật là đáng thương, cao thủ với kẻ học đòi nói chữ thật là khác nhau 1 trời một vực. Nay vui vui lục lại cho lên đây…

Thơ mình có lời phi lộ hẳn hoi, hehe:

Hờ hờ tập tọng làm thơ
Hơ hơ thôi lấy chữ ơ làm vần

và “chính văn” đây:

Tập tọng cũng đòi văn với thơ
Bút chì bút mực giấy vài tờ
Trái khay bánh kẹo hương ngon ngọt
Phải cốc trà xanh khói phất phơ
Nhăn trán chau mày tình ảo não
Vò đầu bứt tóc sắc bơ phờ
Tàn canh trà bánh lên tiên cả
Còn lại trắng tinh giấy mấy tờ.

Mời bạn Dật Ly có nhã hứng thì họa…. 😛

Liên

 

%d bloggers like this: